Morgunblaðið - 19.11.1976, Blaðsíða 7

MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 19. NÖVEMBER 1976
Málefnaleg
umræða
Skoðanaskipti i fjöl-
miSlum, svokölluS opin-
ber umræSa. er þrátt fyrir
allt háttvisari og mann-
eskjulegri en var fyrir
nokkrum áratugum. Per-
sónulegt aurkast ein-
kenndi þá oftar en skyldi
opinber skoSanaskipti —
og gilti þá einu, hvort um-
ræSuefniS var á sviSi
þjóSmála. trúmála, lista
eSa af öSrum toga. Þá
þótti sá mestur fundar-
maSur, sem var skömm-
óttastur og hafSi hæst; og
sá beztur penni, er spjó
blekinu beint i andlit mót-
stöSumannsins. Nú er
þetta breytt, sem betur
fer. og málefnaleg rök
sett i öndvegi, i mati al-
mennings, þótt orSfimi og
stilbrögð njóti enn verð-
skuldaðrar viðurkenning-
ar. Enn bregður þó fyrir
persónuróginum, jafnvel i
þeim mæli, að um skipu-
lega herferð gæti verið að
ræða, til að eyðileggja al-
mannaálit á viðkomandi
persónu. Oftar er þó um
sjúklegt, einstaklings-
bundiS atvik eSa dæmi að
ræða. Hvort heldur sem er
lýsir aSförin jafnan betur
þeim, sem slíkum vopnum
beitir, en hinum, sem veg-
ið er aS.
Ævisaga
meistara
Kjarvals
Indriði G. Þorsteinsson,
ættaSur úr SkagafirSi
norður, er einn vlSlesnasti
og hæfasti samtlma rit-
höfundur okkar. Borgaryf-
irvöld fólu honum nýverið
að rita ævisögu meistara
Kjarvals. MeS þessu verki
er ekki stefnt að listrænni
úttekt á llfshlaupi Kjar-
vals sem málara, fyrst og
fremst, heldur ævisögu
manns og einstaklings.
sem var eínn mikilhæfast-
ur fjörandi I listsköpun
þjóSarinnar. Þeir, sem
þekkja ritferil IndriSa af
bókum hans, þ.á m. ævi-
sögu Stefáns Ó. íslandi,
telja flestir verkefni þetta
vel komiS I hans höndum.
En svo bregSur viS, er
IndriSi var valinn til þessa
verks, að persónunartið
afturgengiS tröllrlSur hinu
fertuga „koppsblaSi" og
tilteknum hópi sjálfskip-
aðra list.,spekinga". Ekki
er gott aS átta sig á þvl,
hvað veldur gjörningun-
um: öfund, illkvitni, lista-
mannarlgur eða sú stað-
Indriði G. Þorsteinsson.
reynd. aS IndriSi hefur
veriS orSaður við fasta-
dálk I dagblaðinu VIsi
(Svarthöfða). meS réttu
eSa röngu, þar sem rót-
tæklingar hafa á stundum
fengiS ókeypis andlitsbaS.
Máske er það bara
skammdegið sem fer
svona I skaphöfn manna.
sem ekki eru I nægjanlegu
sálarlegu jafnvægi? Alla-
vega vekja þessi viSbrögS
vorkunnlátt bros fólksins I
landinu
Samneyzla =
útgjöld ríkis
og sveitar-
félaga,
einkaneyzla =
ráðstöfunar-
fé almennings
Samneyzla er samheiti
á öllum útgjöldum rlkisins
og sveitarfélaga; ráSstöf-
un á heildarskattheimt-
unni I þjóSfélaginu. Sam-
neyzla og skattheimta eru
þvl tvær hliSar SAMA
hlutar. Þeir, sem krefjast
meiri samneyzlu eru I
raun aS krefjast hærri
skattheimtu; og stærri
hluti af atvinnutekjum al-
mennings sé tekinn af
honum til ráðstöfunar I
rfkiseySsluna, þ.e. sam-
neyzluna. Einkaneyzla er
þaS, sem fæst fyrir þann
hluta atvinnutekna al-
mennings, sem eftir verð-
ur, þegar rlki og sveitar-
félög hafa tekiS sitt.
