Morgunblaðið - 07.11.2009, Blaðsíða 32

32 Umræðan
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 7. NÓVEMBER 2009
FYRR í vetur bár-
ust fregnir af því í
fjölmiðlum að músl-
imar úr röðum stúd-
enta við Háskóla Ís-
lands hefðu fengið
leyfi hjá deildarforseta
guðfræði- og trúar-
bragðafræðideildar til
að biðjast fyrir í kap-
ellu Aðalbygging-
arinnar yfir ramadan-
hátíðina. Beiðni músl-
imanna sýnir ekki aðeins einlæga
og sjálfsagða þörf þeirra fyrir að fá
að iðka trú sína í háskólasamfé-
laginu heldur leiðir hún einnig í ljós
víðsýna og umburðarlynda afstöðu
þeirra til kristinna manna og helgi-
staða þeirra.
Þessi jákvæða afstaða músl-
imanna ætti engum að koma á
óvart sem þekkingu hefur á trúar-
bragðafræðum, enda líta þeir svo á
að trúarbrögðin gyðingdómur,
kristindómur og íslam eigi sameig-
inlegar rætur hjá ættföðurnum
Abraham og varði öll trúna á hinn
eina sanna Guð sem allir hlutir séu
runnir frá, enda þótt þau greini á
um með hvaða hætti hann nákvæm-
lega leiði manninn aftur til sín. Að
kristnum skilningi opinberast Guð í
persónu Jesú Krists og mætir
manninum í lífi hans og boðun,
krossdauða og upprisu, en músl-
imar segja að Jesús hafi aðeins ver-
ið spámaður sem hafi vísað veginn
fram að Múhameð. Óhætt er að
segja að margir kristnir menn á Ís-
landi hafi glaðst yfir því að þessir
múslimar hafi viljað leita Guðs í
bæn í kristinni kapellu en að sama
skapi komu einnig fram ýmsir sem
ýmissa hluta vegna gagnrýndu á
opinberum vettvangi bænaiðkun
þeirra þar.
Í öllum trúarbrögðum eru skipt-
ar skoðanir um hvernig líta beri á
önnur trúarbrögð. Þannig tala
trúarbragðafræðingar um þröng
(exclusive), opin (inclusive) og jafn-
vel fjölhyggjuleg (pluralistic) við-
horf innan allra trúarbragða til
annarra og jafnvel innan sjálfra
helgirita þeirra. Jafnt kristnir sem
múslimar, sem hafa þrönga eða
jafnvel í sumum tilfellum sér-
trúarlega afstöðu til
annarra, myndu lík-
lega gagnrýna það að
helgistaðir þeirra yrðu
notaðir til bænahalds
af mönnum sem kenna
sig við önnur trúar-
brögð. Sumir myndu
jafnvel ganga svo
langt að tala um tvo
aðgreinda guði þess-
ara trúarbragða vegna
ágreinings þeirra um
með hvaða hætti Guð
opinberi sig í vissum
efnum. Aðrir myndu
segja að taka verði tillit til þess að
staðurinn hafi eingöngu verið helg-
aður viðkomandi trú, hvað sem sagt
verður um önnur trúarbrögð. Þeir
sem hafa opna afstöðu til annarra
trúarbragða eru hins vegar tilbúnir
að viðurkenna hvað þeir eigi sam-
eiginlegt og mætast á þeim grund-
velli á m.a. helgistöðum sínum án
þess þó að draga úr vægi þess sem
aðskilur, en þeir sem teljast fjöl-
hyggjusinnaðir líta svo á að flestar
ef ekki allar leiðir til Guðs eða hins
háleita sannleika, hvernig sem
hann er skilgreindur, geti að lokum
reynst jafngildar. Út frá sjónarhóli
trúarbragðafræðinnar geta öll þessi
viðhorf átt rétt á sér.
Fjölmörg dæmi eru um að kap-
ellur og kirkjur þjóðkirkjunnar um
land allt standi opnar öðrum
kristnum kirkjudeildum sem ekki
kenna sig við evangelísk-lútherska
trúarhefð, svo sem rómversk-
kaþólsku kirkjunni og Nýju post-
ulakirkjunni. Þá eru sömuleiðis
fjölmörg dæmi um bæði þver-
trúarlega fundi og athafnir í ís-
lenskum kirkjubyggingum á und-
anförnum árum. Síðastliðið sumar
bauð t.d. biskup Íslands guðleys-
ingjanum Dalai Lama, forystu-
manni einnar helstu greinar tíb-
etsks búddisma, til „samtrúarlegrar
friðarstundar“ í Hallgrímskirkju
þar sem fulltrúar nokkurra trú-
félaga í landinu fengu sömuleiðis að
halda ávarp og lesa texta úr helgi-
ritum sínum. Í þessum hópi voru
m.a. fulltrúar Ásatrúarfélagsins,
Bahá’ía og Félags múslima á Ís-
landi en forystumaður þess síðast-
nefnda söng þar heilan kafla úr
Kóraninum. Í raun er það yfirlýst
stefna þjóðkirkjunnar að hvetja alla
til að leita til Guðs og biðja til hans
hvort sem er innan kirkjubygginga
hennar eða utan, en sjálf gerir hún
það í nafni Jesú.
