Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.01.2001, Side 186

Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.01.2001, Side 186
Jón Ma. Asgeirsson skipulögðum hætti á fjörðu öld e. Kr. og þá af guðfræðingum þeim sem kennd- ir eru við Kappadókíu. Bandaríski tónlistarfræðingurinn Nancy van Deusen hefir rannsakað í ritum þessara einstaklinga umræður þeirra um veruleik Guðs. Hún telur að þar megi sjá hvernig manneskjunni er auðið að komast til þekk- ingar á hinum mörgu og ólíku eiginleikum Guðs án þess þó að komast nokkru sinni til botns í sjálfum veruleik hans. Þannig er þá Guð sjálfur rótin að marg- breytileik veruleikans og þannig opinberar hann sig jafnramt með margvís- legum hætti í gegnum söguna. Margbreytileikinn verður um leið grundvöll- urinn að því að skilja Guð (án þess þó að skilja hann fullkomnlega) og eins til að skilja hvernig Guð skiptir við mannanna börn. En þar sem mannkyn er jafnframt til orðið af efni sem þegar var til staðar, í guðfræði sömu spekinga á fjórðu öld, og fyrir guðlega ráðstöfun í öllum sínum andstæðum og fjöl- breytileik þá endurspeglar sköpun Guðs í mannkyninu margbreytni sem þó á eina rót.19 Ef „hagnýt siðferðileg viðhorf1 eru einn helsti mælikvarðinn á sérleik Kýnikeans20 þá liggur ekki í því sá skilningur að ræða þeirra hafi umfram allt einkennst af mórölskum áminningum. Burton L. Mack telur einmitt einn meg- in muninn á kenningum Kýnikea og Stóíkea liggja í áherslu Kýnikea annars vegar á hversdagslegum sannindum eins og þeim er lýst í tilteknum kring- umstæðum og hvernig þeim kringumstæðum er endasteypt og siðavendi hins vegar í boðun Stóíkea. Þar með hefir Mack sett fram mælikvarða til að greina á milli hefða sem runnar eru undan heimspekingum Kýnikea og Stóíkea.21 Kjarnanum í rökfærslu Kýnikea sem samanstendur af því að snúa röklegum forsendum við eða rífa niður nánda skilyrtar eftirvæntingar viðmælandans lýs- ir Mack frekar að byggi á kænsku eða kænskubrögðum (métis) eða þess kon- ar ráðsnilld sem þurfi til að lifa af ógnir umhverfisins. Þessi háttar kænska er um leið nokkurs konar andstæða þeirrar rökræðu eða heimspeki (sofía) sem fellur að því að setja upp eða til að skilgreina heimspkileg kerfi.22 Þegar höfð eru í huga bókmenntaform þau sem Kýnikeum var tamast að nota í framsetningu sinnar boðunar er allt annað en ljóst að finna því hlið- stæður í ritum Nýja testamentisins. Sú staðreynd að eitt þessara forma er aukennt sem „bréf ‘ (með áðurtöldum fyrirvörum) varð sumum sérfræðingum eins og Malherbe tilefni til að leita hliðstæðna einkum í bréfum Nýja testa- 19 Medival Diversity and the Charivari (Occasional Papers of the Institute for Antiquity and Christianity, Jon Ma. Asgeirsson ed„ 36; Claremont, CA: Institute for Antiquity and Christianity, 1996), 1-7. 20 Sbr., Malherbe, „Self-Definition,“ 12. 21 A Myth of Innocence: Mark and Christian Origins (Pltiladelphia, PA: Fortress, 1988), 181-182. 22 Sjá Mack, Anecdotes and Arguments, 8. 184
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184
Side 185
Side 186
Side 187
Side 188
Side 189
Side 190
Side 191
Side 192
Side 193
Side 194
Side 195
Side 196
Side 197
Side 198
Side 199
Side 200
Side 201
Side 202
Side 203
Side 204

x

Ritröð Guðfræðistofnunar

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritröð Guðfræðistofnunar
https://timarit.is/publication/1152

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.