Morgunblaðið - 19.11.1976, Blaðsíða 25

MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 19. NOVEMBER 1976
25
ennslisrörin og vegurinn kringum aðrennslisskurðinn.
Grein:
Þórleifur Olafsson
Myndir:
Ragnar Axelsson
Með framkvæmdir
115 löndum
og 4 heimsálfum
„Energoprojekt hefur staðið
að framkvæmdum i 15 löndum
og 4 heimsálfum, og mörg
þeirra verkefna, sem fyrir-
tækið hefur tekið að sér eru
mörgum sinnum stærri og viða-
meiri en Sigalda, „sagði Lazc
Zakuia framkvæmdastjóri
Energoprojekt við Sigöidu.
„Það er margt, sem hefur
orðið til þess að tefja fyrir
framkvæmdum hér. Það má
nefna, að um tíma höfðum við
hvorki nógu marga smiði né
járnabindingamenn, og við
fengum ekki leyfi til að flytja
þá inn frá Júgósiavíu, en þó
hefur okkur tekist að ljúka
verkinu á réttum tima. Verkið
hefur gengið samkvæmt áætlun
f allt þetta ár, þó svo að við
misstum um það bil mánuð úr
vegna snjóa.“
Hækkanirnar farið
illa með okkur.
:ði dugað
ivlishús
tíðinni verði Sigölduvirkjun
fjarstýrð frá Búrfelli eða Geit-
hálsstöð og verða því aðeins 2
gæzlumenn hér efra, og er
fyrirhugað að byggja tvö hús í
því skyni."
„Við höfum ekki mikla
reynslu af hve mikinn ís
Tungnaá ber með sér. En það
er hald manna, að lónið við
stíflugarðinn leggi tiltölulega
fljótt og á það að draga úr ís-
myndun. Lónið og Þórisvatn
verða birgðastöð fyrir allar
virkjanir, sem byggðar verða
við Tungná og fyrir neðan
ármót við Þjórsá.
Það er til mynsturáætlun
fyrir Þjórsársvæðið og segir
þar að þar séu allmargir
virkjunarstaðir, sem þyki fýsi-
legir bæði tækni- og fjárhags-
lega.“
Páll Olafsson hefur unnið við
byggingareftirlit í Sigöldu-
virkjun frá 1973. Kvað ekkert
sérstakt óhapp hefði komið
upp. Aætlunin um magn hefði
staðist, en aðalerfiðleikarnir
hefðu verið að eiga við mikinn
vatnselg í stöðvarhúsgrunn-
inum, og væri ágreiningur um
það atriði milli verktaka og
framkvæmdaraðila.
Kappkostað að
skila vel af sér.
„Júgóslavarnir hafa kapp-
kostað að skila öllu vel af sér,
og hafa þeir í einu og öllu farið
eftir óskunv byggingareftirlits-
ins.
Að staðaldri hafa verið hér 5
verkfræðingar og 4 tæknifræð-
ingar frá Landsvirkjun og 2
verkfræðingar frá hönnuðum
virkjunarinnar. Byggingar-
eftirlitið hefur séð um að út-
boðsgögnum sé fylgt, og það
hefur séð um alla samræmingu
á framkvæmdum verktakanna,
þó svo að þeir hafi átt að gera
það sjálfir í upphafi.
Það er engin launung að
Energoprojekt mun tapa mikið
á byggingu þessarar virkjunar
og nemur tapið milljónum doll-
ara. En við höfum alla tíð staðið
við okkar verksamninga, þótt á
móti hafi blásið og aldrei hlaup-
ist á brott,“ segir Zakula.
„Það var skrifað undir verk-
samninginn 1973 og frá þeim
tíma hafa orðið gífurlegar verð-
hækkanir á öllum sviðum og
mikil kreppa f heiminum í
kjölfar olíuhækkananna. En
höfuðástæðan fyrir okkar tapi
er kannski fjármálapólitfkin á
íslandi, og því græða íslend-
ingar það sem við höfum tapað.
