Læknablaðið : fylgirit - 01.10.1979, Blaðsíða 65

63
svo á, að barnið hafi hjartasjúkdóm og
brýnt, að rannsaka það nánar. Rétt er þó
að leggja ríka áherzlu á það, að ungbörn
með meiriháttar hjartagalla geta haft al-
veg eðlilega hjartahlustun.
Hér hefur fyrst og fremst verið fjölyrt
um greiningu hjartagalla hjá ungbörnum.
Það má fullyrða, að framfarir í sjúkdóms-
greiningu og lyfja- og handlæknismeðferð
ungbarna með meðfædda hjartagalla hafa
bætt horfur þeirra verulega á undanförn-
um árum.
Flest börn með alvarlega hjartagalla
komast fljótlega undir læknishendur. Segja
má, að örlög þeirra flestra ráðist á fyrsta
árinu. Á því ári gerist yfirleitt annað
tveggja, að þau gangast undir árangursríka
skurðaðgerð eða látast af völdum hjarta-
gallans.
En sagan er ekki þar með öll. Meðfæddir
hjartagallar eru greindir fram eftir öllum
aldri og jafnvel þekkist enn, að slíkir gall-
ar séu greindir, eftir að sjúklingur hefur
náð fullorðinsaldri.
Þegar fyrstu æfidögunum sleppir, verður
hjartahlustunin veigamikill þáttur í al-
mennu mati á barninu. Hver hjartagalli
hefur sín ákveðnu sérkenni, bæði hvað
snertir hjartahlustun og rannsóknir, en
ekki er tóm til að lýsa einstökum göllum
og sérkennum þeirra hér og nú. Hins vegar
er rétt að fara nokkrum orðum um það al-
mennt, hvernig meta skal barn með hjarta-
óhljóð.
Mikilvægt er, að það sé gert á réttan
hátt, bæði svo að unnt sé að greina sem
fyrst hjartagalla, sé hann fyrir hendi og
eins ekki síður til að koma í veg fyrir, að
frískt og heilbrigt barn með saklaust
hjartaóhljóð verði álitið hjartveikt.
Sérhvert barn með hjartaóhljóð á rétt
á vandlegri líkamsskoðun, sem felur í sér
m.a. þreifingu eftir æðaslætti í öllum út-
limum, blóðþrýstingsmælingu og nákvæma
hjartahlustun. Eftir að óhljóðið hefur verið
staðsett í systolu eða diastolu og staðurinn
fundinn, þar sem það heyrist hæst, er
styrkleikinn ákvarðaður. (Sjá Töflu I.)
Saklaust óhljóð er venjulega stutt, lág-
tíðnihljóð af I. eða II. gráðu. Hafa ber í
huga, að afköst hjartans geta haft áhrif á
styrkleika óhljóðsins. Hækkaður líkamshiti,
áreynsla, blóðleysi, kvíði og annað sem
eykur hjartaafköstin getur magnað óhljóð-
ið. Sum saklaus óhljóð hafa ákveðin sér-
kenni og eru auðþekkjanleg. Önnur eru
vafasöm. Ef kröftugri óhljóð heyrast og ef
barnið virðist hafa einkenni frá hjarta, ber
að athuga barnið nánar með röntgen-
myndatöku af hjarta og lungum og hjarta-
línuriti. Börn með II.—III. gráðu óhljóð
sem lítið breytast með vaxandi aldri, geta,
þrátt fyrir eðlilega röntgenmynd og eðli-
legt línurit haft væg lokuþrengsli eða gat
í skilvegg í hjartanu og þarfnast reglu-
bundins eftirlits af þeim sökum.
Ef barn með hjartaóhljóð hefur að auki
óeðlilegt hj artalínurit, eða óeðlilega hjarta-
lungnamynd, eru líkur á, að barnið hafi
meðfæddan hjartagalla, sem þarfnast frek-
ari athugunar.
Aðrar óblóðugar rannsóknaraðferðir, svo
sem hjartahljóðrit, vectorcardiogram,
echocardiogram og áreynslupróf, geta varp-
að frekara ljósi á vandamálið.
TAFLA I
Skifting hjartaóhljóSa eftir styrkleika (Levine)
1. gTáða lágvært hljóð, sem heyrist ekki fyrr en
hlustað hefur verið nokkra stund.
2. gráða lágvært hljóð ,sem heyrist strax og byrj-
að er að hlusta.
3. gráða í meðallagi kröftugt hljóð.
4. gráða hávært hljóð, sem veldur titringi á
brjóstgrind, sem finnst við þreifingu
(fremitus)
5. gráða hávært hljóð, sem þó heyrist því aðeins
að hlustunarpípa nemi við brjóstkassann.
6. gráða mjög kröftugt hljóð, sem heyrist þótt
hlustunarpípu sé lyft frá brjóstkassa.