Ársrit Skógræktarfélags Íslands - 15.12.1989, Qupperneq 7

sjóðnum nær 200 hektara lands í Straumshrauni
sunnan Hafnarfjarðar. Hákon Iét sig að vonum
hvers konar náttúruvernd skipta og átti sæti í
Náttúruverndarráði frá stofnun þess til 1977.
Hákon tók þegar í upphafi starfs síns þá stefnu
að byggja skógræktina á íslandi að verulegu leyti
á innfluttum trjátegundum.
Um þetta reit hann í Ársritið 1933-34 grein er
nefndist „Framtíðartré íslenskra skóga“. í þessu
studdist hann við skrif og reynslu Norðmanna á
þessum tíma, sem þá unnu að skóggræðslu í
Vestur- og Norður-Noregi og litu einkum til
Alaska til fræöflunar.
Leitin að nýjum trjátegundum sem henta
mundu á íslandi var síðan einn meginþátturinn í
störfum Skógræktar ríkisins. Þar var Hákon
stöðugt að við að afla sambanda og útvega fræ frá
ýmsum heimshlutum.
I þessu skyni fór hann margar ferðir til þeirra
landa sem mikilvægast þótti að komast í tengsli
við.
Alaskaferð hans 1945 þótti marka tímamót í
þessum efnum. Um hana skrifaði hann ítarlega
og stórfróðlega frásögn í Ársritið 1946. Þá stofn-
aði hann til samskipta við Alaska sem lengi entust
og leiddu m.a. til þess að starfsmenn Skógræktar
ríkisins fóru nokkrar fræsöfnunarferðir þangað,
þar til bandarískt fræöflunarfyrirtæki lét stjórn-
völd stöðva slíkar sendiferðir Islendinga.
Noregsför Hákonar 1947 og Rússlandsför 1956
höfðu svipaða þýðingu fyrir samskiptin austur
um haf.
Rétt er að geta þess að Hákon flutti fleira til
landsins en skógartré. Þekktust er alaskalúpínan
af þeim tegundum sem hann kom með fyrstur
manna og nú er orðin ein mikilvægasta land-
græðsluplanta sem við ráðum yfir. Með þessu
starfi beindi hann og augum annarra ræktunar-
manna til nýrra landssvæða, einkum Alaska, en
þaðan hafa m.a. komið mjög álitlegar grasteg-
undir, og fjöldi víðitegunda.
Fjölmargar ferðir Hákonar til annarra landa,
einkum Norðurlandanna, urðu skógrækt á Islandi
til styrktar á margvíslegan hátt. Hann aflaði sér
og Islandi margra vina og aðdáenda í þessum
ferðum vegna málflutnings og persónutöfra.
Fjölmargir erlendir skógræktarmenn, sem
Hákon kynntist á ferðum sínum heimsóttu síðan
ísland. Þessi samskipti hafa síðan haldið áfram
þó að nýir menn tækju við bæði hér og ytra og
hafa orðið skógræktarmönnum og skógrækt á Is-
landi til styrktar á margan hátt.
Langnánust urðu tengslin við Noreg. Meðal
skógræktarmanna þar var Hákon svo virtur og
dáður, að hann var einn útlendinga gerður að
heiðursfélaga í Skógræktarfélagi Noregs.
I samskiptunum við Noreg ber vissulega hæst
skiptiferðir skógræktarfólks á milli landanna, á
vegum skógræktarfélaganna. Það var Torgeir
Andersen-Rysst sendiherra og vinur Hákonar
sem átti hugmyndina, en saman hrundu þeir
henni í framkvæmd 1949 og hafa þær æ síðan
verið farnar á þriggja eða fjögurra ára fresti.
Þjóðargjöf Norðmanna, sem Rannsóknastöðin á
Mógilsá var reist fyrir, var gefin að frumkvæði
Andersen-Rysst. Frægarðurinn á Taraldsey, sem
var gjöf Norðmanna til Skógræktarfélags íslands
á 11 hundruð ára afmæli íslandsbyggðar er enn
einn vottur vináttu norskra skógræktarmanna í
garð okkar.
Þegar hefur verið getið um hin miklu skrif
Hákonar í Ársrit Skógræktarfélags íslands en
auk þess skrifaði hann ótal greinar í blöð og
önnur rit. Skrif hans fjölluðu ýmist um fagleg
efni, bæði skógrækt, garðrækt, verndun lands og
náttúru eða voru hvetjandi og eggjandi til meiri
átaka á þessum sviðum, en oft fór þetta að sjálf-
sögðu saman. Öll skrif hans voru fræðandi og
hugsuð til að vinna hugsjónum hans framgang.
Af greinum hans sem þóttu marka tímamót og
nú þykir sígild má nefna „Ábúð og örtröð" sem
birtist í Ársritinu 1942. Grein hans er hann nefndi
„Gróðurrán eða ræktun" og birtist í Tímanum
1952, vakti og mikla athygli.
Hann þýddi bókina „Heimur á heljarþröm“
eftir Bandaríkjamanninn Fairfield Osborn og
kom sú þýðing út 1950 og var fyrsta bókin sem
hér kom út um umhverfismál. Hann var því
manna fyrstur til að vekja athygli landa sinna á
þessu stærsta vandamáli allra jarðarbúa.
Hákon flutti fjölda útvarpserinda og hann var
óþreytandi við að ferðast um landið og flytja
ÁRSRIT SKÓGRÆKTARFÉLAGS fSLANDS 1989
5