Hugur - 01.01.2008, Page 167

Hugur - 01.01.2008, Page 167
Sápukúlur tískunnar“ 165 verulegri útbreiðslu - Einar Már vísar til bókarinnar án þess að nafngreina hana eða höfúndinn62 - hefði hann fúndið eftirfarandi upphafslínur í kaflanum um formgerð arhyggj u: I raun er ekki til nein strúktúralísk heimspeki sem greina mætti frá öðrum heimspekistefnum á borð við fyrirbærafræði. „Formgerðarhyggja" er þegar upp er staðið ekkert annað en nafn á vísindalegri aðferð. Ahrif formgerðarhyggjunnar á orðræðu heimspekinnar eru samt sem áður óvefengjanleg [...].'63 Helsti keppinautur hinnar ráðandi sjálfsveruheimspeki tilvistarstefnunnar og fyrirbærafræðinnar var formgerðarhyggjan með Lévi-Strauss í fararbroddi. Mann- fræðingurinn réðst til atlögu gegn sjálfsveruheimspeki Sartres og hóf félagsvísind- in upp yfir heimspekina sem hafði verið ráðandi innan háskólasamfélagsins í ald- arfjórðung eða frá því að Durkheim-skólinn tók að dala. Andspænis sterkri stöðu félagsvísindanna og kreppu heimspekinnar gátu ungu heimspekingarnir, sem komu fram um miðjan sjöunda áratuginn, ekki lengur leyft sér að hæðast að félagsvísindunum eins og tíðkast hafði. Eins og formgerðarhyggjusinnar losuðu þeir sig við hina hefðbundnu sjálfsveru heimspekinnar en héldu þó sérkennum sínum sem heimspekingar. Þeir gátu hvorki samsamað sig formgerðarhyggjunni sem var, eins og Descombes bendir, á vísindaleg aðferð, né þeim fræðigreinum þar sem hún var ráðandi, t.d. mannfræði eða málvísindum. Sumir þeirra fóru því þá leið að skíra heimspekiiðkun sína, sem var á mörkum heimspeki og vísinda, nöfn- um sem minntu á heiti vísindagreina, t.d. skriftarfræði Derrida eða fornminja- og sifjafræði Foucaults. Þá síðarnefndu kenndi Foucault ekki við sifjafræðileg félags- vísindi Durkhcim-skólans heldur heimspeki Nietzsches. I ljósi þess að orðræða þessara heimspekinga varð fyrir áhrifúm af uppgangi formgerðarhyggjunnar er viðeigandi að nefna þá póststrúktúralista. Deleuze fór hins vegar ekki þessa leið og leit ávallt á sig sem heimspeking í hefðbundnum skilning. Þar af leiðandi er vandkvæðum bundið að titla hann póststrúktúralista - hvað þá formgerðarhyggju- sinna - þótt hann hafi skrifað grein um formgerðarhyggju nokkrum árum eftir að hún hafði runnið sitt skeið á enda.64 Hvað Lyotard varðar er hann kapítuli út af fyrir sig. Ein leið af mörgum væri að tengja hann frekar við hugtakið póstmód- ernisma.65 62 Þótt Einar Már nefni ekki höfúndinn er ljóst að hann á við þetta sama rit þegar hann skrifar: „Franskur heimspekingur [...] skrifaði sögu nútímaheimspeki í landinu fyrir enska lesendur [...] (bókin var gefin út 1979)“ (296). 63 Vincent Descombes, Le méme et l'autre, París: Minuit 1979; ensk þýð. Modern French Philosophy, Cambridge: Cambridge University Press 1980, s. 77. 64 Gilles Deleuze, „A quoi reconnait-on le structuralisme?", í Fran^ois Chátelet (ritstj.), La philosophie au XXéme siécle, París: Hachette 1973, s. 293-329. 65 Jean-Fran^ois Lyotard, La condition postmoderne, París: Minuit 1979. Rit Lyotards Economie libidinale (1974) afgreiðir Einar Már í örfáum orðum og velur til þess eftirfarandi setningu úr ritinu: „Hvað gerði Marx með vinstri hendinni meðan hann var að skrifa Das KapitaP“ I framhaldinu beitir Einar Már eftirfarandi mælskubrögðum og talar beint til lesandans: „Þú hefur stundum átt erfitt með að trúa mér, og er ég hræddur um að nú haldir þú að ég sé farinn
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172
Page 173
Page 174
Page 175
Page 176
Page 177
Page 178
Page 179
Page 180
Page 181
Page 182
Page 183
Page 184
Page 185
Page 186
Page 187
Page 188
Page 189
Page 190
Page 191
Page 192
Page 193
Page 194
Page 195
Page 196

x

Hugur

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.