Fréttablaðið - 26.11.2010, Blaðsíða 20

20 26. nóvember 2010 FÖSTUDAGUR
FRÁ DEGI TIL DAGS
greinar@frettabladid.is
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík SÍMI: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is FRÉTTASTJÓRAR: Arndís Þorgeirsdóttir arndis@frettabladid.is, Kristján Hjálmarsson, kristjan@frettabladid.is Trausti Hafliðason trausti@frettabladid.is og Höskuldur Daði Magnússon (dægurmál) hdm@frettabladid.is
HELGAREFNI: Sigríður Björg Tómasdóttir sigridur@frettabladid.is MENNING: Bergsteinn Sigurðsson bergsteinn@frettabladid.is ALLT OG SÉRBLÖÐ: Roald Eyvindsson roald@frettabladid.is og Sólveig Gísladóttir solveig@frettabladid.is
ÍÞRÓTTIR: Henry Birgir Gunnarsson henry@frettabladid.is LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Kolbrún Ingibergsdóttir kolbrun@frettabladid.is
HALLDÓR
Norður í Eyjafirði er stundum haft að orði að það hvítni enginn þótt annan
sverti. Ritstjóri Fréttablaðsins hefur lík-
lega ekki heyrt það. Hann svertir fjár-
málaráðherra landsins og þingmenn
landsbyggðarkjördæmanna í skoðun mið-
vikudagsblaðsins fyrir Árbótarmálið.
Ritstjórinn nýtur stuðnings viðskiptaráð-
herra í greiningu sinni, sem telur að gera
þurfi landið að einu kjördæmi og losna við
kjördæmapot. Hér er mikil hafvilla uppi.
En fyrst um Árbótarmálið, þar er
Fréttablaðið full fljótt að fella dóm. Ekki
eru öll gögn komin fram og óvarlegt er
að ætla að embættismaður hafi einn rétt
fyrir sér. Sanngjörn blaðamennska felst í
því að skoða með gagnrýnum augum báða
málsaðila, líka þann sem veitir blaðinu
upplýsingarnar. Fréttablaðið ætti að afla
frekari gagna og skýra sjónarmið ráðu-
neytanna og rekstraraðila Árbótar og upp-
lýsa hvers vegna samið var frekar en að
deilan færi fyrir dómstóla. Samningaleið-
in virðist ekki vera óskynsamleg miðað
við framkomnar upplýsingar. Fréttablaðið
mætti líka upplýsa lesendur sína um það
hvers vegna varð að færa starfsemina nær
höfuðborgarsvæðinu. Er Norðurlandið
ekki hluti af Íslandi?
En þá að kjördæmapotinu. Slíkur tals-
máti felur í sér aðdróttun um yfirmáta
ósanngjarna hegðun þingmanna vegna
þess eins að þeir eru kosnir í kjördæmum.
Vissulega geta störf þeirra stundum orkað
tvímælis, en það á við um þingmenn allra
kjördæma. Þingmenn kjördæmanna á höf-
uðborgarsvæðinu hvítna ekki við það að
sverta landsbyggðarþingmennina.
Áfram munu hagsmunir toga í ráða-
menn þótt landið verði eitt kjördæmi.
Það verða fleiri þingmenn af höfuðborg-
arsvæðinu og þar með ráða hagsmunirn-
ir þar enn meira en nú er. Þessu vilja rit-
stjórinn og viðskiptaráðherrann ná fram,
minni áhrifum landsbyggðarinnar. Þess
vegna er verið að sverta kjördæmafyrir-
komulagið og fjármálaráðherrann. Sam-
fylkingarráðherrann ætti að spyrja félaga
sína í jafnaðarmannaflokkum Evrópu
hvers vegna þeir styðja alls staðar kjör-
dæmafyrirkomulag, svo sem í Noregi, Sví-
þjóð, Danmörku, Bretlandi, Frakklandi og
Þýskalandi, með mismunandi mikið vægi
atkvæða eftir kjördæmum. Hann mun fá
þau svör að það sé eðlilegt og skynsam-
legt fyrirkomulag sem veiti öllum íbúum
hvers lands nauðsynleg áhrif. Ætlar hann
að mótmæla því?
Hvítnar ekki þótt annan sverti
Árbótarmálið
Kristinn H.
Gunnarsson
fyrrv.
alþingismaður
E
ftir nokkra deyfð í aðdraganda stjórnlagaþingskosninga
hefur áhuginn góðu heilli tekið verulega við sér, þannig að
búast má við góðri þátttöku í kosningunum á morgun.
Verkefni kjósenda er auðvitað allt öðruvísi við kosn-
ingar til stjórnlagaþingsins en þeir eiga að venjast við
aðrar kosningar. Ekki er verið að velja pólitíska fulltrúa sem eiga
að fara með völd næstu árin heldur einstaklinga sem eiga að koma
saman til að vinna afmarkað verkefni. Fjöldi frambjóðenda er einn-
ig óvenjulegur og svo sem ekki furða að mörgum hrjósi hugur við
því verkefni að kynna sér áherslumál 523 frambjóðenda.
Verkefni stjórnlagaþings er
samkvæmt 1. grein laga um
þingið að vera ráðgefandi við
endurskoðun stjórnarskrár
lýðveldis ins. Þingið mun starfa
innan afar formlegs ramma sem
líkist mjög starfsháttum Alþing-
is. Starfað verður í nefndum sem
leggja tillögur sínar fyrir þingið
til umræðu og samþykktar. Loks er forsætisnefnd þingsins falið að
undirbúa frumvarp til stjórnskipunarlaga. Slíkt frumvarp er stjórn-
lagaþingi ætlað að samþykkja og senda Alþingi til meðferðar.
