Ársrit Skógræktarfélags Íslands - 15.12.1989, Síða 17

Kort af Hlídardrögunum
norðan Laxness í Mosfells-
sveit. —Svörtu blettirnir
sýna leifarnar afgamla
gróðurlendinu. Punktaða
landið er uppblásið grágrýt-
isholt. Skástrikaða landið er
rœktað land á mótum holts
og mýra. Engum getur
dulist að gróðurtorfurnar
náðu saman áðurfyrr, og í
fyrndinni hefir gróðurlendið
náð heim að túni. Landið
hérfyrir austan heitir enn
Skógarbringur, og þarf þvt
ekki að fara í grafgötur um,
hvaða gróður hefir verið hér
áður. Myndin teiknuð eftir
loftljósmynd Agústs Böðv-
arssonar.
metra hæðar, milli 100og200 metra hæðarog200
og 400 metra hæðar ásamt mælingum á nokkrum
herforingjaráðskortum, er virtust sæmilega fallin
til að sýna gróið og ógróið land. Mér virtist svo,
sem hæpið væri að telja meira en um 17.000 hekt-
ara lands vaxna samfelldum gróðri. Nú getur slík
áætlun hæglega verið 1.000 ferkílómetra frá hinu
rétta, en þótt hér væru nú 18.000 eða jafnvel
19.000 ferkílómetrar gróins lands, þá eru aftur-
farir landsins stórkostlegar. Vissulega er það
ískyggilegt, að 55-60 hundraðshlutar hins gróð-
urberandi jarðvegs skuli vera horfnir út í veður
og vind, að íslendingar á tuttugustu öldinni eiga
aðeins 40-45 hundraðshluta eftir af því gróður-
lendi, sem hér var fyrstu aldirnar.
En sagan er ekki öll sögð með þessu. Hið gróð-
urberandi land, sem nú er til, er langtum ófrjórra
og kostaminna en það var í upphafi. Hér skal
engum getum að því leitt, hve frjósemi jarðvegs-
ins sé minni nú en fyrrum, en miklu hlýtur að
muna. Bæði er það, að þrotlaus beit eyðir frjó-
semi. en hins vegar myndast sífellt frjóefni í þeim
jarðvegi, sem nýtur skjóls af kjarri eða skógi.
Islendingar nútímans verða að horfast í augu
við þá ömurlegu staðreynd, að sitja land, sem er
miklu ófrjórra og meir en helmingi minna að
gróðurflatarmáli en það var fyrir tæpum 1100
árum. Samt er næstum ömurlegra, að fjöldi
manna skilur ekki helstu orsakir þessarar stór-
kostlegu eyðingar, því að af þeim sökum ekki
hvað síst, fær eyðingin að halda áfram um land
allt án þess að verulegt átak sé gert til að stöðva
hana.
ÁRSRIT SKÓGRÆKTARFÉLAGS ÍSLANDS 1989
15