Tíðindi Prestafélags hins forna Hólastiftis - 01.01.1899, Blaðsíða 29

að finna sannleikann eiga allir prestar að hafa. Eg álít þvf,
að vér getum vel elskað alla [iá efasjúku og vantrúuðu menn,
sem þrá að finna sannleikann, af því að þeir geta ekki trúað
því, sem þeim þvkir óskynsamlegt, og eru að leita. A þeim
eigum vér að taka mjúkum höndum. Má vel vora, að þeir
séu hreinhjartaðir og hafi sannleikans himn. lieil. anda. Um
mæli hans lijá oss mönnunum er Guðs eins að dæma. En
víst er það, að allir þurfa iðuglega að biðja: Heil. Ijóssins
faðir! Skapa í mjer hreint hjarta, og gef mér meira Ijós,
meira Ijós! En meira ijós skín að eins inn í eitt hjartaþ. e.
inn í hreint hjarta; að eins í því getur Ijósið vaxiðmeirog
ineir. Yér megum aldrei gleyma því, að allar framfarir í
andlegum lífshreifingum eru því að þakka, að mótmæli með
skynsemd hafa verið hafin gegn ýmsu, sem fjöldinn áleit góð-
an og gildan sannleika, en sem eftir á sannaðist að var villa.
«Negatív» kritik hefir orðið til þess, að nema hurtu marga
villu og til að gjöra menii þyrsta í sannleikann. Og svo
þegar liann hefir komið fram gegn um margar þrautir, þá
liafa ótal margir glaðst yfir dýrð lians, og orðið svo fagnandi
yfir honum, eins og dauðþyrstnr og þreyttur vegfarandi að
finna tárhreina uppsprettulind til að teyga úr. Oss má als
ekki furða á því, þótt hugsandi sannleikselskir menn álíti
sum atriði trúarinnar í kristinni kirkju mjög efasöm og álíti
þau ósönn. Kirkjan með kenningum sínum ætti ekkiaðvera
undanþegin vísindal. rannsókn og framförnm eins hér eftir,
eins og áður fyr. |>að er ekki efi á því, að siðabótamcnn
kirkjunnar á liðnum öldum hafa leitt í Ijós mikinn og dýr-
mætann sannleika, en getur nokkur í alvöru hugsað, að þeir
hafi fundið allan sannleikann, og að als engin villa loði við
neina kenningu framar? Væri svo, þá þyrfti enga rannsókn
og enga íliugun framar. En það er að mínu áliti langt frá
því, að íhugun og rannsókn í trúarefnum megi hætta. —
Kirkjunnaf eigin þjónar liafa þó ekki orð á sér fyrir, að [ieir
unni frjálslyndri rannsókn í trúarefnum; þvert á móti; en
það er einnig vel skiljanlegt, einkum í ríkiskirlvju. Vissulega