Þjóðlíf - 01.06.1989, Blaðsíða 67

ÞJÓÐFÉLAGSMÁL
graðir menn og getumiklir sem beita þeirri
aðferð? Það segir goðsagan á meðan athug-
anir á nauðgurum og ofbeldismönnum
benda til hins gagnstæða. Samnefnari þeirra
reynist einkennast af djúpstæðri andúð á
kynlífi og miklu óöryggi um eigin getu á því
sviði.
Svo sorglega virðist málið vaxið.
í útvarpsþættinum sem ég gat um fyrr í
þessari grein var langt og athyglisvert viðtal
við þrítugan mann sem situr af sér átta ára
fangelsisdóm fyrir 32 nauðgunarbrot. Hann
er sjálfviljugur í sálfræðimeðferð samfara
fangavistinni og getur því núorðið rætt um
nauðgaraferil sinn og lýst þeirri skömm og
ekki síður skelfingu sem það olli honum að
ráða ekki við sig. En hann réð ekki við sig.
Hann lét stjórnast af einhverri óviðráðan-
legri innri nauðsyn, sem hrinti honum alltaf
lengra og lengra út á braut sem hann vildi
ekki ganga. Hann var logandi hræddur við
þessa ofboðslegu greddu. Þó fannst honum
það skjóta skökku við að þegar hann var með
kærustunni þá langaði hann eiginlega aldrei.
„Hún var miklu viljugri en ég“, sagði hann.
En á svipaðan hátt og alkóhólistinn verður
að komast yfir brennivín og dópistinn sitt
dóp, þá varð hann að nauðga næstu stúlku.
Þó hafði hann engan áhuga á stúlkunum.
„Eg sá þær ekki. Það var eins og ég væri
með speldi fyrir augunum. Ég varð bara að
hafa þær undir.“
Að lokum var hann orðinn svo hræddur
við sjálfan sig að honum fannst ekki nema
um tvennt að velja. Annaðhvort að fremja
sjálfsmorð, eða setja næstu nauðgun þannig
á svið að hann hlyti að nást. Hann varð að
láta yfirvöld stoppa það sem hann gat ekki
stoppað sjálfur. Þá loksins var eins og hann
fyndi að hann var að misþyrma lifandi mann-
eskju. „Hún var svo lítil þessi seinasta. Hún
var svo hrædd, greyið. Hún grét svo mikið.“
Þessi ungi maður vonaðist til þess að með-
ferðin í fangelsinu hjálpaði honum til að
brjótast út úr því fangelsi, sem nauðgunar-
áráttan var honum. Hann vissi raunar ekki
hvernig hann gæti bætt stúlkunum skaðann.
Hann hafði aldrei hugsað út í það fyrr en í
meðferðinni, hvað nauðgunin hlaut að hafa
verið hræðileg fyrir þær. Hann hafði aldrei
haft meðaumkun með fórnarlömbum sínum.
Það snerti hann ekki að sjá hvað þær voru
hræddar. Ekki fyrr en seinast. Hann vor-
kenndi þessari litlu seinast. Og hinum hafði
hann svosem ekki viljað neitt illt. Hann
þekkti þær ekki. Það var ekki það. Það var
eitthvað annað.
Bakgrunnur nauðgara
Hann sagði ekki að þetta annað væri
rnamma hans. Eða kvenkynið í heild sinni
sem hann þyrfti að ná sér niðri á og mala. En
frásögn hans öll kom heim og saman við þær
kenningar sem segja að nauðgun sé táknræn
„hefnd" fyrir „svik“ þýðingarmestu konunn-
ar í lífi nauðgarans á barnsaldri sem
venjulega er móðirin. Og vel mátti
skilja á tali mannsins, að barnæska
hans hefði ekki verið blómum stráð.
í bandarískum, breskum og sænsk-
um rannsóknum kemur í ljós að yfir-
gnæfandi meirihluti nauðgara (80%)
hefur orðið fyrir kynferðislegri mis-
notkun í æsku. Oftast af hálfu sinna
nánustu, foreldra, fósturforeldra, ætt-
ingja eða fjölskylduvina. Það er al-
gengara að karlmenn séu gerendur-
nir, en „svik“ kvennanna eru oft fólg-
in í því að þær bregðast í vörninni fyrir
barnið og láta misþyrmingarnar við-
gangast.
Enn sem fyrr ber að brunni bar-
næskunnar. Enn er það hundrað og
ellefta meðferð á börnum sem hefnir
sín. 111 meðferð á varnarlausustu ein-
staklingum þjóðfélagsins sem neyðast
til að kyngja sárindum sínum, reiði og
hatri, þangað til þeim vex svo fiskur
um hrygg að þau geti hefnt sín. Á
einhverju. Einhverjum.
Að baki hverjum ofbeldismanni
standa uppalendur hans og þjóðfélag.
I vissum skilningi er hann aldrei
„einn“ að verki. Samt verður hver ein-
staklingur að standa reikningsskil
gerða sinna. Saklausir samferðamenn
ofbeldismannsins eiga heimtingu á að
vera varðir fyrir honum. En um leið
ætti þjóðfélagið að gera upp við sína
eigin ofbeldisdýrkun og leita svara við
jafn einföldum spurningum og þess-
um:
Hvað er svona athugavert við það
að vera kona?
Hvað er svona refsivert við það að
vera barn?
Þegar þjóðfélögin viðurkenna jafnt
manngildi þegna sinna, karla, kvenna
og barna, sem öll eru jafn mikilvæg
fyrir framhald lífs okkar á jörðinni, þá
verður kannski lát á nauðgunum.
Stokkhólmi/ Steinunn
Jóhannesdóttir
Ekki er örgrannt um að það teljist til karlmennsku og
karlmannlegra „dáða“ að nauðga. Pað eru heldur
ekki margar aldir síðan það var leyfilegt að festa sér
konu með þeim hœtti. Það hét brúðarrán...