Hugur - 01.01.2008, Síða 24

Hugur - 01.01.2008, Síða 24
22 Róbert Jack ræðir við Eyjólf Kjalar Emilsson spurningarnar sem vakna um samband sálar og líkama í sambandi við þessa kenn- ingu. Hjá Plótínosi eins og fleirum er skynjunin einn af þeim þáttum þar sem bæði sál og líkami koma við sögu, og er kannski skýrasta dæmið um slíkt samkrull. Ein spurning hjá mér var: hver er þáttur hvors og hvernig mætast sál og líkami í skynjuninni? Sú spurning hefur almennt gildi fyrir umræðu um sögu vandans um efni og anda sem hefúr verið nokkuð umdeild. Menn hafa til dæmis haldið því fram eins og Rorty og aðrir að Descartes hafi búið þennan vanda til, og að eigin- lega sé vandinn um samband sálar og líkama byggður á herfilegum misskilningi. Það er sem sagt reynt að eyða þessu sem hálfgerðu sögulegu slysi. Sé það rétt að þetta sé þegar að finna hjá Plótínosi þá er sögulega slysið allavega eldra en menn héldu fram. Ertuþá að segja að cogxto-hugmyndin felist íþvísem Plótínos er að segja? Kannski ekki sjálf fogzVo-hugmyndin, en hann er með hugmynd um sál sem er óefnisleg og h'kama sem er efnislegur og það vaknar alveg hliðstæð samskiptagáta og hjá Descartes. Er eitthvað tekið áþessu öðruvísi en hjá Platoni? Já, hugtökin hafa orðið nákvæmari. Jújú, Platon er vitaskuld með tvíhyggju sálar og líkama, það vantar ekki, en Plótínos er með hugmynd um líkamann sem er sennilega ættuð úr stærðfræði þar sem líkami fer nærri því að vera res extensa, eins og hjá Descartes. Plótínos færir til dæmis eftirfarandi rök fyrir eðlismun sálar og líkama. Við gefúm okkur að það er sálin sem skynjar. Þá er það augljós staðreynd að ég get til dæmis í senn séð bæði nefið á þér og hökuna og nefið og hakan eru sitthvað. Það er hins vegar eitthvað eitt sem skynjar hvorttveggja og hann vill meina að eining meðvitundarinnar í skynjuninni sé með þeim hætti að enginn líkami geti haft slíka einingu til að bera því að nefið á þér og hakan eru sitthvað. Ef skynjunin er efnislegt ferli þá kemur eitthvað í gegnum loftið eða hvernig sem þetta nú fer í augað og endar svo í sálinni, það er gefið. Ef sálin er efnislegur hlutur endar væntanlega nefið í einum parti og hakan í öðrum og þá ætti parturinn sem nefið hafnaði í að sjá nefið og hinn parturinn þar sem hakan endaði að sjá hökuna og það er enginn einn aðili sem sér heildina. - Ég skal ekki segja hversu góð rök þetta eru, en ég hef séð samtímarök á mjög svipuðum nótum og allavega er hér hugboð um að eining meðvitundarinnar skapi vanda fyrir alla efnishyggju. Efvið víkjum aftur að bókum þínum þá hefurðu í rauninni bara skrifað þessar tvær sem við höfum nefnt. Já. Hvernig stendur áþví aðþú hefur ekki skrifaðfleiri bækur? Eg hef sennilega bara ekkert verið nógu duglegur. En ég hef nú skrifað eitthvað af greinum líka.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196

x

Hugur

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.