Morgunblaðið - 24.06.1978, Page 38

38
MORGUNBLÁÐIÐ, LAUGARDAGUR 24. JÚNÍ 1978
Kveðjuorð:
jr
Olafur Hallsteins-
son frá Skorholti
I (la(i fer frani frá Saurbæjar-
kirkju á Hvalfjarðarströnd útför
Ólafs Hallsteinssonar frá Skor-
holti í Leirársveit, en hann lézt á
Hrafnistu í Reykjavík 15. þessa
mánaðar, nær níræður að aldri.
Ólafur Hallsteinsson var fæddur
að Litlu-Fellsöxl í Skilamanna-
hreppi 23. júní 1888 sonur hjón-
anna Hallsteins Ólafssonar og
Steinunnar Eiríksdóttur. Untjur að
árum fluttist Ólafur með foreldr-
um sínum að Skorholti í Leirár-
sveit oj; var hann jafnan síðan
kenndur við þann hæ.
Þau Skorholtssystkini voru 9 or
eru nú fjöfiur þeirra á lífi. Elzt var
Halldóra.sem len};i bjó á Akranesi,
en hún er látin. Ólafur var
næstelztur. Önniir s.vstkini, sem
nú eru látin voru Narfi, sem lengi
bjó á Læk í Leirársveit, Bjarni,
sem unKur fórst með bát, sem
Kerður var út frá Sandjjerði ojí
Böðvar, sem bjó í Skorholti, en
hann er dáinn fyrir allmörj;um
árum. Eftir lifa af systkinunum
Guðrún og Inj;var, sem bæði
stunduðu lenj;st af búskap, en eru
nú búsett í Reykjavík, oa Sij;urjón
oj! Jóna, sem búa í Skorholti.
Ólafur Hallsteinsson fór ungur
að heiman í atvinnuleit. Lá leið
hans þá meðal annars til Aúst-
fjarða oj; víðar. Hann var sjómað-
ur í mörj; ár, en settist síðan að
á Akranesi oj; stundaði þar
verkamannavinnu um áratuga
skeið oj; allt fram til þess, að
heilsa oj; kraftar þrutu.
Ólafur kvæntist ekki, en á
Akranesi naut hann mikillar
umhyjtjyu oj; aðhlynninj;ar hjá
Halldóru systur sinni, sem þar rak
matsölu af miklum m.vndarskap
um árabil. Frá Akranesi var
skammt til æskuslóða að Skorholti
oj; þanj;að sótti Ólafur tíðum til
systkina sinna. Skorholtsheimilið
er líka þekkt að j;estrisni, þar sem
það lij;j;ur í þjóðbraut, oj; þar var
Ólafur ávallt aufúsuj;estur.
Ólafur vann í fjöldamörj; ár
undir verkstjórn föður míns. Veit
éj;, að Ólafur var í hópi þeirra
manna, sem faðir minn mat mest
sökum duj;naðar oj; samvizkusemi.
Á þessum árum tókst náin vinátta
með foreldrum mínum oj; Ólafi,
sem varað hefur síðan.
Ej; kynntist Ólafi Hallsteinssyni
á unj;lingsárum mínum, á Akra-
nesi, en þar unnum við saman í
mörj; sumur. Þessi vinnuhópur var
fjölmennur oj; flestir voru að
sjálfsöj;ðu miklu eldri en éj;.
