Íþróttablaðið - 01.11.1979, Blaðsíða 43

Ólafur G. Guðmundsson, læknir
Hvað er íþróttalæknis-
fræði (sports medicin)?
Inngangur:
í mars 1977 óskaði
íþróttasamband íslands eft-
ir viðræðum við Læknafélag
íslands um stöðu og framtíð
íþróttalæknisfræði hér á
landi.
Viðbrögð læknafélagsins
voru jákvæð og næsta haust
skipaði stjórn L.í. þrjá
lækna, Hauk Kristjánsson
yfirlækni slysadeildar Borg-
arspítala, Jón Eiríksson
yfirlækni berklavarnardeild-
ar og íþróttalækni og Ólaf
G. Guðmundsson lækni til
að sitja í samstarfsnefnd
með þremur fulltrúum ÍSÍ,
Sigurði Magnússyni skrif-
stofustjóra ÍSÍ, Jóhannesi
Sæmundssyni fræðslufull-
trúa ÍSÍ og Hannesi Þ. Sig-
urðssyni stjórnarmanni ÍSÍ.
Samstarfsnefnd þessi hélt
nokkra fundi og reifaði
málin. í apríl og maí ’78 var
svo haldinn fræðslu- og
kynningarfundur um
íþróttalæknisfræði fyrir
lækna og sjúkraþjálfara og
tveggja daga námskeið í
meðferð íþróttameiðsla
undir stjórn hins þekkta
norska íþróttalæknis Svein
Nilsson.
II. Saga íþróttalæknisfræðinnar
Erfitt er að fullyrða um hvar
eða hvenær vagga íþróttalæknis-
fræðinnar stóð, en líklegt er að
þessi grein sé jafngömul íþrótta-
iðkun mannkynsins, því óum-
deilanlegt er að öll iðkun íþrótt'a
ber með sér vissa hættu á meiðsl-
um. Er næstum fullvíst að læknar
hafi verið á Olympsvöllum til
forna til að hlynna að meiðslum
Ólafur G. Guðmundsson. læknir.
íþróttahetja þeirra tíma. Ekki er
vitað hvenær fyrstu Olympíu-
leikarnir voru haldnir, en nöfn
sigurvegaranna voru fyrst skráð
árið 776 f.k. Leikarnir voru síðan
haldnir reglulega fjórða hvert ár
til ársins 393 e.k. er þeir lögðust
niður.
Sumir halda e.t.v. að óleyfileg
hj álpargögn eins og örv andilyfséu
eitthvað nýtt fyrirbrigði í sam-
bandi við íþróttaiðkun, en svo er
þó ekki. Thylostratos og Galenos
lýsa í ritum sínum hvernig kepp-
endur á Olympíuleikunum til
forna reyndu að bæta afreksgetu
sína með öllum hugsanlegum
ráðum. Ekki er að furða þó
Galenos hafi haft áhuga á
íþróttalæknisfræði því hann hef-
ur oft verið nefndur faðir til-
raunalífeðlisfræðinnar.
Á síðari hluta 19. aldar beind-
ist áhugi háskólalærðra lækna í
mörgum löndum inn á þetta svið
m.a. á Norðurlöndum. Munu
norskir læknar hafa verið þar
einna fremstir í flokki eins og
raunar oft síðar. Árið 1891 var
t.d. haldinn fundur um íþrótta-
meiðsli í læknafélagi Kristjaníu
og 1896 birtist í Noregi grein eftir
læknir að nafni Grönseth um að-
ferðir til að meta þjálfunarstig
langhlaupara. Þetta var sama
árið og fyrstu nútímaólympíu-
leikarnir voru haldnir í Aþenu.
Upp úr 1930 varð íþróttalækn-
isfræði sérstök viðurkennd sér-
grein í Noregi en var lögð niður
aftur um 1960 þegar tekin var
upp sérfræðiviðurkenning í þeirri
grein sem hér á landi er nefnd
orku- og endurhæfingarlækning-
ar. Á árunum 1948 til 1954 fór
fram kennsla í íþróttalæknisfræði
við Oslóarháskóla fyrir lækna,
læknastúdenta og fleiri heil-
brigðisstéttir. 1931 var tekin upp í
Noregi árleg læknisrannsókn á
öllum íþróttakeppendum.
43