Samneyzla er sjálfsögð
og óhjákvæmileg — aS
vissu marki. Skólakerfi,
heilbrigSismál, trygginga-
mál, vegamál, hafnamál
eru dæmi um þætti sam-
neyzlu. Samneyzlan má
þó aldrei fara yfir vissan
hluta af heildartekjum
þjóSarinnar. Ef samneyzl-
an fer yfir þau mörk verð-
ur hún að skattplningu,
þann veg, að ráSstöfunar-
tekjur fólks nægja ekki til
llfsframfæris heimilanna
eða einstaklinganna. ÞaS
er mergurinn málsins. Þar
af leiSir að setja verSur
., þak" á fjárlög þjóðarinn-
ar, er miðist við ákveðið
hlutfall af þjóSarfram-
leiðslu eða þjóðartekjum
hverju sinni. AnnaS væri
að taka ráSstöf unarrétt
heimila og einstaklinga á
eigin aflafé af þeim — og
færa I hendur „kerfisins".
Samneyzla er sum sé
óhjákvæmileg, en má
aldrei þurrka út þau per-
sónuréttindi hvers og
eins. sem felast I sann-
gjörnum ráðstóf unarrétti
á eigin aflafé.
Heimsmeistarakeppnin í skák:
Fyrstu einvígjunum á
ad ljúka fyrir 1. apríl
EINS og áður hefur komið fram f
fréttum var á nýafstöðnu þingi
Alþjððaskáksambandsins dregið
um það hverjir tefla skyldu
saman f undanúrslitum um rétt-
inn til að skora á heimsmeistar-
ann f skák Anatoly Karpov, árið
1978.
Sömuleiðis var þar ákveðið um
keppnistímann og opnuð tilboð f
hvar fyrsti hluti einvíganna
skyldi haldinn. Samþykkt var að
fyrsta hluta, átta manna úrslitum,
skyldi lokið fyrir 1. apríl á næsta
ári öðrum hlutanum, 4ra manna
úrslitum, fyrir 1. ágúst og lokaúr-
slitum fyrir 1. des. 1977. Einvigið
um heimsmeistaratitilinn hæfist
upp úr 1. mai 1978.
Helztu tilboð í að halda einvigin
í fyrsta hlutanum komu frá eftir-
töldum löndum:
Fischer - Hort, Porto Rico og
Bermuda
Larsen - Portish, Hollandi
Mecking - Polugayevsky, Filipps-
eyjum og Brazilíu
Korstnoj - Petrosian, Ekkert
tilboð, en Italía bauðst til að at-
huga málið I hálf an mánuð. Sömu-
leiðis um að öll einvigin yrðu
haldin þar í einu lagi. Frestur til
að staðfesta þátttöku sína er til
áramóta, en eftir það taka vara-
menn sæti. Varamaður Fischers
er Spasský, en síðan Byrne.
Varamaður Petrosians er Tal, en
sfðan Hubner. Ef þátttaka er til-
kynnt en sfðan ekki mætt til leiks,
fær keppinauturinn framhalds-
réttinn án taflmennsku.
Lágmarksverðlaun í 1. hlut-
anum eru 4000 sw. fr. (eða um
300 þús. kr., Isl.). I 2. hlutanum
8000 sw. fr., og lokahlutanum
12.000 sw. fr., en tilboðin hljóð-
uðu yfirleitt upp á tvöfalda til
f jórfalda þessa upphæð.
Fjórðu önn Félags-
málaskóla alþýðu lokið
Félagsmálaskóli alþýði var sett- ,
ur f fjórða sinn f ölfusborgum
sunnudaginn 17. október sl.
