Morgunblaðið - 19.11.1976, Blaðsíða 31

MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 19. NÖVEMBER 1976
31
Einar Guðmundsson:
Hálfyrði
um
þjóðsögur
„En fleira er til á himni og
jörðu, Hóraz, en heimspekina
okkar dreymir um,‘‘ lætur
William Shakespeare Hamlet
segja. Hórazi þótti gegn furðu
að vofa föður Hamlets birtist en
lét loks sannfærast. Vofan nísti
sál Hamlets og hafði rik áhrif á
hann.
Ekki eru allar vofur svo
heiftræknar, en að vísu veltur á
ýmsu um göfgi þeirra. Sú firra
var um skeið rikjandi í kaþólsk-
um sið að ætlað var, að óskirð
börn mættu eigi hólpin verða
— og þau fengu því eigi leg I
vigðri mold. Geta má nærri
hvernig mæðrum slikra barna
hefur liðið er þau voru urðuð
eins og hræ úti á vlðavangi.
Fyrr meir var talað um útburð-
arvæl og var stundum talið vita
á illviðri. Menn sáu útburði all-
oft, og er sagt, að þeir gangi á
öðru knénu og öðrum olnbogan-
um, en hafi fætur og hendur
krosslagðar. Ekki voru þeir
klæðgöfugir.
„M6ðir mfn I kvf, kví,
kvfddu ekki þvf, þvf;
ég skal lána þér duluna mfna
að dansa f
að dansa í,“
kvað útburður undir kvíavegg,
er móðir hans var að mjólka ær
í kvium ásamt annarri griðkonu
og var að fárast yfir því að eiga
ekki skartföt, svo að hún gæti
farið til vikivaka, sem henni
var boðið til. Brá henni svo við
vísuna að hún varð vitstola alla
ævi upp frá því. (Þjóðsögur
J.Á.)
Stundum eru vofur eins og
raddir náttúrunnar eða hálf-
runnar saman við þær. Sllkt
kemur m.a. fram I þjóðsögunni:
Meyjarnar I Fossinum. (Þjóð-
sögur E.G. III. hefti): Fyrir
einni eða tveimur öldum
bjuggu efnuð hjón I Tungufelli
i Ytrahreppi. Það bar til vor
eitt, að dætur þeirra tvær innan
við tekt léku sér austast I
Tungufellstúni ásamt fleiri
börnum. Sólskin var, veður
heitt, vöxtur I ám og kominn
sauðgróður. I miðjum leiknum
tóku systurnar eftir þvl, að
tvær stúlkur ókunnar voru
komnar og tóku þátt I honum
með þeim. Þeim systrum þótti
vænt um. Varð meira fjör I
leiknum en áður. Systurnar
máttu ekki vera að heiman
nema ákveðna stund. En þær
gleymdu sér af kátlnunni. Hús-
freyja kallaði á dætur sínar.
Þær báðu ókunnu stúlkurnar
að koma heim með sér og þiggja
góðgerðir. Stúlkurnar önsuðu
eigi, en kinkuðu kolli til merkis
um, að þær þægju boðið. Fóru
þær inn I baðstofu með systrun-
um. Þeim var boðið að sitja á
hjónarúmi úti við gluggann og
færður matur, svið og fleira.
Þær virtust vera á svipuðu reki
og voru líkar i sjón. Þær mæltu
ekki orð frá vörum. önnur
þeirra hafði glitrandi gullhring
á fingri, fornlegan mjög. Fing-
ur hennar léku sífellt um
hringinn, líkt og hann væri
hennar yndi. Þetta sáu allir,
sem I baðstofunni voru, og
héldu að þær væru feimnar.
Þvl næst fóru þær út þegjandi
og brostu við systrunum um
leið. Systurnar létu þær ekki
fara með vitið úr bænum og
fylgdu þeim til dyra og út fyrir
tún. Misstu þær sjónar af þeim,
er minnst varði I foss nokkurn.
Þær sáu stúlkur þessa aldrei
framar. Hins vegar heyrðu þær,
áður en þær sneru heim, söng
úr fossinum, sem bergmálaði I
hamrakór alveg við. Var söngur
sá margupptekinn, og námu
systurnar vísuna:
„Vid lifum til aó lofa Krist
af list
þv( Hf hann öllu gefur.
Þó eitt sinn viróist þér allt þitt misst,
innst og yzt,
eilffðin geymt þaó hefur.“
Systurnar héldu heim alvar-
legar I bragði. Þetta varð þeim
minnisstæðastur dagur æskuár-
anna. Enginn maður hefur fyrr
né síðar skilið þessa einkenni-
legu sýn. En ef til vill kynni
sýnin að eiga skylt við atburð,
sem sagður er hafa gerzt i land-
areign Tungufells á 14. öld, er
stúlkur tvær fórust þar I fossi
nokkrum. Hvers vegna þær fór-
ust, mun ekki kunnugt og ekki
heldur nöfn þeirra. Sennilegt
er að þær hafi verið systur, átt
heima I Tungufelli og týnzt I
foss, er þær voru að leikjum.
(— af list, — innst og ýzt; þessi
vísuorð bæði eru einungis berg-
mál).
Kinar Guðmundsson.
Frá ráðstefnu Neytendasamtakanna:
Löggjöf um neyt-
endavernd vantar
NYLEGA er.lokið ráðstefnu sem
haldin var á vegum Neytenda-
samtakanna, .JVeytandinn ,1
nútlma samfélagi". Þar voru flutt
mörg framsöguerindi um málefni
neytenda, m.a. um neytenda-
vernd, um kaupalög neytendur og
afborgunarskilmála, um slysa-
tryggingar, vandamál dreifbýlis
og um vátryggingafélögin.
