Ársrit Skógræktarfélags Íslands - 15.12.1987, Síða 99

5. Horft frá sumarhúsinu í
norðaustur inn eftir Reyk-
holtsdal. í bakgrunni má sjá
býlið að Kletti. í forgrunni
sér yfir hluta skógræktar-
innar og sjást skjólborðin
greinilega. Vinstra megin
við skjólborðin saman-
stendur skógurinn að miklu
leyti afösp, en hœgra megin
mest sitkagreni. Myndin er
tekin um 1957 (Ljósm.
Sveinbjörn Dagfinnsson).
Laugarvatnshelli. Jón hirti um skóginn í 4—6
vikur á hverju sumri. Hann lést árið 1982, 91 árs
að aldri.
Skógurinn hefur í dag náð góðum þroska, en of
lítil grisjun hefur leitt tii kapphlaups milli tegunda
og minni meðalvaxtar. Viðjunni hefur tekist að
teygja sig upp úr þykkninu, en greni á í harðri
innbyrðis baráttu auk kapphlaups við birki og
ösp. Öspin lifði af hretið árið 1963, en þá kól nær
alla ösp á Suðvesturlandi sunnan Hvaifjarðar.
Hún hefur þó orðið fyrir einhverjum skakkaföll-
um að Kletti, því nokkuð er um tvístofna tré
innan um. Öspin er nú 5—6 m á hæð. Skógurinn
hefur ekki orðið fyrir neinum meiriháttar áföllum
af völdum veðurs eða skordýra, en vindslit er
nokkurt, t.d. á greni í suðvesturhorni skógar-
reitsins. Greni-eða furuiús hefur ekki stungið sér
niður í reitnum og maðkur í birki hefur ekki verið
áberandi, t.d. mun minna en í Reykjavík á seinni
árum. Á árunum 1960—1970 var oftast úðað
eitthvað, einkum á birkið, en það hefur ekki
verið gert síðan.
Grisjun skógarins hefur án efa verið ábótavant
á síðari árum. Hefur það m.a. leitt til talsverðra
snjóbrota í vorleysingum og minni vaxtar. Sagði
það fljótt til sín varðandi alla umhirðu þegar
höfundar skógræktarinnar naut ekki lengur við til
leiðsagnar. í lok sjöunda áratugarins benti ég
honum oft á að grenið væri á því stigi að hæfilegt
ARSRIT SKÓGRÆKTARFÉLAGS ÍSLANDS 1987
væri að grisja og mætti selja það sem jólatré.
Hann viðurkenndi að þörf væri á grisjun, en aftók
að selja jólatré. Sagðist ekki fyrir nokkurn mun
vilja fá það orð á sig að hann stundaði skógrækt
að Kletti í ágóðaskyni. Niðurstaðan varð sú að
grenið var aldrei grisjað. Þetta vill vera eilífðar-
vandamál íslenskra skógræktarmanna, þ.e. sárs-
aukinn við að fella falleg tré sem tekist hefur með
mikilli þrautseigju að rækta upp á löngum tíma.
Hermann Jónasson dvaldi síðast að Kletti sum-
arið 1970. Frá 1971 átti hann við vaxandi van-
heilsu að stríða en hann lést í janúar árið 1976
eftir erfiða sjúkdómslegu. Hann var varaformað-
ur Skógræktarfélags fslands á árunum 1947—
1968.
Árangur Hermanns Jónassonar að Kletti sýnir
að hægt er að klæða landið við mjög erfið skilyrði
og búa þannig í haginn fyrir framtíðina víðast hvar
á fslandi. Sú vinna og alúð sem lögð var í
verkefnið var ekki reiknuð í krónum og aurum,
og ekki var spurt um ágóða eða arðsemi. En
skjólið og yndisaukinn sem skógur veitir í annars
skóglausu landi er ómælt. Með það að leiðarljósi
var það viðkvæði Hermanns þegar hann var við
ræktunarstörf, að með skógrækt væri maður að
vinna fyrir framtíðina. Skógræktin að Kletti er
lifandi minnismerki um persónuleika og skaphöfn
Hermanns Jónassonar. Ég hygg að hann hafi lagt
svo mikla áherslu á skógræktina að Kletti fyrst og
97
7