Læknablaðið : fylgirit - 01.10.1979, Síða 42

40
ing foreldra er algeng og skortur er á til-
finningalegri nærgætni og aðgát. Börn með
hegðunarvandamál skortir oft innsæi í til-
finningar annarra líkt og foreldrar þeirra.
Systkinahópurinn er einkennandi stór,
fleiri en 4—5 systkin og fátækt er oft
ríkjandi á heimilinu og foreldrar í lægri
stéttaskala.
Hjá börnum á forskólaaldri eru einkenni
tíð óþægðaköst, óhlýðni og eirðarleysi. Af
hjónabandserfiðleikum foreldra má nefna
líkamsárásir föður á móður en foreldrar
barna með hegðunarvandkvæði eiga oft í
alvarlegum hjónabandserjum. Gjarnan er
annað foreldrið, það sem er meira háð
barninu mjög ríkjandi í samskiptum, vana-
lega móðrir en faðirinn víkjandi persónu-
leiki (passiv dependent) og hann háður
móður og hennar fyrirskipunum. Uppeld-
isaðferðir foreldra eru því ólíkar og kyn-
fyrirmynd (identification) barnsins í hættu
stödd, vegna þess kvíða, sem barnið upp-
lifir í samskiptum foreldra.
Ef andfélagsleg hegðun hefur myndast,
sem svörun við fjölskylduerfiðleikum og
tilfinningavandamálum er meðferð álitin
æskileg. Barnið hefur þá tileinkað sér á-
kveðna hegðun, til þess að draga úr kvíða
og streitueinkennum, sem er vanalega and-
félagsleg og veitir þannig útrás fyrir reiði-
tilfinningar sínar. Nauðsynlegt er að meta
og skilja markmið með hegðuninni og hvað
hefur áhrif á hegðunarerfiðleika í um-
hverfinu. Samfara fjölskyldumeðferð og
einstaklingsmeðferð fyrir barnið er atferl-
ismeðferð einnig notuð. Eins og áður segir
eru batahorfur slæmar og þýðingarmikið
að byrja meðferð, sem allra fyrst.
HEIMILDIR
1. Hale F. Shirley: Pediatric Psychiatry, 1963, pp.
579—622.
2. Michael Rutter, Lionel Hersov: Child Psychiatry;
Modern Approaches, 1976, pp. 428—454, pp.
487—509.
3. Michael Rutter: Helping troubled children, 1975,
pp. 217—267.
Stefán Haraldsson dr.med.
PES PLANO VALGUS
Skekkjur, bæði hvað snertir form og
stellingu, eru algengari í fæti en öðrum
hlutum líkama.
Pes plano valgus er sú skekkja fótar þar
sem valgusstelling hælbeins frá lóðlínu fer
yfir 5 gráður og þar sem arcus longitudinal-
is medialis er horfinn að hluta eða öllu
(mynd I).
Þessi skekkja er oft kölluð ilsig, en sá
hluti skekkjunnar, er þó oft secundert ein-
kenni í þessum flokki formtruflana, sem
eiga sér ólíkar orsakir, gefa mismunandi
einkenni og krefjast ýmissa tegunda að-
gerða.
Beinagrind fótarins er byggð upp af 26
beinum, sem er raðað þannig, að þau
mynda 4 plantart opna boga. Er hér um
að ræða medialan og lateralan arcus longi-
tudinalis og distalan og proximalan arcus
transversalis.
Þessi bygging gefur fætinum fjaður-
magn við gang. Langbogar fótarins mætast
undir tuber calcanei, sem þannig myndar
sameiginlegan álagspunkt fyrir aftari hluta
beggja langboganna. Hælbeinið hefur því
mikilvægu hlutverki að gegna í viðhaldi
eðlilegs forms á beinagrind fótar.
Greina má ýmsar tegundir af pes plano
valgus. Eftirfarandi flokkun byggir höf-
undur að hluta á etiologiskum forsendum:
1. Pes plano valgus congenitus.
2. Pes plano valgus staticus.
3. Pes antice supinatus.
4. Pes plano valgus paralyticus
5. Pes plano valgus traumaticus.
6. Pes plano valgus infectiosus.
7. Pes plano valgus contractus.
1. Pes plano valgns congenitus (mynd 2.)
Meðfæddur plano valgus fótur er tiltölu-
lega sjaldgæfur. Hér er um að ræða alvar-
legustu tegundina af pes plano valgus