Ársrit Skógræktarfélags Íslands - 15.12.1987, Side 62

RÁÐSTÖFUN FJÁRMAGNS TIL SKÓG-
RÆKTAR AUK LANDGRÆÐSLUÁÆTL-
UNAR 1970—1987
E3 Landgræðsluáætlun □ Skógrækt ríkisins B£ Skógræktarfélög og
án Skógræktar ríkisins Skógrækt Reykja-
víkur
Millj.kr.
á verðlagi
í ársbyrjun 1987
250
_ir___.rLi.a.u.L^.L^—i— ,-i.........i.
1970 1972 1974 1976 1978 1980 1982 1984 1986
*Tölur fyrir Skógrækt ríkisins, skógrœktarfélög og
Skógrœkt Reykjavikur árið 1986 eru bráðabirgðatölur.
1987 eru tölur fyrir Skógrækt ríkisins og Landgræðslu-
áœtlun fjárlagatölur og um áœtlun er að ræða hvað
skógræktarfélög og Skógrækt Reykjavíkur varðar.
FELST ARÐUR í SKÓGRÆKT?
Athugun var gerð á vegum svokallaðrar fram-
tíðarnefndar um arðsemi skógræktar í stórum stíl.
Þar er m.a. komið inn á fjárhagslega arðsemi
annars vegar og svo þjóðhagslega hins vegar. En
hér þarf að draga skýr mörk á milli.
Með leyfi höfunda hef ég fengið aðgang að
gögnum og ætla að draga fram nokkur valin atriði
úr umfjöllun þeirra. Það sem þar segir lýtur
beinlínis að hugmyndum um stórfellda skógrækt í
ábataskyni.
í utreikningum er gert ráð fyrir tvítegunda
nytjaskógi, grenis og aspar. Miðað er við að hvor
skógur fyrir sig verði byggður upp með 300 ha.
gróðursetningu árlega, asparskógurinn í 35 ár og
greniskógurinn í 100 ár. Að þeim tíma liðnum
yrðu um 105 ferkm. undir asparskógi og um 300
ferkm. undir greniskógi. Á grundvelli upplýsinga
um vaxtarhraða hvorrar tegundar er álitið að
hæfilegur tími fyrir skógarhögg aspar sé eftir 35 ár
og grenis að 80-100 árum liðnum. Nokkrar afurð-
ir falla þó til áður vegna grisjunar. Arðsemis-
reikningar miðast við um 200 ára tímabil. Það
jafngildir 6 asparlotum og 2 grenilotum.
Skógrækt sem þessi mun ávallt kalla á töluvert
fjármagn meðan verið er að koma upp skóginum.
Álit höfunda er að árlega þurfi að leggja fram 60-
80 milljónir króna fyrstu 35 árin. Á ári hverju
jafngildir þetta um 0,5% af allri fjárfestingu
landsmanna. Einstaklingum hefur svo sem ekki
hrosið hugur við að festa svo mikið fé í hótelum,
fiskeldi eða annarri starfsemi væri það líklegt til
að skila ávöxtun. Fjárhæðin sem bundin yrði í
skóginum fram til þess tíma að skógarhögg hæfist
er aftur á móti dálagleg eða um 2,5 milljarðar
króna. Fáum við fjárhagslega ávöxtun á þessu fé
sem við fellum okkur við? Það er stóra spurn-
ingin.
Niðurstöður athugunarinnar benda til þess að
ávöxtunin gæti verið um 2,5-3,0% á ári þegar litið
er yfir 200 ára tímabil, með allri þeirri óvissu sem
um svo langt tímabil ríkir. Ávöxtunin er ekki svo
slæm en hún gæti verið hærri.
Við mat á arðsemi fjárfestingar má ekki aðeins
líta á það hvort ávöxtun er jákvæð. Við verðum
fyrir alla muni að bera saman þá ávöxtunarkosti
sem standa til boða. í nýjum atvinnugreinum eins
og fiskeldi og loðdýrarækt liggja nú þegar umtals-
verðir fjármunir. í fiskeldi hafa landsmenn fjár-
fest um 6-700 milljónir króna og í loðdýrarækt
fyrir töluvert háar upphæðir. í fiskeldinu er gerð
mjög há krafa um arðgjöf eða á bilinu 20-25%.
Svo há arðkrafa er m.a. skýrð með mikilli áhættu
í eldinu. í opinberri starfsemi eins og vegagerð er
miðað við arðgjöf er nemi 6%, þó svo að allir
vegir séu ekki lagðir eftir þeirri formúlu.
Aðalatriðið er það að okkur er gjarnt að taka
þann kostinn sem færir okkur skjótfenginn arð þó
svo hann þurfi ekki að vera sá mesti þegar til
lengri tíma er litið. Þetta er skiljanlegt ef við
höfum það í huga að þjóðin er meira fyrir það að
taka áhættu um skjótfenginn gróða, og hann
mikinn, heldur en að koma upp höfuðstól sem
skilar jöfnum og traustum tekjum. Þetta á sér-
staklega við um skógrækt.
Ég gat um það áður að nýrri atvinnustarfsemi
fylgir alltaf nokkur áhætta. Því minni því betra.
Að fá uppskeru af skógrækt eftir 35 ár er býsna
löng bið. Eitt er áhætta í ríki náttúrunnar eins og
sjúkdómar og skorkvikindi, að ógleymdu kulda-
kasti eins og var 1963. Atriði sem þessi geta á
augabragði eyðilagt margra ára starf en gegn
60
ÁRSRIT SKÓGRÆKTARFÉLAGS ÍSLANDS 1987