Morgunblaðið - 07.11.2009, Blaðsíða 40

40 Minningar
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 7. NÓVEMBER 2009
✝ Jóhannes Blóm-kvist Jóhannesson
fæddist í Kálfsárkoti í
Ólafsfirði 24. október
1924. Hann lést á
heimili dóttur sinnar í
Garðabæ 28. október
2009.
Foreldrar hans
voru Jóhannes Bjarni
Jóhannesson, f. á
Halldórsstöðum í
Glaumbæjarsókn í
Skagafirði 6. október
1874, d. 15. apríl
1924, og Sigríður Júl-
íusdóttir, f. í Halldórsgerði í Svarf-
aðardal 6. nóvember 1886, d. 3.
febrúar 1967. Systkini Jóhannesar,
sem komust á legg, voru Júlíus, f.
1909, d. 1982, Jónína, f. 1912, d.
2004, Sigurjón, f. 1916, d. 2002,
Septína, f. 1919, d. 1987 og Helgi, f.
1922.
Jóhannes kvæntist 14. mars 1959
Fjólu Björgvinsdóttur, f. á Djúpa-
vogi 15. febrúar 1937. Foreldrar
hennar voru Björgvin Ívarsson og
Þorgerður Pétursdóttir. Börn Jó-
hannesar og Fjólu eru: 1) Jóhannes,
búsettur í Stafangri í Noregi, f. 13.
janúar 1955. Hann kvæntist Sigríði
Óladóttur árið 1983. Dætur þeirra
eru Þórhildur, f. 1985 og Ragnhild-
ur, f. 1990. Jóhannes og Sigríður
skildu. 2) Anna Rós, búsett í Garða-
bæ, f. 23. júní 1957, gift Skúla
Gunnarssyni. Dóttir hennar er
Helga Þórey, f. 1975. Faðir hennar
er Jón Sævar Grét-
arsson. Anna Rós og
Jón Sævar skildu.
Sambýlismaður
Helgu Þóreyjar er
Einar Valur Að-
alsteinsson. Sonur
þeirra er Tindur, f.
2009. Börn Önnu Rós-
ar og Skúla eru: a)
Fjóla Dísa, f. 1980,
gift Jóni Thoroddsen,
synir þeirra eru Emil,
f. 2000 og Kári, f.
2002. b) Jóhannes
Gunnar, f. 1990. 3)
Hugrún, búsett í Garðabæ, f. 21.
nóvember 1959, gift Hilmari Bjarna
Ingólfssyni. Synir þeirra eru Hilm-
ar Bjarni, f. 1989 og Hjalti, f. 1992.
Fyrstu hjúskaparár Fjólu og Jó-
hannesar bjuggu þau í Kópavogi.
Árið 1963 hófu þau búskap á æsku-
heimili hans Kálfsárkoti í Ólafs-
firði. Jóhannes var mikill áhuga-
maður um skógrækt og ræktuðu
þau hjónin skóg af miklum áhuga
eftir að þau hættu hefðbundnum
búskap. Jóhannes var góður hag-
yrðingur og samdi mikið af vísum
og kvæðum sem hann flutti við hin
ýmsu tækifæri. Hann var mikill fé-
lagsmálamaður og var til dauða-
dags virkur félagi í Rótarýklúbbi
Ólafsfjarðar og Félagi eldri borg-
ara.
Jóhannes verður jarðsunginn í
Ólafsfjarðarkirkju í dag, 7. nóv-
ember, og hefst athöfnin kl. 14.
Reynum í alvöru að eiga það gott
unað að gefa svo aðrir finni
og hagnast í raun af þeim
hamingjuvott
er hugur vor skapar hverju sinni.
(Jóhannes B. Jóhannesson.)
Þessi vísa lýsir vel lífsviðhorfi
föður míns en hann notaði gjarnan
kveðskap til þess að segja það sem
honum bjó í brjósti.