Stjórnlagaþingið mun hafa skrifstofu meðan þing stendur og
heimilt er einnig að ráða sérfræðinga til starfa með nefndum
þingsins. Þingfulltrúar eiga því að hafa tök á að sækja sér sérfræði-
þjónustu á þeim sviðum sem til umfjöllunar eru.
Stjórnlagaþingi er meðal annars ætlað að taka til umfjöllunar
efni eins og skipan löggjafarvalds og framkvæmdarvalds og vald-
mörk þeirra, hlutverk og stöðu forseta Íslands, sjálfstæði dómstóla,
kjördæmaskipan, lýðræðislega þátttöku almennings meðal annars
hvað varðar þjóðaratkvæðagreiðslur, meðferð utanríkismála og
umhverfismál. Þetta eru grundvallarspurningar, þannig að verk-
efni þingfulltrúanna er í senn áhugavert og vandasamt.
Fagna ber því að slíkur fjöldi fólks gefi kost á sér til setu á stjórn-
lagaþingi. Fjöldinn ber vott um ríkan áhuga á því ábyrgðarmikla
verkefni að móta það grundvallarplagg sem stjórnarskrá er.
Þingið sjálft er tilhlökkunarefni, ekki bara fyrir þá sem hljóta
kosningu til setu á því heldur fyrir allt samfélagið vegna þeirrar
umræðu sem allt bendir til að muni skapast í tengslum við þingið.
Á óvissutímum er mikilvægt að hefja sig um stund upp fyrir dag-
legt amstur og áhyggjur og horfa fram á veginn, jafnvel langt fram
á veginn, og velta því fyrir sér hvers konar samfélag við viljum sjá
á Íslandi eftir 10, 50 eða 100 ár. Þegar samin er stjórnarskrá er ekki
tjaldað til einnar nætur. Mótun hennar gefur því tilefni til slíkrar
umræðu og í raun er tækifærið sem nú gefst einstakt því það gefst
kannski ekki nema einu sinni á öld.
Styrkur þingsins er að miklu leyti undir því kominn hversu stór-
an hluta þjóðarinnar það hefur á bak við sig. Með því að fjölmenna
á kjörstað gefur þjóðin tóninn fyrir öflugt þing breiðs hóps Íslend-
inga, þing sem á þess kost að hafa áhrif á það hvers konar samfélag
börn okkar og barnabörn munu byggja. Kosningarnar á morgun eru
þannig mikilvægari en þær kunna að virðast.
Kosning til stjórnlagaþings er kærkomið tæki-
færi til að horfa til framtíðar.
Allir á kjörstað
á morgun
SKOÐUN
Steinunn
Stefánsdóttir
steinunn@frettabladid.is
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI OG ÚTGÁFUSTJÓRI: Ari Edwald
RITSTJÓRI: Ólafur Þ. Stephensen olafur@frettabladid.is AÐSTOÐARRITSTJÓRI: Steinunn Stefánsdóttir steinunn@frettabladid.is
Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að
fá blaðið í völdum verslunum á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í
gagnabönkum án endurgjalds. Issn 1670-3871
Árni í banastuði
Árni Johnsen var í stuði á Alþingi í
gær. Hann er á leið í leyfi og ákvað
af því tilefni að leggja fram litlar
tólf þingsályktunartillögur og tvö
lagafrumvörp. Þingsályktunartillög-
urnar snúa meðal annars að aukinni
fræðslu um skaðsemi áfengis,
Íslandssögu, ljóðagerð, og kristna
arfleifð í skólum, úttekt á öryggi Herj-
ólfs, að gerðar verði fornleifarann-
sóknir í Árnesi og á Búðum, göng fyrir
gangandi undir þjóðveginn við Geysi,
að íslensk handverksdeild verði sett
á laggirnar í Listaháskólanum, fugla-
skoðunarstöð í Garði og skipasafn í
Reykjanesbæ, og að guðsþjónustu
verði haldið úti allt árið á Þingvöllum.
Stórt og smátt
Svo eru sumar sem skera sig úr
sökum umfangs. Árni vill til dæmis
að ríkið höfði mál á hendur Bretum
vegna hryðjuverkalaganna og krefjist
ellefu þúsund milljarða í bætur –
hvorki meira né minna. Svo vill hann
láta gera ítarlega úttekt á áhrifum
Schengen-
samstarfsins
á íslenskt
þjóðfélag.
Hún gæti
eflaust
fyllt
heilan
bóka-
skáp.
… og höggmyndum
Sú besta er samt þessi: „Alþingi
ályktar að fela mennta- og menningar-
málaráðherra að hafa frumkvæði að
því, í samstarfi við umhverfisráðuneyti
og sjávarútvegs- og landbúnaðarráðu-
neyti, að láta gera, í samráði þar um
við áhugasöm sveitarfélög, lista- og
náttúrugarð fyrir blinda, Blindragarð,
sem jafnframt væri spennandi fyrir
alsjáandi og þá sem búa við hefta
skynjun. Slíkur garður yrði einsdæmi
í heiminum, en í honum yrði lögð
áhersla á óendanlega útfærslu
hugmynda sem byggðust meðal
annars á orku, vatni, gróðri,
vindi og höggmyndum.“
stigur@frettabladid.is