Tímarit Máls og menningar - 01.12.1996, Blaðsíða 110

svo ég gæti haldið veislu
fyrir fólkið
í draumunum mínum.
Og sætt bragð í munninum
morguninn eftir.
í Litabók er einnig að finna ljóð um sára
reynslu, missi og sorg, því eins og Tómas
Guðmundsson komst svo hnyttilega að
orði forðum þá gleymir sorgin engum.
í ljóðinu „Pabbi“ er lýst jarðarför föður
og ljóðmælandi sér ekki kistuna á aftasta
bekk „fyrir svartklæddu fólki“, en það
lifhar yfir honum: „þegar sálin er opn-
uð./Og út við sjóndeildarhring/er hvítur
maður/ á hlaupum“. I ljóðinu „Mamma“
leggur móðirin lófann yfir augu drengs-
ins og hvíslar:
hér áttu ekki framar heima.
Sofnaðu nú og vaknaðu
þar sem svört nóttin er hvít.
Ekki er auðvelt að túlka þetta ljóð en það
er sterkt „andrúmsloft" í því eins og í
bestu ljóðum bókarinnar. Ljóðmælandi
„ á ekki lengur tár,/ til að segja
nokkurn/ skapaðan hlut“.
Yfirleitt er ljóðstíllinn knappur hjá
Þorsteini J., ljóðmyndir einfaldar en þó
má finna nokkur lengri ljóð sem inni-
halda dálítinn frásagnarkjarna. Sem
dænii má taka ljóðin „Afi“, „Á gangi“, „I
stofunni“ og „Konan“. Skemmtileg hug-
mynd kemur ffam í ljóðinu „I stofúnni".
Ljóðmælandi vaknar effir nætursvall, í
stofunni eru hálftóm glös og vond lykt.
Hann nær sér í Ritzkex, skríður undir
borðstofuborð. Konan á hæðinni fyrir
ofan er að hlusta á messu í útvarpinu og
ljóðmælandi fær sér kex í hvert sinn sem
kórinn syngur amen! Síðan dettur hon-
um það snjallræði í hug að senda flösku-
skeyti, lætur miða í hálffulla flösku en
lokar augunum þegar hann hendir
henni útí heim. Ljóðið „Afi“ er að mestu
leyti byggt þannig upp að hinn ungi
ljóðmælandi ávarpar afa sinn og spyr
hann hvort hann muni ekki eftir sögu
ffá því afinn var lítill drengur og fór
fótgangandi með mjólk „sunnan úr
Skerjafirði/og inní Laugarnes“. Þessi
saga rifjast upp þegar flytja á afann á
„ósjálfbjargadeildina" og er fuO af hlýju
og væntumþykju í garð gamla manns-
ins. 1 ljóðinu „Á gangi“ leikur afinn
einnig stórt hlutverk ásamt tveim
myndum sem hanga á ganginum. Önn-
ur er af strák „sem kemst ekki
útúr/myndfletinum“, hin af konu „sem
hefur greitt /axlarsítt hárið,/ ffamyfir
andlitið.“ Og „Annað er ekki/ til að fela
þennan skelfilega/græna lit“. Síðan víkur
sögunni að herbergi afans og því er lýst
á effirfarandi hátt:
I herberginu hans afa
innst á ganginum,
er svo mikið Ijós
að það kæmist ekki fyrir
í mörgum mörgum dögum.
Ljóðmælanda finnst hann ekki vera al-
veg frjáls líkt og strákurinn í ramman-
um og lætur í ljós þá ósk að mega fylgja
afanum út um gluggann. „En þá hristir
konan/ í hinum rammanum/alltaf hár-
ið,/og hugsar; nei nei.“
Litabók Þorsteins J. er nosturslega
unnin ljóðabók. Ljóðin eru heildstæð og
greinilega fáguð af langri yfirlegu. Ljóð-
stíllinn er knappur og skáldið er leikið í
að draga upp myndir í fáum dráttum, að
segja rnikið í fáum orðum. Sérkenni
bókarinnar er hversu ungur ljóðmæl-
andinn er, ljóðheimur verksins hnitast
um bernskuminningar, í því birtist
þröngur en heildstæður heimur. Styrk-
ur Litabókar felst fyrst fremst í barns-
legri einlægni og hrifnæmi Ijóðmæland-
ans. Niðurstaðan er ljóð sem hrífa
lesandann með sér og ekki má gera of
lítið úr hinu „þroskaða" skáldi sem kann
vel að byggja upp ljóð sín og skapa í þeim
sterkt og á köflum dularfullt andrúms-
108
TMM 1996:4