Í samtölum hlustaði hann á það
gagnlega, sá það góða, heyrði það
spaugilega og miðlaði þessu öllu á
sinn hátt. Hann hafði ríkulega
sjálfsvirðingu og sjálfstraust án
þess að taka sjálfan sig of hátíðlega.
Hann var tilfinninganæmur og
óhræddur við að sýna tilfinningar
sínar. Umfram allt var hann lífs-
glaður og hugsaði til framtíðar þar
til lífi hans lauk.
Að vera vel útbúinn að heiman er
dýrmætt, að eignast góða fyrir-
mynd í foreldrum sínum er fjár-
sjóður.
Ég er innilega þakklát fyrir upp-
eldið, leiðsögnina, og samveruna.
Vertu sæll, elsku pabbi.
Anna Rós.
Nú kveðjum við í hinsta sinn föð-
ur minn, Jóhannes Jóhannesson.
Hann ólst upp í torfbæ í snjó-
þungum dal norður í landi við erf-
iðleika og fátækt. Hann var yngstur
sex systkina og sá aldrei föður sinn
sem lést áður en pabbi fæddist.
Samt var hann til hinsta dags
óvenju hamingjusamur og bjart-
sýnn maður og miðlaði þeim tilfinn-
ingum til allra sem í kringum hann
voru. Það var eins og hann byggi
yfir skemmtilegu leyndarmáli. Hon-
um fannst hann ótrúlega heppinn
og sá allstaðar möguleika.
Sá blettur á jörðinni sem honum
var úthlutaður var fallegasti og
besti staður á jarðríki. Konan hans
var besti kokkur í heimi. Hann
studdi okkur börnin sín með ráðum
og dáð og var stoltur af okkur; líka
þegar alls ekki var tilefni til. Öll
barnabörnin og barnabarnabörnin
með tölu voru nánast undrabörn.
Hann sá eiginleika og kosti við ann-
að fólk sem engum öðrum tókst að
koma auga á.
Frá því að hann greindist með
þann sjúkdóm sem lagði hann að
velli og þar til hann lést, leið rúm-
lega mánuður. Honum gramdist að
vera að deyja vegna fjölda ólokinna
verkefna en var samt rólegur og
æðrulaus og léttur í lundu til síð-
asta dags.
Þennan síðasta mánuð sem hann
lifði hafði hann viðkomu á lyfjadeild
Fjórðungssjúkrahússins á Akur-
eyri, deild 11E á Landspítala og
síðustu daganna naut hann umönn-
unnar hjá Karítas heimahlynningu.
Það er ljúft og skylt að þakka því
góða fólki sem að hans málum
komu, fyrir frábæra umönnun og
elskulegheit í hans garð, sem og
fjölskyldunnar.
Það er mikil gæfa að eiga slíkan
föður; gæfa sem á að gleðjast yfir
og vera þakklátur fyrir þegar leiðir
skilja. En samt ekki hægt annað en
að syrgja þegar hann á í hlut. Hann
var svo dýrmætur og óvenjulegur
maður.
Vertu sæll, elsku hjartans pabbi
minn.
Hugrún.
Í dag kveð ég elskulegan tengda-
föður minn, Jóhannes Jóhannesson
frá Kálfsárkoti í Ólafsfirði. Ég
kynntist Jóa seinni part sumars
1978 eða stuttu eftir að við Anna
Rós tókum saman. Frá okkar fyrstu
kynnum var mér ljóst að hér var á
ferðinni einstakur maður.
