Morgunblaðið - 23.01.1986, Blaðsíða 21

Morgunblaðið - 23.01.1986, Blaðsíða 21
MORGUNBLAÐE), FQtMTUDAGUR 23. JANÚAR1986 21 Sagan af Shevchenko, grein IX: Leiðtogafundur risa- veldanna í Moskvu 1972 — eftirÁrna Sigurðsson Á fyrstu árum áttunda áratugarins fóru samskipti risaveldanna, Bandaríkjanna og Sovétríkjanna, batnandi. Forseta Bandaríkjanna, Richard Nixon, var það nokkuð kappsmál að þýða þann firna frera er einkennt hafði samskipti þjóð- anna allt frá upphafi kalda stríðsins og hófst upp úr lokum heimsstyrj- aldarinnar sfðari. Leiðtogar ríkj- anna tveggja hittust i maimánuði 1972 er Nixon fór í opinbera heim- sókn til Moskvu. Nixon og1 „realpolitik" Töluverð vinna og ábyrgð hvfldi á herðum Shevchenkos vegna komu forsetans enda var hann þá einn aðalráðgjafi Gromykos, þáverandi utanríkisráðherra Sovétríkjanna. Shevchenko segir svo frá í æviminn- ingum sínum, Breaking from Moscow, að á undirbúningsfundi fyrir fund þjóðarleiðtoganna hefði Gromyko béðið viðstadda um hug- myndir um hvað mætti gefa Nixon við komuna til Moskvu. „Nær allir Bandaríkjamenn eiga sér eitthvað tómstundagaman," sagði hann: „Veit einhver hvert Nixons er?" Eftir nokkra þögn var ljóst að enginn vissi hvað það væri og sagði Gromyko þá þurrlega: „Ég held að það sem hann helst vildi væri trygg- ing fyrir ævarandi dvöl í Hvíta húsinii." Það er álit Shevchenkos sem þátttakanda í sjónarspili sov- éskrar stjórnsýslu að leiðtogum Sovétríkjanna þótti sem þeir ættu ýmislegt sameiginlegt með Nixon er gerði þeim kleift að semja við hann í heimi „realpolitik" (snýst um völd og raunveruleg áhrif fremur en hugsjónir). Þríhliða samninga- viðræður Henry Kissinger, þáverandi ör- yggismálaráðgjafi Nixons og hans helsti samningamaður, var með í förinni til Moskvu, en fyrir honum báru Sovétmenn nánast ótakmark- aða virðingu. Er þeir komust að því að Bandaríkjamenn höfðu staðið í samningaviðræðum við Kínverja er Kissinger leiddi fyrir hönd Bandaríkjastjórnar, var það stjórn- völdum í Moskvu nokkurt áfall. Á sama tíma gátu Bandaríkjamenn freistað þeirra með því loforði að Bandaríkjamenn myndu fyrir sitt leyti vera tilbúnir að viðurkenna að jafhræði ríkti meðal risaveldanna. Þetta er Sovétmönnum álitsauki í eigin augum enda höfðu þeir um resið reglulega af ölhim fjöldanum! árabil verið þjakaðir af minnimátt- arkennd gagnvart alhliða áhrifa- mætti Bandaríkjanna. Shevchenko segir að hann hafi eitt sinn strítt Anatoly Dobrynin sendiherra Sovétríkjanna í Was- hington, hversu létt starf hans hlyti að vera með Kissinger sem hægri hönd Nixons í utanríkis- ogöryggis- málum. Dobrynin tók þessari at- hugasemd Shevchenkos með alvöru og fleipraði því út úr sér að Kissin- ger væri allt annað er auðveldur viðfangs í viðræðum og að hann yrði sífellt að vera á varðbergi. „Áður en þú opnar munninn, er hann búinn að finna út hluti er hann getur notað gegn þér síðar," sagði Dobrynin. Gromyko skaut innf: „.... og hann er háll sem áll — hann gefur engum færi á að sjá hvað honum býr í brjósti." Shevch- enko segir að þetta hafi utanríkis- ráðherrann mælt án nokkurs fjand- skapar. Jafnvel þótt andstæðingur ætti f hlut var það alvarleiki hans er skipti máli í augum Gromykos og Kissinger var alvarlegur maður í augum utanríkisráðherrans. Gromyko tók út nokkurt kvalræði vegna viðræðna sinna við Kissinger því hann undirbjó sig óhemju vel fyrir hvern fund er hann átti með honum, auk þess að búa yfir nánast barnslegri ákefð um að þær færu fram vel og örugglega. .*,..». » » fa« ¦¦ ., ¦.** *¦:**.* Æ BflHHí'i wf$t ÉÉÉ.*+ ** Wm> **¦* Hj«>.*'-4 B»M Hp ^ -4 ¦(**» ¦¦¦ > > J? -W'-: .& ¦*«¦ SHm> I : ».....0 É:*- *" '¦¦>.¦* ~\ ..... M^ R9^ *W» *]?+*, sf* 1 í* » * *CJI %«»«"¦ .»* » » » « Íf**-*5" » »J att>*4> ¦¦ p~ i ^ÉjH f i»#Jl Henry Kíssinger í næstu grein er jafhframt verður hin næst sfðasta f þessum greina- flokki, verður sögu Shevchenkos haldið áfram eftir að hann er orðinn aðstoðar-aðalritari Sameinuðu þjóðanna og fer að velta vöngum yfh* hvort tímabært sé orðið að slíta tengsl sín við stjórnarherrana í Kreml og biðja um pólitfskt hæli í Bandaríkjunum. Andrei Gromyko Helstu heimildir Breaking from Moscow, eftir A.N. Shevchenko. A.F. Knopf. USA, 1985. Time Magazine, febr. 12. og 18.1985. Höfundur á sæti í utanríkismála- nefad Sambands ungra sjálfatæð- ÍHBUUU
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.