Það kom fram á ráðstefnunni
að löggjöf vantar hér á landi er
Nidurskurði
útgjalda mót-
mælt í London
London 17. nóvember — Reuter.
TUTTUGU þúsund félagar I
verkalýðshreyfingunni og starfs-
menn Verkamannaflokksins
gengu I dag til þinghússins og
kröfðust þess, að stjórn Verka-
mannaflokksins skæri ekki niður
opinber útgjöld, þrátt fyrir
tilraunir slnar til að styrkja stöðu
pundsins.
Um þetta leyti eru embættis-
menn alþjóðagjaldeyrissjóðsins
staddir I London til að kanna
efnahag landsins áður en ákveðið
verður hvort sjóðurinn veiti
Bretum 3,9 milljarða dollara lán,
sem þeir hafa farið fram á. Mun
sjóðurinn að Ifkindum krefjast
þess að Bretar dragi úr greiðslu-
halla slnum og lfkleg leið til þess
er að draga úr útgjöldum hins
opinbera og hækka skatta.
Gangan I dag naut stuðnings 13
verkalýðsfélaga og stjórnar
Verkamannaflokksins.
Átti að
rtiyrða Maó?
Hong Kong 17. nóv. AP.
AP-fréttastofan sagði I kvöld,
að skýrt hefði verið frá þvl I
útvarpsstöð I Yunnanhéraði I
Suður-Kína, að fjórmenning-
arnir, sem handteknir voru
skömmu eftir lát Maos, þar á
meðal ekkja hans, Chiang
Ching, hefðu haft á prjónun-
um áform um að ráða Maó for-
mann af dögum og hrifsa
þannig til sín völdin. Ekki var
nánar skýrt frá því hvernig
þau hefðu ætlað að fram-
kvæma þessar áætlanir slnar.
verndar hagsmuni neytenda en
samtökin hafa á undanförnum
árum lagt mikla áherzlu á að slík
lög verði sett. Segir I frétt frá
ráðstefnunni að launþegasamtök
hafi að mestu vanrækt þennan
þátt hagsmunabaráttunnar þar
sem starf þeirra hafi aðallega
beinzt að kaupgjaldsmálum.
Þá var rætt um kaupalögin og
voru fundarmenn sammála um að
endurskoðun þeirra væri mjög
brýn. Einnig var rætt um neyt-
endavandamál dreifbýlisins og
þær aðstæður sem hafa skapazt
við það, að vlða úti á landi þar
sem er aðeins einn stór þjónustu-
aðili, verður oft mikil kyrrstaða
og öll þjónusta mjög takmörkuð
og geti myndazt nánast ein-
okunaraðstaða. Þegar lög um
neytendavernd verði sett sé nauð-
synlegt að skipa umboðsmann
neytenda á hverjum lands-
fjórðungi eða vlðar, og skal hann
vera ráðgefandi og til aðstoðar I
neytendamálum.
Fram kom einnig á ráðstefnu
Neytendasamtakanna að við
stefnumörkun stjórnvalda I land-
búnaðarmálum hafi hagsmunum
neytenda oftast ekki verið nægur
gaumur gefinn og jafnvel of lltill
skilningur sýndur á hverjir séu
hagsmunir landbúnaðarins sjálfs.
Stapafellið
losnaði af
sjálfsdáðum
STAPAFELLIÐ losnaði af
strandstað f mynni Hornaf jarðar-
óss milli klukkan 2 og 3 aðfarar-
nótt miðvikudags. Losnaði skipið
af sjálfsdððum og fór frfi Horna-
firði I gær eftir að hafa losað þar
olfu, en 600 lestir af bensfni og
olfu voru f tönkum skipsins. Litl-
ar skemmdir munu hafa orðið fi
skipinu, en þær voru ekki
fullkannaðar er skipið hélt frfi
Hornafirði f gær.
Sjö bátar héldu til síldveiða á
ný I fyrradag eftir nokkurra daga
brælu og komu inn með um 450
tunnur. Jóhannes Gunnar var
með mestan afla, eða 140 tunnur.
Hinir bátarnir voru með 50—60
tunnur hver. I gærdag reru allir
slldarbátarnir en veður var óhag-
stætt suðvestan og töluverður
sjór.
Stórglæsileg stereosamstæða
fyrir nútíma heimili
Þessi glæsilega stereosamstæða samanstendur af útvarpstæki með langbylgju,
miðbylgju og FM-bylgju. Stereomagnara 2x25 w sinus — 2x 35 w músik. Hi og Low
filterum, styrkleika mælum fyrir báðar rásir. Sleðarofum fyrir styrk og tón. Innbyggt 4
rása kerti. Úttök fyrir 6 hátalara og 2 heyrnartæki Cassettu-segulbandstækið er bæði
fyrir chromecassettur og venjulegar Sjálfvirkt endastopp, teljari, DNF filter. Innbyggð
cassettu geymsla
Þetta tæki hefur vakið mikla athygli fyrir fallegt og vandað útlit
Við lánum yður tækið heim til reynslu, ef þér óskið
VERÐ ÁN HÁTALARA KR. 163.465.
TK 400 HÁTALARAR KR. 23.825 PR. STK.
TK 600 HÁTALARAR KR. 34.200 PR. STK.
GÓÐIR
GREIÐSLUSKILMÁLAR.
EINAR FARESTVEIT & CO. HF.
Bergstaðastræt' 10 A
Sími 16995.
NÝTT
frá