Morgunblaðið - 11.09.1985, Blaðsíða 19

MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 11. SEPTEMBER 1985
19
Þorsteinn Ásgeirsson, framkvæmda-
stjóri Útgerðarfélags Olafsfjarðar hf:
Núverandi kerfi er
eins og veðreiðar
„KVÓTAKERFIÐ hefur reynst þol-
anlega. Ég verö þó aö segja að núver-
andi kerfi er eins og veðreiðar, ef
veðjað er á réttan hest í upphafi árs
er maður vel settur, en annars illa,“
sagði Þorsteinn Asgeirsson fram-
kvæmdastjóri Útgerðarfélags Ólafs-
garðar hf. sem gerir út skuttogarann
laf Bekk. Var það val á sóknar-
og aflakvóta sem hann jafnaði þarna
við veðreiðar.
Þorsteini leist vel á þær hug-
myndir sjávarútvegsráðherra að
gefa mönnum kost á að veiða á
þessu ári upp í aflakvóta næsta
árs „ef á annað borð þarf að hafa
kvóta. Áramótin eru ekkert heilög
í þessu efni,“ sagði Þorsteinn.
Hann sagðist ekki vera sammála
þeim takmörkunum sem væru á
aflakvótanum; vildi hækka hann
miðað við núverandi aðstæður, þar
sem miklu meira líf væri í sjónum
núna en verið hefði um árabil.
Hann taldi óhætt að hækka
þorskkvótann upp í 360-370 þúsund
tonn. „Þó fiskifræðingarnir séu
ágætir verðum við líka að taka
mark á sjómönnunum," sagði
hann.
Þorsteinn taldi ekki rétt að
Þorsteinn Ásgeirsson
leggja kvótakerfið alfarið niður,
réttara væri að reyna að lagfæra
það. Þar vísaði hann til þess sem
hann sagði í upphafi, það er að
menn þyrftu ekki að vera svona
stíft bundnir við afla- eða sóknar-
mark; að menn geti skipt yfir á
miðju ári ef annað fyrirkomulag
kæmi betur út.
Benjamín Antonsson, skiptstjóri á Kolbeinsey ÞH:
Við þurfum að fá
frí frá kvótakerfinu
„MÉR finnst það alveg furðuleg
hugmynd að ætla sér að leyfa flutn-
ing á kvóta næsta árs yfir á þetta. Ég
á ekki annað orð yfir það. Menn
hafa hagað veiðum sínum í allt sumar
eftir leyfilegum afla. Þetta kemur
sér því illa fyrir þá, sem hafa tak-
markað veiöarnar, en sjálfsagt vel
fyrir hina,“ sagði Benjamín Antons-
son, skipstjóri á Kolbeinsey ÞH.
„Það mætti þá alveg eins leyfa
að flytja afgangskvóta frá síðasta
ári yfir á þetta. Mér finnst að þetta
sé tómt mál um að tala, það eigi
bara að gefa veiðarnar frjálsar
næsta ár. Ég held að það verði að
stokka kerfið upp, það er ekkert
svigrúm til breytinga í því. Það
sýnir sig nú, þegar alls staðar
virðist vera meiri fiskur og betri
en í fyrra, að þá er ekkert hægt
að bæta við nema af næsta árs
skammti. Við höfum verið með
mælingamann um borð í tvo túra
og það er ánægjulegt að hann skuli
Benjamín Antonsson
verða vitni að þessu. Þetta og fleira
sýnir einfaldlega að kvótinn þjón-
ar ekki lengur tilgangi sínum,“
sagði Benjamín Antonsson.
Ólafur Örn Jónsson, skipstjóri á Viðey RE:
Vilja velta vandanum á undan sér
„MER finnst þetta að velta vandan-
um á undan sér. Þessi hugmynd
Guðmundur Runólfsson, útgerðarmaður í Grundarfirði:
Kvótinn er hemill á
getu og gerðir manna
„ÉG VAR nú upphaflega fylgjandi
kvótanum og hélt hann yrði auðveld-
ari í framkvæmd en raun ber vitni.
Við núverandi aðstæður hefur hann
ekki sannað ágæti sitt, heldur öfugt.
Hann er allt of mikill hemill á getu
og gerðir manna. Við á landsbyggð-
inni þolum ekki vegna atvinnuleysis,
að útgerðin leggist niður þrjá síðustu
mánuði ársins,“ sagði Guðmundur
Runólfsson, útgerðarmaður í Grund-
arfirði.
„Ég held að menn eigi ekki
annarra kosta völ, bæði stjórnvöld
og almenningur, en að veiða á
þessu ári eitthvað úr kvóta næsta
árs, hvort sem það þýðir aukna
takmörkun á næsta ári eða ekki.
Það verður bara að bíða og sjá
hver niðurstaðan verður. Ég hef
Jón Páll Halldórsson, framkvæmda-
stjóri Norðurtangans á ísafirði:
Forsendur kvóta-
kerfisins brostnar
„MÍN skoðun er sú, að það hafi
verið mistök að endurnýja kvótakerf-
ið um síðustu áramót. Það er greini-
lega að koma í Ijós eftir því, sem
líður á árið, að forsendur þess eru
brostnar," sagði Jón Páll Halldórs-
son, framkvæmdastjóri Norðurtang-
ans á ísafirði.
