Læknablaðið : fylgirit - 01.10.1979, Blaðsíða 63

61
4. Howard, W.A.: The tonsil and adenoid
problem. Pediatric Otolaryngology II. 1091-
1094 W.B. Saunders Company 1972.
5. Lancet I. 700-701, 1978. Indications for
adenotonsillectomy.
6. Paradise, J.L.: Why T & A remains moot.
Pediatrics 49:648-651, 1972.
7. Paradise, J.L. et al.: History of recurrent
Sore Throats as an indication for tonsillec-
tomy. N. Engl.j.Med. 298:409-413, 1978.
8. Schmitt, B.D.: Tonsillectomy & Adenoidec-
tomy. Current Pediatric Diagnosis & Treat-
ment Large Medical Publications 1976.
9. Sprinkle, P.M. & Veltri, R.W.: The tonsils
and adenoids. Clinical Otolaryngology 2:153-
167, 1977.
Ólafur Stephensen
KLINISK GREINING MEÐFÆDDRA HJARTAGALLA
Hjartagallar eru algengastir allra meiri-
háttar meðfæddra galla. Tíðni þeirra hefur
verið könnuð víða um heim, og niðurstöður
hafa hvarvetna verið mjög svipaðar. Það
hefur komið í ljós, að 1% lifandi fæddra
barna hefur einhvers konar hjartagalla.
Tíðni þessara galla hefur ekki verið athug-
uð hér á landi, en það er ekki ástæða til
að ætla að hún sé að neinu verulegu leyti
frábrugðin því, sem lýst er í nágranna-
löndum okkar. Ef tíðni er sú sama hér á
landi og annars staðar, má búast við því að
árlega fæðist hér á landi 30—40 börn með
slíka galla. Þegar tíðni meðfæddra hjarta-
galla er könnuð, eru allir hjartagallar með-
taldir, allt frá alvarlegum meiriháttar göll-
um, sem valda miklum sjúkdómseinkenn-
um strax eftir fæðingu til lítilfjörlegra
hjartagalla, sem kannski uppgötvast fyrir
hreina tilviljun síðar á lífsleiðinni og hafa
hvorki áhrif á heilsufar né lífslengd ein-
staklingsins. Hér eru þannig flokkaðir sam-
an afar mismunandi einstaklingar með
mjög mismikla skerðingu á hjartastarf-
semi.
Sennilega er ekki fjarri lagi að ætla að
um það bil þessara barna hafi hjarta-
galla, sem er það alvarlegur, að ekki er
unnt að bæta hann með aðgerð og barnið
deyr að lokum af hans völdum. Um það bil
helmingur mun einhvern tíma á æfinni
gangast undir hjartaaðgerð og um það bil
xk verður alla tíð einkennalaus og mun
aldrei þarfnast neinnar meðferðar. Um
helmingur þeirra barna sem deyja af völd-
um meðfæddra hjartagalla gera það á
fyrstu viku æfinnar og langflest deyja á
fyrstu 4 vikunum. Þessar staðreyndir hafa
ýtt mjög undir rannsóknir á hjartastarf-
semi nýfæddra barna á undanförnum ár-
um. Skilningur á náttúrusögu og lífeðlis-
fræði meðfæddra hjartagalla nýfæddra
barna hefur aukist mjög og miklar fram-
farir orðið á rannsóknum og meðferð þess-
ara sjúklinga. Jafnframt hafa viðhorf til
þessara veiku hjartabarna gjörbreyst á síð-
ustu árum. Sú skoðun var lengi ríkjandi,
að ungbörn væru of veikburða til að gang-
ast undir meiriháttar hjartarannsókn og
aðgerð. Meðferðin var því fyrst og fremst
konservativ.
Brátt kom í ljós, að ungbörnin dóu af
völdum hjartagalla, sem unnt var að gera
við með stöðugt batnandi skurðtækni. Þetta
varð til þess, að afstaðan breyttist smátt
og smátt mjög mikið. Viðhorf gagnvart
þessum sjúklingum í dag eru þessi:
Ef skynsamleg rök mæla með því, að
barnið hafi meðfæddan hjartagalla, sem
unnt er að lagfæra með bráðabirgða- eða
fullnaðaraðgerð og lyfjameðferð gefur
ekki von um bata, er hjartaþræðing
framkvæmd sem fyrst til þess að kom-
ast að réttri sjúkdómsgreiningu.
Ef líkur svo benda til þess, að unnt sé að
bæta ástandið með skurðaðgerð, er hún
framkvæmd án tafar. Þegar haft er í
huga, það sem sagt var, að þau ungbörn
sem deyja af völdum hjartagalla gera
það einkum á fyrstu vikum æfinnar, er
ljóst, að oft getur tíminn verið naumur
og mikið legið við, að barnið komist sem
fyrst í viðeigandi athugun og meðferð.
Til þess að þetta megi takast, er nauðsyn-
legt að almenni læknirinn, sem skoðar