Marj;ir voru þessir menn einstakir
þrek- oj; duj;naðarforkar, svo sem
Hjörtur Bjarnason frá Breiðinni,
Hannes Jónsson í Norðtunj;u,
Aj;úst Sij;urðsson í Nýlendu oj; Jón
Bjarnason í Garðbæ. I þessum
hópi var Ólafur Hallsteinsson, þá
kominn yfir sextuj;t, en að kappi
oj; vinnusemi líkastur mönnum á
léttasta skeiði ævinnar. Það var
mér ómetanlej;ur skóli að kynnast
þessum KÓðu mönnum, sem hertir
voru af þeirri lífsbaráttu, sem
elzta núlifandi kynslóð IslendinKa
varð að heyja á sínum tíma ok
fæstir þekkja nú orðið, nema af
afspurn einni saman. Þeir eru nú
flestir horfnir af sjónarsviðinu,
eftir lanKan ok stranKan vinnudaK,
ok nú er öldunKurinn Ólafur
Hallsteinsson, sem náð hafði mun
hærri aldri, en almennt Kerist,
allur. Þar kveður maður, sem lifði
í hÓK'ærð ok án alls yfirlætis, en
verka hans ok þeirrar kynslóðar,
sem hann tilheyrði munu þeir sem
á eftir koma njóta um langa
framtíð.
Ólafur Hallsteinsson var maður
láKur vexti. Hann var með yfirvar-
arskeKK ok þegar éK kynntist
honum var skeKK hans ok hár orðið
alhvítt. Svipur hans var í senn
KlaðleKur ok hlýr ok stafaði frá
hontim KÓðvild. Hann var Kreiðvik-
inn ok tillitsamur í umKýnKni ok
óáleitinn við aðra menn. I skoðun-
um var hann einstaklinKshyKjyu-
maður ok fylKÓi ávallt Sjálfstæðis-
flokknum að niálum. ÁtthöKum
sínum unni Ólafur innileKa og
ljúft er mér að minnast þess, að í
nokkur ár var það mitt síðasta
verk á aðfangadaK að aka Ólafi
upp að Skorholti, þar sem hann
hélt ávallt jólin með systkinum
sínum, SÍKurjóni ok Jónu. Þá var
tilhlökkun Ólafs til heimkomunar
að Skorholti mikil. I daK tekur hin
faKra sveit utan Skarðsheiðar á
móti honum til hinztu hvíldar.
Ég bið minningu Ólafs Hall-
steinssonar blessunar. Gott er að
hafa kynnst og átt vináttu slíks
manns.
Arni Grétar Finnsson.
Kjartan Jónas Kjart-
ansson — Minning
Jón Kjartansson, eins og hann
var almennt nefndur, andaðist í
New York 7. júní s.l. Hann hefði
orðið 36 ára þann 11. sama
mánaðar. Jón var sonur Elínar og
Hannesar Kjartanssonar, sendi-
herra og hét fullu nafni Kjartan
Jónas Kjartansson eftir öfum
hans, Kjartani Gunnlaugssyni,
stórkaupmanni í Reykjavík og síra
Jónasi Sigurðssyni, skáldi, sem
lengst af var prestur í Vestur-
heimi. i
Jón átti við vanheilsu að stríða
frá barnæsku. Meðfædd hjartabil-
un olli því, að hann var undir
læknishöndum allt sitt líf. Heilsu-
veilan var honum að sjálfsögðu
fjötur um fót, en hann tók því
mótlæti með stakri ró og síðar
einstökum kjarki er hann eltist og
skildi hvert stefndi.
Hann ólst upp í foreldragarði í
Bronxville, New York. Lauk þar
forskólamenntun, en stundaði síð-
an nám við háskóla í Georgíu-
fylki. Jón var einkar vinsæll meðal
skólafélaga sinna og nágranna og
+
Maöurinn minn og faðir okkar,
MARKÚS GUÐMUNDUR EDVARDSSON
andaöist á Borgarsjúkrahúsinu 23. júní.
Bryndís Andersen og synir.
t
Ég þakka af alhug öllum þeim er auösýndu hluttekningu og vináttu viö fráfall
og jaröarför eiginkonu minnar,
ALFHILDAR SIGURBJORNSDÓTTUR
Fyrir hönd vandamanna
Karl Kristjínsson.