Auðvitað skiptir máli hvernig
staðið er að þvertrúarlegum sam-
skiptum og athöfnum og þarf m.a.
að gæta þess að helgihaldi allra
hlutaðeigenda sé auðsýnd gagn-
kvæm virðing. Þannig er eðlilegt
að ætlast sé til að þeir múslimar
sem kjósi að biðja til Guðs í krist-
inni kapellu auðsýni helgihaldinu
þar tilhlýðilega virðingu og hylji
t.d. ekki trúartákn á borð við
krossa. Engin ástæða er til að
gagnrýna umgengni þeirra í há-
skólakapellunni og hefur raunar
framkoma þeirra öll verið til fyrir-
myndar. Öll trúfélög múslima á Ís-
landi hafa að sama skapi lagt sitt
af mörkum til að stuðla að jákvæð-
um samskiptum fólks af ólíkum
trúarbrögðum hér á landi, m.a. í
gegnum Samráðsvettvang trú-
félaga.
Kapella Háskólans er ekki að-
eins hlaðin kristnum trúartáknum,
heldur er hún líka friðað mannvirki
sem ekki verður breytt. Þess vegna
getur hún ekki til frambúðar þjón-
að sem samtrúarlegt rými þar sem
öllum væri gert jafnhátt undir
höfði. Því ber að fagna að rektor
skuli segja að Háskólinn hafi í
hyggju að bjóða stúdentum upp á
annað trúarlegt, hlutlausara bæna-
og hugleiðsluherbergi eins og víða
tíðkast erlendis. Vonandi mun þó
kapellan einnig standa öllum opin
sem það vilja og eru tilbúnir að
sýna hinu kristna helgihaldi þar til-
hlýðilega virðingu óháð trúaraf-
stöðu og trúarbrögðum. Fjölmargir
þjóðkirkjumenn myndu fagna því.
Eftir Bjarna Rand-
ver Sigurvinsson » Vonandi mun kap-
ellan standa öllum
opin sem það vilja og
eru tilbúnir að sýna hinu
kristna helgihaldi þar
tilhlýðilega virðingu
óháð trúarafstöðu.
Bjarni Randver
Sigurvinsson
Höfundur er starfsmaður
trúarbragðafræðistofu HÍ og
stundakennari þar.
Aðgangur múslima
að kapellu HÍ
SITTHVAÐ hefur
verið rætt um mæting-
ar eða öllu heldur mæt-
ingarleysi Sigmundar
Davíðs Gunnlaugs-
sonar á fundi skipu-
lagsráðs Reykjavíkur,
þar sem hann situr
sem fulltrúi Fram-
sóknarflokksins.
Hefur Björk Vil-
helmsdóttir, áður
borgarfulltrúi Vinstri grænna nú
Samfylkingar, verið nokkuð dugleg
að tjá sig um þetta mál og m.a. látið
hafa eftir sér að Sigmundur Davíð
hafi þegið rúma milljón í laun fyrir
það tímabil sem hann hefur setið í
skipulagsráði. Hefur hún komizt að
því að miðað við að Sigmundur Dav-
íð hafi mætt á alls 19 fundi hafi hann
þar með þegið um 53 þúsund krónur
fyrir hvern setinn fund. Þar fyrir ut-
an hafi Sigmundur Davíð kallað til
varamann sinn í önnur 19 skipti og
sá hafi þegið að auki um 200 þúsund
krónur eða 10-11 þúsund fyrir fund-
inn.
Nú bætir það ekki bölið þó að bent
sé á annað verra. En þegar svona
fréttir koma fyrir augu manns getur
maður varla orða bundizt.
Ég þekki Sigmund Davíð Gunn-
laugsson ekki neitt og ætla ekki að
taka að mér að svara neitt sérstak-
lega fyrir hann. Enda geri ég ráð
fyrir að hann sé alveg maður til þess
sjálfur. Mér þykir bara að Björk Vil-
helmsdóttur væri hollast að hafa sig
hæga í þessari umræðu.
Hvað gengur henni og hennar
samherjum eiginlega til að vera að
tjá sig í fjölmiðlum, með tilheyrandi
reikningsdæmum, um mætingu Sig-
mundar Davíðs eða yfirleitt nokkurs
annars á nefndarfundi borgarinnar?
Ekki eru allir flekklausir þar á bæ.