Fyrstu tíu árin í búskap okkar
Önnu bjuggum við í Ólafsfirði og þá
var mjög mikill samgangur milli
heimilanna. Það voru okkar bestu
stundir þegar við fórum í sveitina,
svo ég tali nú ekki um dætur okkar
sem áttu sitt annað heimili hjá afa
og ömmu í Kálfsárkoti. Það voru oft
langir og strangir dagar við störfin
í sveitinni en það var alveg sama
hve streðið var mikið, alltaf var létt
í bóndanum í Kálfsárkoti. Jói var
kominn af fólki sem vissi af eigin
skrokki að lífið var vinna og meiri
vinna, og ekki taldi hann það eftir
sér að leggja sitt af mörkum til lífs-
ins. Núna, bara fyrir nokkrum vik-
um bað hann mig að fara panta
fleiri blöð í sögina sína, hann ætlaði
nefnilega að fara saga í stórum stíl
rekaviðinn sem hann er búinn að
safna í mörg ár, hann var hvergi
nærri hættur þrátt fyrir að vera
rétt að verða áttatíu og fimm ára.
Það sem mér fannst einkenna
tengdaföður minn umfram flest
annað var sú lífsgleði sem hann bjó
yfir og hefur ekki getað farið fram
hjá nokkrum manni sem kynntist
honum. Jói hafði einlægan áhuga á
öllu og öllum og sagði aldrei styggð-
aryrði um nokkurn mann.
Eftir að við fluttum frá Ólafsfirði
hittumst við sjaldnar en við fórum
þó margar ferðir norður á hverju
ári í Kálfsárkot til Jóa og Fjólu.
Páskatúr með börn og barnabörn
var fastur liður.
Eftir að hefðbundnum búskap
með skepnur lauk í Kálfsárkoti fyr-
ir allnokkrum árum gátu þau leyft
sér að fara meira frá búinu og voru
þau hjónin búin að fara nokkrar
ferðir, m.a. Noregs til Jóa sonar
síns og hans fjölskyldu. Þaðan tóku
þau saman fína túra niður eftir
Evrópu og fóru víða. Jói hafði mjög
gaman af þessum ferðum, nú hafði
hann líka samanburðinn við sína
sveit sem var honum svo kær.
Ólafsfjörður var hans staður.
Í mörg ár hafa þau einnig verið
dugleg að koma til okkar í Bæj-
argilið í Garðabæ þar sem þau áttu
sinn samastað þegar komið var suð-
ur. Sjaldan var Jói rólegur nema í
nokkra daga í senn þegar hann var
að heiman, nóg verkefni biðu
heima: hann tók veðrið fyrir Veð-
urstofuna, það þurfti að ná í reka-
viðinn, Rotary-fundi mátti hann
ekki missa af, gera við girðingar,
yfir sumarið átti trjáræktin huga
hans og síðast en ekki síst bara að
vera heima hjá sér þar sem honum
leið alltaf best. Jói var ekki bara
tengdafaðir minn og afi barnanna
minna, heldur var hann líka vinur
minn öll þessi ár.
Kallið kom of snemma þó svo að
árin væru orðin þetta mörg, það var
svo margt ógert. Þó er ég þess full-
viss að tengdapabbi fór sáttur, hann
vissi að það var búið að gera það
sem hægt var að gera og hann
barðist þar til yfir lauk. Öll látum
við í minni pokann á endanum.
Elsku Fjóla, ég votta þér dýpstu
samúð mína. Við höldum okkar
striki og komum áfram í sveitina og
þú vonandi til okkar líka. Ykkar
tengdasonur
Skúli.
Það er með kökk í hálsi og tár í
augum að ég lít yfir farinn veg og
hugsa um allar stundirnar sem ég
hef átt með afa Jóa. Það veit hver
sá sem hann hitti að þar var enginn
venjulegur maður á ferð. Lífsgleði
hans og jákvæðni höfðu áhrif á alla
sem á vegi hans urðu.
Að koma í Kálfsárkot þegar ég
var barn var ævintýri líkast. Þar
var svo margt að gera. Hvort sem
ég vildi drullumalla, fara í fjall-
göngu, skoða kýrnar, fara út að
gamla torfbæjarstæðinu eða leika
við hvolpa – það var alltaf eitthvað
hægt að hafa fyrir stafni. Þvílík for-
réttindi að hafa fengið að vera barn
hjá ömmu Fjólu og afa Jóa.