+
Innilegar þakkir færum viö öllum, er sýndu okkur samúö og vinarhug vegna
andláts og jaröarfarar eiginmanns míns, fööur okkar, tengdafööur og afa,
PÁLS PÁLSSONAR,
bónda,
Litlu-Heiöi
Margrét Tómasdóttir,
bórn, tengdabörn og barnabörn.
hélst sú vinátta eftir skólaaldur,
sem greinilega kom í ljós við útför
hans, sem fór fram í Bronxville
þann 12. júní, að viðstöddu fjöl-
menni — vina og vandarnanna.
Höfðu sumir komið langt að úr
fjarlægum fylkjum Bandaríkjanna
til að kveðja vin í hinsta sinn.
Jón Kjartansson var hvers
manns hugljúf? er honum kynnt-
ust. Vel að sér í mars konar
fræðum og gamansamur er svo bar
undir. Hafði gaman af að heyra
góðar sögur, vel sagðar sem og
hann gerði sjálfur. Hann var
áhugamaður um stjórnmál og
félagsmál og fór ekki dult með
skoðanir sínar og varði vel er hann
mætti þeim, sem ekki voru á sama
máli. Hafði hann og gaman af
kappræðum í góðu. Jón var einkar
barnelskur og átti marga vini
meðal yngri kynslóðarinnar. Hann
var guðfaðir dóttur eins fornvinar
síns. Sú er nú á fimmta ári, sem
sagði við hann er þau hittust í .
síðasta sinni:
„Þú skalt fá símanúmerið mitt
því mig langar til að tala við þig
aftur."
Ljósmyndun og ljósmyndatækni
var eitt af helstu áhugamálum og
tómstundaiðkunum Jóns. En hann
flíkaði því lítt sem hann gerði í
þeim efnum. Það er grunur þess,
er þetta ritar, að í myndasafni
Jóns séu margir kjörgripir ef vel
er að gáð.
Þegar Hannes Kjartansson var
skipaður sendiherra hjá fasta-
nefnd íslands hjá Sameinuðu
þjóðunum árið 1965, tók Jón við
Framhald á bls. 39.
Guðný Einarsdótt-
ir Skál—Minning
Fædd 29. október 1900
Dáin 10. júní 1978
„Hinir hógværu munu landið
erfa.“
Þessi orð komu mér fyrst í hug
við andlát Guðnýjar Einarsdóttur,
hennar Guðnýjar í Skál, eins og
hún ætíð var kölluð.
Sönn sómakona hefur kvatt
okkur, sem hvergi fór með hávaða
eða framagirni, en var engu að
síður ákveðin, lét verk sín tala
fremur en orðin.
I miðjum önnum kosningaerils
er þess enginn kostur að geta
þessarar góðu konu svo sem vert
væri og ég hefði viljað.
Þó yrði saga hennar ein af
hetjusögum hversdagslífsins sé
litið til lífsstarfs hennar, sé litið
til þess mikla heilsufarslega áfalls,
er hún varð fyrir snemma á
lífsleiðinni og háði henni að
sjálfsögðu ævilangt. En þess varð
í engu vart í dagsins erfiðu önn,
heldur ekki í skaplyndi hennar né
framkömu, þar fór hin hógláta
atorkukona, sem í engu hlífði sér,
heldur vann allri orku framar og
varp birtu á veg okkar hinna.
Andlegt þrek hennar og óbilandi
lífstrú varð mér sannarlega aðdá-
unarefni. Kynslóð hennar lifði
tímana tvenna, við eigum nú í dag
oft erfitt með að setja okkur í spor
þessa erfiðisfólks, sem ekki átti til
þeirrar samhjálpar að leita, sem
við búum þó við í dag. Því síður á
æskan í dag þess kost að setja sig
inn í þá hörðu lífsbaráttu, sem fólk
þá háði, ekki til að afla sér ýmissa
ytri lífsgæða meira og minna
ímyndaðra, heldur einvörðungu til
að hafa í sig og á, koma sínum til
manns.