„Þetta var neyðarúrræði í árslok
1983, þegar ekki tókst að veiða
þann afla, sem ráð var fyrir gert,
þrátt fyrir mikla sóknaraukningu
i lok ársins. Þá var réttlætanlegt
að grípa til neyðarráðstafana, en
þær forsendur eru ekki fyrir hendi
lengur. Allar aðstæður hafa breyst
það mikið, að ekki er hægt að
notast við þetta kerfi lengur. Það
er rétt hjá Halldóri, að úr því að
kvótakerfið gefur ekki svigrúm til
rýmkunar þrátt fyrir breyttar
aðstæður, að neyðarástand skap-
ast víða um landið, verði engar
breytingar gerðar á kvótanum nú.
Ég vil leggja áherslu á að kvóta-
kerfið er þess eðlis, að það sníður
stjórnvöldum svo þröngan stakk
enga trú að því, að við höfum efni
á því að spara stofnana um of og
innleiða atvinnuleysi síðustu mán-
uði ársins án þess að nýta fiski-
stofnana eins og hægt er. Það eru
allir sammála um það, að miklu
líflegra sé í sjónum en allar skýrsl-
ur vísindamanna segja til um. Það
getur því ekki verið að við getum
stofnað útgerð, fiskvinnslu og
afkomu þjóðarinnar í hættu og
skuldir út á það, að kannski sé
ekki varlegt að veiða meira. Fiski-
mennirnir vita þetta betur en vís-
indamennirnir og rétt að taka mið
af reynslu þeirra.
Mér finnst það mjög athugandi
fyrir hagsmunasamtök eins og
LÍÚ og Fiskiþing, þegar staðan er
eins og nú, að þau flýti aðalfundum
sínum til að fjalla um þessi mál,
því vonandi verður tekið tillit til
niðurstaðna þessara hagsmuna
samtaka. Þá finnst mér að stjórn-
völd verði að fara að hugsa um
stöðu útgerðarinnar í landinu. Nú
stefnir í það, að Breiðfirðingar
missi alla togara sína nema einn,
sem er í eigu fyrirtækis míns. Það
er alveg óvíst að við höldum frekar
velli en aðrir ef svo fer sem horfir
í útgerðarmálum þjóðarinnar. Ég
get ekki séð að ríkisstjórn geti sýnt
það ábyrgðarleysi, að sinna ekki
þessum málum meira en gert er,“
sagði Guðmundur Runólfsson.
Halldórs er ekkert annað en viður-
kenning á því, að kvótakerfið dugi
ekki til aö stjórna veiðunum og er
mjög óhagstætt. Að koma fram með
þetta, þegar mesta aflahrota undan-
genginna ára er yfirstaðin, er ein-
faldlega allt of seint,“ sagði Ólafur
Örn Jónsson, skipstjóri á Viðey RE.
Kvótakerfið hefur aldrei átt rétt
á sér og mun aldrei eiga rétt á sér
við ísland. Við flúðum nú miðstýr-
inguna í Noregi á sínum tíma,
þegar ísland byggðist og við mun-
um aldrei sætta okkur við hana.
Það var búið að slípa marga van-
kanta af skrapdagakerfinu á sín-
um tíma. Það átti bara að halda
áfram á þeirri braut. Það var
þægilegt að breyta því eftir afla-
brögðum hverju sinni með því að
fjölga eða fækka þorskveiðidögum.
Með áframhaldandi þróun þess
kerfis held ég að bezta leiðin sé
takmarkanir. Bezta takmörkunin
Ólafur Örn Jónsson
felst reyndar einfaldlega í því, að
miða skipastólinn við mögulegan
afla, þannig að afkoman af veiðun-
um geti orðið viðunandi," sagði
Ólafur Örn Jónsson.
Jón Páll Halldórsson
til rýmkunar, breytist aðstæður í
sjónum og veiði aukist, að þau
geta ekki brugðist við á eðlilegan
hátt. Þess vegna er þetta ákaflega
óæskileg og óheppileg leið, að ríg-
negla allt fast í byrjun árs og geta
svo ekkert gert,“ sagði Jón Páll
Halldórsson.
Guðmundur Runólfsson
Bjarki Tryggvason, framkvæmdastjóri
Útgerðarfélags Skagfirðinga:
Bezt er að vera
laus við hömlur
„ÉG vil að lögð sé áherzla á það,
að kerfið, hvert sem það verður, verði
sem sveigjanlegast, en albezt væri
að vera laus við allar hömlur. Séu
takmarkanir hins vegar nauðsynleg-
ar, held ég að kvótakerfið sé það
skásta, sem völ er á,“ sagði Bjarki
Tryggvason, framkvæmdastjóri Út-
gerðarfélags Skagfirðinga.
„Við höfum hægt á veiðum skip-
anna til þess að treina kvótann
fram eftir árinu. Ég sé þrátt fyrir
það ekkert því til fyrirstöðu, verði
kvótakerfi ákveðið til næstu
tveggja eða þriggja ára, að hafður
verði svolítill sveigjanleiki í því,
auðvitað innan vissra marka. Ef
takmarka þarf sóknina er ég fylgj-
andi áframhaldandi kvótakerfi í
einhverri mynd áfram. Ég er þá
heldur fylgjandi sóknarkvóta, því
í honum má ekkert flytja á milli
og þannig stoppar kvótabraskið.
Þó við höfum til dæmis keypt
kvóta, finnst mér það í raun sið-
laust að vera að verzla með hann.
Ég er hvorki fiskifræðingur né
sjómaður, en eftir því, sem sjó-
Bjarki Tryggvason
menn segja okkur, er miklu betra
ástand í sjónum og miklu meira
af fiski en til dæmis i fyrra. Ef
fiskifræðingar segja annað verður
spurningin hvaða ákvörðun yfir-
völd taka. Hin pólitíska ákvörðun
er þeirra."