Það verður ekki frá honum afa
mínum tekið að hann var bóndi
fram í fingurgóma, það var alltaf
eitthvert verkefni í bígerð. Það sem
afi tók sér fyrir hendur voru stór-
fréttir æsku minnar, mál málanna.
Súrheysturninn var rifinn og hlaðan
var byggð og á meðan komst annað
ekki að. Einnig er mér minnisstætt
þegar afi fékk bláa heyvagninn sem
tíndi upp heyið sjálfur. Stórkostlegt
tæki, sagði afi. Mér þótti ákaflega
skemmtilegt þegar amma og afi
voru með fugla. Þau voru með hæn-
ur, endur, gæsir og kalkúna vapp-
andi um á hlaðinu, útungunarvélar í
kjallaranum og stundum voru litlir
ungar í kassa ofan á ofninum í eld-
húsinu. Þetta voru dýrðardagar í
sveitinni. Afi skar ofan í mig hákarl,
keyrði með mig á Zetornum þegar
hann var að slá. Ég held stundum
að þá hafi alltaf verið sumar. Hluti
af því að vera í sveitinni er nálægð-
in við náttúruna og það var stund-
um erfitt fyrir litla stúlku að sjá á
eftir kálfum, hvolpum og kettling-
um. Afi útskýrði málið fyrir mér,
hann sagði að þegar dýrin þyrftu að
fara þá færu þau í Fagradal. Ég sá
fyrir mér græn tún og silfurlita
læki og var viss um að dýrin hefðu
það gott þar.
Afi Jói vildi ekki deyja og hann
vann hörðum höndum að því að láta
dauðann ekki ná sér. Enda var
hann unglingur í anda, hress og
glaður maður bæði andlega og lík-
amlega. Í sumar sagði afi að hann
ætlaði bara að byrja upp á nýtt.
Verða hundrað og eins árs og halda
bara áfram að lifa, enda var hann
eldhress að vanda. Í september
greindist hann með krabbamein en
ég held að ég hafi ekki trúað því að
sjúkdómurinn myndi hafa betur. Afi
var eitthvað svo ódauðlegur. Það er
huggun harmi gegn að þegar afi Jói
skildi við þá vorum við fjölskyldan
hjá honum. Hann lést eins og hann
lifði, í faðmi okkar og ömmu Fjólu.
Það er kominn nýr íbúi í Fagra-
dal. Þegar hann kom þangað hljóp á
móti honum skosk-íslensk blend-
ingstík sem svarar nafninu Snotra.
Þar hitti hann systkini sín og for-
eldra og saman sinna þau bústörf-
um þar til við hin komum líka. Þá
verðum við saman á ný.
Þú ert eins og náttúran vildi,
að þú værir.
Vöxt þinn hindraði aldrei neinn.
Allir vegir voru þér færir –
viljinn sterkur og hreinn.
Þrunginn krafti, sem kjarnann nærir,
klifrar þú djarfur og einn,
léttur í spori, líkamsfagur.
Lund þín og bragur er heiðskír dagur,
frjálsborni fjallasveinn.
(Davíð Stefánsson frá Fagraskógi.)
Helga Þórey Jónsdóttir.
Elsku afi.
Það er svo skrýtið að hugsa til
þess að þú sért farinn frá okkur.
Mér þykir það svo leitt hvað þú
kvaddir okkur fljótt, en þú gafst
aldrei upp, þótt á móti blési. Þú ert
hetja og þú hafðir alltaf bjartsýnina
að vopni. Ég væri ekki sá sami og
ég er í dag, ef það hefði ekki verið
fyrir þig. Þú hafðir ávallt eitthvað
fyrir stafni og lést ekkert nema gott
af þér leiða. Ég mun aldrei gleyma
öllum vísunum sem þú samdir í
gegnum tíðina. Það skipti ekki máli
hvert tilefnið var, þú gast alltaf sett
saman svo sem eina eða tvær vísur,
sem glöddu alla þá sem þær heyrðu.