Samningurinn var gerður i
dollurum og vegna gengissigs
fáum við að vfsu tvisvar sinnum
fleiri krónur nú en verða átti
þegar við gerðum samninginn.
Hins vegar hafa allar verð-
hækkanir á íslandi verið miklu
meiri en gengissiginu og er-
lendum verðhækkunum
nemur. Við þurfum t.d. að
borga 5,5 sinnum meira fyrir
^olíu- og bensínlítrann en þegar
við komum. Og við notum gífur-
legt magn af olíum og bensíni
við þessar framkvæmdir. Sam-
skipti okkar við íslenzka verka-
menn hafa á hinn bóginn verið
góð, sérstaklega eftir því sem
liðið hefur á verktímann.
Við höfum ekki lent í sömu
erfiðleikum annars staðar í
heiminum þar sem við erum
með framkvæmdir, en á hverju
ári skilar Energoprojekt verki
sem er eins og 10 Sigölduvirkj-
anir. Já, ef olíukreppan, gegnis-
sigið og allar verðhækkanirnar
hér hefðu ekki verið fyrir
hendi, hefði Energoprojekt
komið með hagnaði út úr
þessum framkvæmdum.
„Ef ekkert verður úr frekari
framkvæmdum hjá okkur á
Íslandi, fara okkar tæki til
Ghana, en þar var verið að
ganga frá samningi á stóru
verki.
Við erum með tæki hér á
landi sem kostuðu 4—5 millj.
dollara er við hófum fram-
kvæmdir hér, en kosta nú á
milli 14 og 15 millj. dollara.
Þessi tæki kæmu öll að góðum
notum ef við fengjum að byggja
Hrauneyjarfossvirkjun," sagði
Zakula að lokum.
Byrjunarörðugleik-
arnir yfirþyrmandi.
„Byrjunarörðugleikarnir
voru vægast sagt yfirþyrmandi.
Mörg vandamálin virtust
óleysanleg, en þau leystust öll
Fóðringin kringum ankerið (túrbfnu 1 er komin á sinn stað.
fyrst og fremst vegna þess, að
Júgóslavarnir voru mjög góðir í
viðkynningu, „sögðu þeir
Hilmar Jónasson, form. Verka-
lýðsfélagsins Rangæings og
Sigurður Óskarsson, fram-
kvæmdastjóri verkalýðs-
félaganna í Rangárvallasýslu.
„Sum þessara vandamála
komu upp vegna ólíks
hugsunarháttar. En þetta
breyttist eftir þvf sem á leið og
forráðamenn Energoprojekt
voru óþreytandi að leita sér
þekkingar hjá okkur. Samband
okkar við þá batnaði Ifka mikið
er Pétur Pétursson var ráðinn
starfsmannastjóri fyrirtækis-
ins, en hann hafði fyrileitt
góðan skilning á stöðunni."
Kaffistofan látin
eyðileggjast
„Annars er okkur minnis-
stætt, að þegar flóðin voru hér í
vor, að dýrmæt kaffistofa að
verðmæti 6—7 millj. kr. var
látin eyðileggjast. íslenzkir
verkamenn buðust til að reyna
að bjarga kaffistofunni, en það
var ekki þegið, og kaffistofan
flaut inn i botnlokurnar og kom
út sem spýtnabrak."
Þá sögðu þeir Hilmar og
Sigurður, að allt hefði staðizt
sem Júgóslavarnir hefðu lofað
verkalýðsfélaginu. Þeir hefðu
skilað mjög vel félagsgjöldum
o.fl., en hins vegar hefði ekkert
Framhald á bls. 26
Egill Skúli Ingibergsson og Páll Ólafsson við kort af mannvirkjun-
um I Sigöldu.
Lazc Zakula heldur hér á blaði sem Energoprojekt gefur út.
Sigurður Óskarsson t.v. og Hilmar Jðnasson.