Úrval - 01.01.1976, Blaðsíða 32

30
ÚRVAL
börn. Þetta tókst henni samt árið 1952,
en þá var fyrsti skóli af þvl tag;i stofnaður
1 Sviss. Þangað til hafði meirihluti
embættismanna álitið, að ekki væri unnt
að kenna slíkum börnum. Nú eru
hundruð heimangönguskóla fyrir van-
þroska börn, ekki aðeins í Sviss heldur um
gervallan heim,, þar á meðai 750 skólar
í Englandi og Wales. Þetta er að miklu
leyti að þakka áhrifum þessarar litlu og
stranglegu kennslukonu.
Það er sorgleg staðreynd, að um 2%
af íbúum nær allra landa eru vanþroska.
Hundruðum þúsunda slíkra þegna hefur
María Egg tryggt rétt til þess að öðlast
þjálfun i einhverju gagnlegu st:arfi.
María Benes fæddist í Ungverjalandi og
var nýgift svissneska verkfræðingnum
Gotthard Egg árið 1937, þegar þau kynnt-
ust hjónum, sem áttu vanþroska barn
(mongoloid). Þetta var 8 ára gamall son-
ur. Skólinn í hverfi því í Zúrich,
sem þau bjuggu 1, hafði neitað að taka
við honum á þeirri forsendu, að hann væri
of vanþroska fyrir „sérbekkinrt”. En for-
eldrarnir neituðu samt að se.-nda dreng-
inn til stofnunar fyrir vanþroska börn.
Maria Egg, sem hlotið hafði þjálfun í
Berlln bæði sem sálfræðingur og kennari
í leikskóla, leyfði honum að koma heim
til sín á hverjum morgni og veitti honum
ekki aðeins þá ástúð og hlýju, sem hann
hafði vanist, heldur einnig nokkra þjáif-
un og menntun í helstu grundvallaratr-
iðum. Eftir að hafa notið kennslu hennar
i þrjú ár, var hann tekinn í sérbekk
skólans, sem ætlaður var börnum, sem
voru ekki mjög vanþroska.
Vaxandi eftirsþurn. Tæpum mánuði sið-
ar hélt önnur móðir á fund Maríu Egg með
vanþroska barn sitt. ,,Ég hef séð, að það
hefur verið komið með lítinn vanþroska
dreng hingað á hverjum morgni og að
hann hefur ver'ið skilinn-hér eftir og síð-
an sóttur síðdegis. Gæti ég ekki líka
fengið að skilja drenginn minn eftir
hjá yður?” spurði hún bænarrómi. ,,Það
er ekki um neitt annað athvarf að ræða
fyrir hann.” Síðan komu fleiri mæður,
og María tók að sér fleiri vanþroska
börn. ,,Ég held, að skólinn okkar hafi
í raun og veru byrjað, þegar ég varð að
kaupa nýtt borð, vegna þess að borðið
okkar var aðeins nógu stórt handa sex,”
segir hún.
Með þessa óöruggu fótfestu að vopni
hóf María Egg baráttuna fyrir opinberri
viðurkenningu á rétti vanþroska barnanna
,,hennar” til þess að njóta menntunar.
Hún ávarpaði ýmis kvennasamtök, hélt
fyrirlestra .á vegum ýmissa félaga og sam-
taka, flutti ræður i kirkjum og hamraði
sífellt á kenningu sinni: ,,Það er til með-
höndlun gegn andiégum vanþroska: Það
er menntunin!”
Árið 1945 hlaut hinn óopinberi skóli
Mariu Egg loks viðurkenningu fræðslu-
yfirvalda Zúrichborgar. Og sjö árum
siðar fékk hann til umráða þrjár kennslu-
stofur í skólabyggingu.
Kennararí skólahverfinu héldu næstum
tafarlaust fund til þess að mótmæla
„nærveru þessarar barna, sem mundi
menga skólana okkar, ” eins og þeir kom-
ust að orði. .María Egg varð ofsareið.
„Þetta eru ekki einhver úrhrök þjóðfél-
agsins!” sagði hún á fundi þessum.
,,Þetta eru börn, sem ég eða þið gætuð
eins átt.” Hún rökræddi við hinn fjand-
samlega hóp og grátbað menn um að sýna
skilning, þar til menn hrærðust af ein-
lægni hennar og létu loks undan!
R'.eynslan sýndi, að það er ánægjulegt
að vera samvistum við vanþroska börn,
sem hlotið hafa góða þýálfun og fræðslu.
Þegar íbúar Zúrich voru beðnir um að