Það gerðu þau hjón með sóma og
slíkum dagsverkum er gott að hafa
skilað til þjóðfélagsins.
Guðný var fædd að Vatnsskóg-
um í Skriðdal 29. október 1910 og
voru foreldrar hennar hjónin
Þórunn Sigurðardóttir og Einar
Halldórsson bóndi þar.
Þau hjón eignuðust þrjár dætur
og er ein þeirra á lífi hér á
Reyðarfirði, Björg, sem þekkt er
fyrir veitingarekstur sinn í Ár-
túni.
Einnig ólu þau upp fósturson.
Með foreldrum sínum fer Guðný í
Þingmúla og dvelst þar til ferm-
ingaraldúrs. Hingað til Reyðar-
fjarðar flyzt hún 1914 að Teiga-
gerði, er þar í vinnumennsku á
ýmsum stöðum s.s. Suðlum hjá
Rolf Johansen og Grímsstöðum.
9. júní 1924 ganga þau í hjóna-
band Jóhann Bjarnason frá Teiga-
gerði og hún. Þau byrja búskap
sinn í Teigagerði, en bjuggu síðan
í Skál alla sína búskapartíð.
Jóhann lézt 5. febrúar 1969.
Þau hjón eignuðust 5 börn. Elzta
barnið, Ástríður dó eins árs, en hin
eru Hlöðver, Einþór, Unnsteinn og
Óli, hraustleika- og atgervismenn.
Einnig ólu þau upp systurdóttur
Jóhanns, Ólöfu Guðbjörgu frá 9
ára aldri og gengu henni í
foreldrastað. Olöf er efniskona hin
mesta. Guðný tók virkan þátt í
Kvenfélagi Reyðarfjarðar og var
þar heiðursfélagi frá 1971.
Þar eins og annars staðar lagði
hún fram krafta sína af sömu
fórnfýsi og óeigingirni og allt
hennar lífsstarf mótaðist af.
Ég kynntist þeim hjónum
Guðnýju og Jóhanni nokkuð og til
þeirra var svo sannarlega gott að
koma. Hlýja og góðvild húsráð-
enda var einlæg og sönn. Og þau
einkunnarorð: einlæg og sönn veit
ég, að samferðafólk Guðnýjar
mundi hiklaust velja henni nú að
leiðarlokum.
Hún var vel gerð kona í hví-
vetna, greind og gjörhugul og
fylgdist vel með öllu í þjóðlífi
okkar og lagði þar lið, sem hún
framast mátti.
Lífsskoðun var fastmótuð, hún
fylgdi lítilmagnanum ætíð að
málum og félagsleg samhjálp átti
þar góðan og traustan liðskraft
þar sem hún var. Hún var trúkona
og átti þar athvarf á erfiðum
stundum, þar var styrkust stoð
hennar í þeirri hugarró, sem
einkenndi hana.
Bjart mun þar yfir, hvar sem
hún fer um æðri svið okkar tilveru.
Við kveðjum Guðnýju í hljóðri
þökk fyrir lífsstarf hennar og
Framhald á bls. 39.
KOSNINGAGETRAUN
RAUÐA KROSSINS
Birgir Sveins-
son kennari
Lágholti 1
ÉG SPÁI:
Fjöldi þingmanna er verður
Alþýðubandalag 11 H
Alþýðuflokkur 5 S
Framsóknarflokkur 17 /!>' , t
Samtök frjálsl og vinstri manna 2 z
Sjálfstæðisflokkur 25 IZ
Aðrir flokkar og utanflokka 0 0
Samtals 60 (oO
Svona einfalt er að vera með. Klippið þessa
spá út og berið saman við aðrar sem birtast.
VIÐ VERÐUM VIÐ ALLA KJÖRSTAÐI.
LÍTIÐ VIÐ HJÁ RAUÐA-KROSSINUM.
ENGIN ALDURSMÖRK.
RAUÐI KROSS ÍSLANDS
HJÁLPARSJÓÐUR