Strandapósturinn - 01.06.2013, Blaðsíða 135

133
skipið var búið að vera óvenjulega lengi úti. Þegar tíð var góð og
hákarl genginn á miðin mátti fara að vænta skipsins með lifrar-
hleðslu á þriðja sólarhring frá brottför en oft fóru þó 3–5 dagar í
róðurinn ef afli var tregur, oft þurfti kannski að breyta um legu-
stað á miðum eða veður hamlaði veiðum svo eða svo lengi. Kom
og oft fyrir að landtaka varð annars staðar en heima, t.d. Norður-
firði, Gjögri eða enn öðrum stöðum eftir veðri og ástæðum. Var
þá jafnan, væri þess kostur, sendur maður heim með fréttir af
skipi og áhöfn. Þegar skipið kom til heimahafnar með lifrarfarm
og veðurútlit var gott var því lagt á fjarðarlegunni en skipverjar
gengu til bæjar, þáðu mat og drykk og nokkurra stunda svefn
áður en afferming hófst stæði þannig á sjávarfalli að afferming
gæti beðið um stund. Það voru oft þreyttir menn sem þá lágu tveir
og tveir í hverju rúmi í baðstofunni og nutu þráðrar hvíldar,
hendur og ölnliðir bólgnir og blóðrisa og hljómmiklar hrotur í
bæ.
Þegar menn höfðu hvílst um stund og nærst var farið að af-
ferma skipið. Var það nokkuð tafsamt verk ef um fullfermi lifrar
var að ræða, um 50 lagartunnur, því að flytja þurfti lifrina í báti úr
skipinu til lendingarstaðar og bera hana síðan í trogbörum að
lifrarílátunum við bræðslupottana. Var það nokkuð erfið burðar-
leið, fyrst um ósléttar flúðir og síðan upp nokkurn bratta upp
fyrir túngarðinn. Varð ekki unnið að þessu nema nokkuð lágsjáv-
að væri þar eð flúðirnar voru í kafi um flóðið. Lifrarílátin voru
nokkrir stórir sáir og tunnur, flestar undan steinolíu. Stærsti sár-
inn, er tók 20 tunnur, stóð næst pottunum. Var lögð trérenna af
barmi hans og yfir á pottbarmana og lifrin látin renna eftir henni
í pottana er hún var færð á milli. Lifrarfötunum og tunnunum
var velt eftir trjám upp á pottbarmana er losað var úr þeim í pott-
ana en þeir voru tveir og mátti bræða í öðrum þeirra tvær tunnur
en í hinum eina að mig minnir. Gott borð varð að vera á pottun-
um þegar brætt var því að lifrin vildi ólgra í bræðslunni og varð
þá að hræra títt í henni svo að ekki syði upp úr. Ekki var þarna um
gufubræðslu að ræða heldur var lifrin steinbrædd sem kallað var.
Þegar lifrin var talin fullbrædd var skarað undan pottunum og
lýsið látið setjast og kólna. Var því síðan ausið í rennur sem fluttu
það í lýsisfötin er áður höfðu verið vegin og þungi þeirra skorinn,
í rómverskum tölum, öðru hvoru megin við sponsgatið. Mátti þá