Mér hefur alltaf fundist áhugi okk-
ar beggja á náttúru og lífríki Ís-
lands vera það sem við áttum hvað
mest sameiginlegt, og ég mun aldr-
ei gleyma því þegar við stóðum agn-
dofa úti á hlaði í Kálfsárkoti, þar
sem við fylgdumst með heilli smyr-
ilsfjölskyldu að veiða sér til matar.
Í hvert skipti sem ég heimsótti ykk-
ur í Kálfsárkot hafðir þú alltaf frá
svo miklu að segja, og oftar en ekki
var það um þá fugla sem þú hafðir
séð í firðinum frá síðustu heimsókn
minni. Þú vissir vel hve gaman ég
hafði af því að ræða um íslenska
fugla, og mér hefur alltaf fundist þú
vera sá eini í ættinni sem deildir
þessari ástríðu með mér. Ég lærði
margt af þér í gegnum tíðina, og ég
vil þakka þér fyrir allar þær góðu
stundir sem við áttum saman. Það
verður skrýtið að renna í hlað í
Kálfsárkoti og sjá þig ekki að bar-
dúsa í rekaviðinum sem þú hafðir
safnað að þér í gegnum árin, en
minning þín mun lifa að eilífu í
hjörtum okkar allra. Við kveðjum
þig með söknuði og trega, því elsku-
legri og yndislegri afa getur enginn
hugsað sér.
Guð geymi þig, þinn dóttursonur,
Jóhannes Gunnar Skúlason.
Elsku frændi minn.
Nú þegar komið er að kveðju-
stund hrannast upp minningarnar
frá æskuárunum í Kálfsárkoti með
þér og fjölskyldunni.
Þú varst alltaf svo lífsglaður,
hraustur og skemmtilegur og ætíð
fullur af hugmyndum, hvað hægt
væri að gera næst. Sumir menn
verða aldrei í raun gamlir, en halda
áfram að lifa lífinu fullir af bjart-
sýni og áhuga á framtíðinni, og þú
varst sannarlega einn af þeim.
Þegar við hittumst síðast við
jarðarför mömmu hafði ég ekki séð
þig í áratugi, en þú varst ekki
breyttur að öðru en að eldrauða
hárið var orðið hvítt. Annars varst
þú eins og alltaf, þráðbeinn í baki,
hraustlegur, og ótrúlega unglegur,
en þá stóðst þú á áttræðu.
Ég vil þakka þér allar góðu
stundirnar í sveitinni, allt sem þú
kenndir mér til verka og þolinmæð-
ina sem þú hafðir við óþekka stelpu.
Ég hafði hvergi jafn sterka tilfinn-
ingu fyrir fjölskyldu og hjá ykkur í
Kálfsárkoti.
Þú varst stór þáttur í mínum
bestu bernskuminningum, og það
fæ ég aldrei fullþakkað.
Elsku frændi minn, megir þú
hvíla í guðsfriði. Blessuð sé minning
þín.
Elsku Fjóla mín og fjölskylda,
megi Guð vera með ykkur á þessari
sorgarstund.
Með innilegum samúðarkveðjum,
Hrefna Lúðvígs, Kaliforníu.
Föðurbróðir minn, Jóhannes Jó-
hannesson, er farinn yfir móðuna
miklu og þrátt fyrir háan aldur var
það nokkuð óvænt. Jóhannes var í
allri framgöngu sem ungur maður
fram á síðasta dag, kvikur í hreyf-
ingum, framsýnn, stórhuga, dugn-
aðarforkur og hraustmenni, fjalla-
maður og skáld þegar svo bar við.