Fyrsta önnin stóð sfðan yfir frá
17. — 30. okt. Verkefnin sem tek-
in voru fyrir á þessari önn voru:
leiðbeining f hópstarfi, skráning
minnisatriða, undirstöðuatriði
ræðuflutnings, félags- og fundar-
störf, staða trúnaðarmanns
samkv. lögum, vinnulöggjöfin og
drög að nýrri, trúnaðarmaðurinn
á vinnustað og samskipti hans við
stjórnendur fyrirtækja, vinnu-
félaga og verkalýðsfélag, fræðslu-
starfið og vinnustaðurinn, hver er
réttur þinn samkv. lögum og
reglugerðum um almanntrygg-
ingar, heilbrigðis- og öryggismál
á vinnustöðum, vinnuverndar-
mál, verkalýðshreyfingin, saga og
markmið, áhrif verkalýðs-
hreyfingarinnar á fsl. stjórn-
málstjórnmála- og félagsmála-
þróun, drög að stefnuskrá ASt.
Segir f frétt frá MFA, að að
þessum verkefnum hafi verið
unnið f sjálfstæðu hópstarfi nem-
enda, auk málfunda, sem ýmist
fóru fram undir stjórn leiðbein-
enda eða nemenda sjálfra.
Tvö kvöld var fjallað um list-
fræðileg efni; fyrra kvöldið
annaðist Hrafhildur Schram
myndlistarkynningu með erindi,
litskyggnum og umræðum. Siðara
kvöldið las Svava Jakobsdóttir úr
sögu sinni Leigjandinn, og urðu
umræður að því búnu. Þá höfðu
nemendur kvöldvöku, sem þeir
önnuðust sjálfir.
Að lokinni hinni eiginlegu nám-
skrá skólans, næstsfðasta daginn,
voru umræður með nokkrum
forystumönnum úr verkalýðs-
hreyfingunni. Siðasta verkefnið
var svo umræða um skólann sjálf-
an og tóku þátt f henni leiðbein-
endur skólans og nemendur. Var
rætt um árangur af skólastarfinu,
og komu fram ábendingar frá
nemendum um hvað betur mætti
fara i skólastarfinu. Að því loknu
flutti formaður MFA nokkur
kveðjuorð. Þá afhenti Bolli B.
Thoroddsen skólastjóri nem-
endum viðurkenningarskjal fyrir
að hafa lokið 1. önn Félagsmála-
skólans og sleit skólanum með
ræðu. Einn nemenda, Þorbjörn
Guðmundsson, flutti loks kveðju
og þakkarorð nemenda.
Nokkrir nemenda Félagsmálaskóla alþýðu.
rgiM\

Vörubíll — Bedford árg. 1968
Stærri vélin 145 HP, uppgerð fyrir ári. Clark
gírkassi, Eaton skiptidrif, vökvastýri, stálpallur,
1 2 tonna St Poul sturtur, voldug skjólborð,
góð dekk, ökumælir. Skipti möguleg á fólksbíl,
skuldabréfagreiðslur einnig.
/Act)at 52>t&a£a&au
Skúlagötu 40, símar 19181 og 15014.
Leirtau unga fó/ksins
Teg. fíUJA
ARABIA
FINLAND
1976
Allt selt í stykkjatali. Handmálað og ofnfast.
Fæst aðeins í Lissabon.
Lissabon
Suðurveri Sími 35505.
SPAR/Ð
Rúllukragapeysa
úr acryi
Verd:T29R799
Stærdir: S-M-L
Litir: blátt- rautt-gult-
grænb/átt
-grænt-fíöskugrænt.
Mussa úr po/yester/
cotton b/öndu
Verfr'Zm 1.990
Stærdir: S-M-L
Litir: rautt-b/átt-grænt
Fást einnig röndóttar
I SKEIFUNNI 15llsíMI 86566