Því háttar nefnilega þannig til að
varaformaður Samfylkingarinnar og
oddviti hennar í borgarstjórn, Dag-
ur B. Eggertsson, hefur t.a.m. verið
nokkuð duglegur að tilkynna forföll
á stjórnarfundum Faxaflóahafna þar
sem hann situr sem fulltrúi síns
flokks. Á þessu ári hafa t.d. verið
haldnir 11 fundir hjá stjórn Faxa-
flóahafna og þar af hefur Dagur B.
séð sér fært að mæta á 5 þeirra.
Ég sel það ekki dýr-
ara en ég keypti það en
ég hef heyrt að Dagur
þiggi 100 þúsund krón-
ur á mánuði fyrir þessa
stjórnarsetu þrátt fyrir
að hafa ekki mætt á
helming þeirra funda
sem stjórnin hefur
haldið á þessu ári. Með
svipuðu reikningsdæmi
og vitnað var til hér að
ofan má komast að
þeirri niðurstöðu að
Dagur B. Eggertsson hafi þegið um
220 þúsund krónur fyrir hvern set-
inn fund. Sigmundur Davíð Gunn-
laugsson er því ekki einu sinni hálf-
drættingur á við hann.
Hugsanlega hefur Sigmundur
Davíð, sem er vissulega óreyndari í
pólitíkinni en Dagur B., aðeins ætlað
að taka sér reyndari menn sér til
fyrirmyndar með því að mæta svona
„Dag“-lega á fundi.
Varamaður Dags B. Eggerts-
sonar hefur hins vegar verið dugleg-
ur að mæta fyrir hann á stjórn-
arfundi Faxaflóahafna. Ekki veit ég
hvað varamaðurinn þiggur í laun en
líklega ætti það ekki að vefjast fyrir
honum að gefa það upp. Varamaður
Dags B. Eggertssonar í stjórn Faxa-
flóahafna er nefnilega enginn annar
en áðurnefnd Björk Vilhelmsdóttir.
Ég ætla ekki gera að umtalsefni
meint mætingarleysi Dags B. Egg-
ertssonar á fundum borgarráðs og
ferðamálaráðs þó að fróðlegt væri að
vita hvað hann hefur þegið fyrir
hvern fund í þeim embættum og
hvað varamenn hans hafa einnig
þegið. En ég held að spuni samfylk-
ingarmanna hafi heldur betur snúist
í höndum þeirra í þessu máli og
Björk Vilhelmsdóttur hafi tekist að
skjóta sig illilega í fótinn.
Eftir Emil Örn
Kristjánsson
»Hugsanlega hefur
Sigmundur Davíð
aðeins ætlað að taka
sér reyndari menn sér
til fyrirmyndar með
því að mæta svona
„Dag“-lega á fundi.
Emil Örn Kristjánsson
Höfundur er leiðsögumaður.
Varamaður,
líttu þér nær
Það fer að verða soldið erfitt að botna íilla þefjandi ríkisstjórninni. Ög-mundur stekkur í ofboði úr hennihaldandi fyrir nefið en styður hana
hins vegar heilshugar. Hann er svo hrifinn af
þessari ríkisstjórn að hann getur ekki fengið af
sér að sitja í henni mín-
útunni lengur. Guðfríður
Lilja vill sömuleiðis ekki sjá
að taka sæti í þessari rík-
isstjórn og kúgast við til-
hugsunina en styður hana
hins vegar alveg af alefli.
Hugsunin er einhvern veg-
inn svona: „Ég vil engan
þátt eiga í ykkar heimsku-
lega glæpapukri og vil ekki
bendla mig við ykkar rugl, en ég styð ykkur
hins vegar af heilum hug því frekar vil ég
hreina vinstri óstjórn en óhreina hægri
óstjórn.“ Ég veit ekki hver nennir að reyna að
skilja þetta. Það er eins og hvert sæti í þessari
ríkisstjórn sé rafmagnsstóll sem enginn vill
tylla sér í nema fársjúkir valdafíklar.
Steingrímur J. er löðursveittur á harða-
hlaupum út um allan heim til að redda snúrum
og drasli í öndunarvél þessarar ríkisstjórnar
sinnar og snýst eins og vindhani í ofsaroki og
sturtar niður hverju kosningaloforðinu á fætur
öðru enda hefur hann sagt að stefna flokks
síns samræmist ekki raunveruleikanum.