Hann bjó lengst af í Ólafsfirði á
slóðum forfeðra sinna og sinnti þar
margvíslegum verkefnum fram í
andlátið. Það var gaman að heim-
sækja þau hjónin í Ólafsfjörðinn og
fengu gestir ávallt höfðinglegar
móttökur. Jóhannes hafði með ein-
dæmum mikið starfsþrek og var
alltaf að. Hafði maður á tilfinning-
unni að hann yrði eilífur því alltaf
var hann með eitthvað á prjónun-
um. Fyrir 2-3 árum sýndi hann mér
stoltur skóg mikinn sem hann var
að rækta upp og sagðist geta farið
að nytja hann eftir 15-20 ár. Fannst
honum ekkert athugavert við þá
lýsingu, komin vel yfir áttrætt.
Aðra sögu sagði hann mér sem
lýsir honum vel og gerðist nýlega.
Hann hafði nytjar af rekavið og átti
heljarinnar sög sem hann hafði flutt
inn frá Kanada. Var hann að saga
niður rekaviðinn til ýmissa nota.
Eitt sinn var hann með risadrumb
um vetur að forfæra í söginni og
mátti hafa sig allan við. Vaknaði
hann daginn eftir þrekaður eftir
átökin með mikinn verk fyrir
brjósti. Taldi hann að nú væri eitt-
hvað að gefa sig og hafði hægt um
sig. Eftir 2-3 vikur fór honum þó að
leiðast þófið og ákvað að skella sér í
fjallgöngu. Var þá ísing á fjallinu og
datt hann illa nokkrum sinnum og
var tvisvar nánast kominn fram af
bjargbrún og sagðist ekki hefði lif-
að af fallið. Kom hann heim undir
kvöld og lagðist til svefns. Þegar
hann vaknaði daginn eftir var hann
án allra verkja í brjósti. Ja, lík-
aminn þurfti bara smá teygju eftir
drumbinn sagði gamli unglingurinn
og yppti öxlum. Það er með söknuði
sem við kveðjum þennan aldna
heiðursmann sem gekk til hvers
verks með verkgleðina að vopni.
Sem tók lífinu mátulega alvarlega
og kastaði fram vísu hvenær sem
krydda þurfti augnablikið.
Eftirlifandi eiginkonu, börnum,
mökum og barnabörnum sendum
við hjónin okkar innilegustu sam-
úðarkveðjur.
Bjarki Júlíusson.
Skólanum að ljúka og ég á leið í
Kálfsárkot. Það var í þá daga þegar
„líflegir“ drengir voru sendir í sveit
á vorin og til baka sem betri menn í
sumarlok. Það að eiga frændfólk í
Kálfsárkoti var mikil gæfa.
Hjá Jóa í Koti lærði ég ekki bara
að vinna heldur einnig jákvæðni,
bjartsýni og að sjá það góða í lífinu.
Jói gaf okkur börnunum frelsi til að
leika, stunda silungsveiði og fjall-
göngur í bland við bústörfin. Það
var alltaf gleði að vera nálægt Jóa í
Koti, sama hvort hann var dansandi
uppi á þaksperrunum, að grínast
við kýrnar í fjósinu eða á hlaupum í
heyskap, allt vannst svo auðveld-
lega undir tryggu aðhaldi Fjólu
frænku, þetta hefði ekki verið hægt
án hennar.
Jói hafði ótrúlega þolinmæði og
hvatti okkur börnin í Koti til dáða í
öllu sem okkur var falið að gera, við
vorum jafningjar. Það var sama
hvað við gerðum, alltaf gerði hann
mikið úr okkar verkum og alltaf var
hólið meira en innistæða var fyrir,
þetta var hans aðferð.
Ég á bara minningar um sól og
sumaryl alla daga í Ólafsfirði eða
var það eitthvað annað, önnur sól?
Eftir sex sumur í Koti fækkað
samverustundunum, en minning-
arnar eru enn í björtu ljósi, minn-
Jóhannes Blómkvist
Jóhannesson