Ráðríkið, það er ég
Jóhanna Skjaldborg Sigurðardóttir forsæt-
isráðherfa er líklega illskiljanlegust þeirra
sem nenna að sitja í þessari nor-rænulausu
helferðarstjórn. Henni finnst best að stjórna
með kúgunum og hótunum eins og yndislegi
Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hennar og hún
heimtar samstillta samvillta samspillta rík-
isstjórn sem er til í að láta ALLT yfir sig og
þjóðina ganga til að tryggja inngöngu í ESB
sem fyrst. Einkunnarorð Jóhönnu eru: Ráð-
ríkið, það er ég. Þetta er ráðríkisstjórn Jó-
hönnu. Hún flæmdi Ögmund burt af því hann
hafði sjálfstæða hugsun og vildi halda í þann
mikilvæga fyrirvara að við gætum leitað réttar
okkar fyrir dómstólum varðandi Icesave-
ruglið. Skömmu eftir að hafa sparkað Ög-
mundi út á götu snerist hún 180 gráður og
sagði að „það væri auðvitað ekki ásættanlegt
ef okkur væri bannað að leita rétta okkar síðar
meir, ef í ljós kemur að okkur hafi ekki borið
þessi greiðsluskylda á icesave-láninu“. Og
núna snýst hún aftur 180 gráður og vill ásamt
villta spillta vinstrinu samþykkja að ákvæðið
um dómstóla verði gert marklaust og einsk-
isvert! Hvað er að? Ég er ekki alveg nógu
þroskaheftur til að skilja þennan hringlanda-
hátt. Fyrir örfáum mánuðum vildi hún troða
þessum ánauðarsamningi ólesnum í gegnum
þingið án ALLRA fyrirvara. Hún hendir Ög-
mundi út og tekur síðan undir allt sem hann
sagði sem var orsök þess að hún henti honum
út. Og núna snýr hún aftur við blaðinu og sam-
þykkir að ef málið fari fyrir dómstóla þá töpum
við því jafnvel þótt við vinnum. Eru ekki til
einhver lyf við þessu?
Hring eftir hring eftir
hring eftir hring fer flokkurinn
Af hverju ganga ekki allir úr þessari rík-
isstjórn úr því að verið er að framkvæma þar
hluti sem allir virðast vera ósammála? Meira
að segja Jóhanna er ósammála sjálfri sér.
Steingrím J. væri að vísu ekki hægt að losa úr
stólnum með járnkarli og kúbeini og 50.000
volta rafstuði því hann er jú hugsjónamaður.
Hugsjón hans er að sitja sem fastast. Hann er
eins og farþegi í strætisvagni sem fer með hon-
um hring eftir hring mánuðum saman án þess
að vita hvert hann er að fara og hvort hann sé
yfirleitt í réttum vagni, en vill ekki standa upp
og fara úr á næstu stoppustöð af ótta við að
sjálfstæðismaður setjist í sætið hans. Jóhanna
situr rammvillt og samvillt við stýrið í vag-
úmpökkuðum stjórnklefa. „Viðræður bann-
aðar við vagnstjóra í akstri.“ Kleppur – Hrað-
ferð.
Óskastjórn pottaglamraranna
Endurtek: Fyrir örfáum mánuðum reyndu
dýrðlingarnir gegnsæju þau Jóhanna Skjald-
borg og Steingrímur Gjaldborg að lauma Ice-
save-ánauðarsamningnum ólesnum í gegnum
Alþingi, án allra fyrirvara, og töluðu um „frá-
bæran samning“ sem Svavar-ég-nenni-þessu-
ekki-Gestsson og einhver Mr. Bean krotuðu
annars hugar undir í útlandinu að beiðni Stein-
gríms, góðvinar þeirra. Samfylkingarforkólf-
arnir töluðu þá um að þeir myndu samþykkja
hann blindandi eins og kettlingar og voru skýj-
um ofar í einfeldni sinni, fákunnáttu og
ábyrgðarleysi.
Þetta er óskastjórnin sem búsáhaldabylt-
ingin vildi sjóða saman í pottunum sínum. Hér
er hún komin: „Hrein“ vinstristjórn. Hreinn
viðbjóður. Þessi nor-rænulausa helferð-
arstjórn veit samt ekki hvort hún er að koma
eða fara en hún mætti gjarnan fara, – fara ein
og óstudd til heljar án þess að draga þjóðina
með sér í fallinu.
Við þurfum að fá hér utanþingsstjórn, –
neyðarstjórn skipaða óklíkutengdum, klárum,
heiðarlegum, frjálsum og óháðum fagmönnum.
Ef engir slíkir innlendir fagmenn finnast þá
mega þeir allir vera erlendir mín vegna. Jafn-
vel helst erlendir. Allavega kæri ég mig ekki
um fleiri gjörspillta, vanhæfa, vankaða, eig-
inhagsmunapotandi, keypta og illa þefjandi
stjórnmálaviðvaninga í boði Baugs, kúlu-
vambabankanna og FL-Group, hvar í flokki
sem þeir hanga.
stormsker@gmail.com
Laugardagshugvekja Sverris Stormskers
Nor-rænulausa helferðarstjórnin
Sverrir Stormsker