Morgunblaðið - 23.01.1986, Blaðsíða 41

Morgunblaðið - 23.01.1986, Blaðsíða 41
MORGUNBLAЩ, FIMMTUDAGUR 23, JANÚAB1986 41 Axel Ólafsson verksijóri - minning Fæddur 25. október 1903 Dáinn 17. janúar 1986 Það er til mikils mælst af okkar hálfu, sem þekktum Axel Ólafsson, að ætlast til þess að fá að hafa hann alltaf við hendina, traustan og óbreyttan, eins og hann var í svo mörg ár. Til mikils mælst, ekki síst vegna þess að fáir menn hafa gefið jafn mikið af sjálfum sér, með því einfaldlega að vera til, og Axel. Svo sterkur og jákvæður persónu- leiki var hann. Hann er því kvaddur með gleði yfir að hafa fengið að kynnast honum og sorg yfir að ævi hans skuli ekki hafa orðið lengri. Þó náði Axel háum aldri, án þess nokkurn tíma að verða gamall. Þá þrjá áratugi sem ég hef þekkt hann var hann alltaf á besta aldri og yfir honum mikil reisn. Hann skilur eftir, fyrir okkur sem söknum hans, sterka og góða minningu. Axel Olafsson fæddist í Reykja- vík þann 25. október 1903. Foreldr- ar hans voru Ólafur Ólafsson og Vilborg Jónsdóttir. Þ6 hann missti kornungur tengslin við þau tvö, er sjórinn hremmdi föður hans og móður hans beið nýtt lff í öðrum landsfjórðungi, fékk hann með þeim veganesti ætternisins. Að honum stóðu tvær nafnkunnar ættir, föður- ættin oft kennd við Kotvog og móðurættin við Skarð á Skarðs- strönd. í báðum ættum má finna sterka einstaklinga sem hafa þolað ýmsilegt og það hefur áreiðanlega verið Axel góð vöggugjöf. Á drjúgum æviferli kynntist hann ýmsum störfum til lands og sjávar, störfum sem ekki buðu upp á að hann hlífði sér, og þrátt fyrir að hann hafi ýmsilegt reynt á ævi sinni, bæði í lífsbaráttunni og einka- lífinu, bar hann það með sér að vera hamingjumaður, sem kunni að njóta þess góða sem hann kynntist og lét hið erfiða hvorki buga sig, né skilja eftir sig merki biturðar. Hann var heilsteyptur maður sem kunni að snúa flestu á betri veg. Hann átti létt með að miðla öðrum þeirri hlýju og hamingju sem ég kynntist á heimili hans á Hllðar- veginum í Kópavogi. Mér þótti alltaf vænt um að heyra það á tali rót- gróinna Kópavogsbúa, að hann hafði náð að veita þeim sömu mynd af sálfum sér og okkur sem þekkt- um hann gegnum ættartengsl. Sanna mynd af mildum höfingja. Það hlýtur að vera óvenjulegt að kveðja mann sem einungis hcfur skilið eftir sig bjartar minningar. Þannig er það þó með Axel, ekki bara f minni minningu heldur fjol- margra annarra. Það var skemmti- legt að koma til hans sem lítil stelpa, til þessa stórskorna manns sem var bæði voldugur og skemmti- legur, og þó alltaf hlýr eins og fjölskyldan hans öll. Og hann hætti aldrei að vera voldugur og skemmti- legur f mínum augum. Seinna var svo röðin komin að mfnum börnum að koma á heimili Axels og kynnast því sama og ég þekkti svo vel og hann tók þeim með sama þrótti og gleði, svo þau gátu skrfkt af ánægju. Röddin, fasið og hvítt og þykkt hárið vakti hjá þeim sömu ottablöndnu hrifningu og mér forð- um. Ég gat þess hér að framan að mér fyndist Axel hafa borið með sér áru hamingjumanns, en ef til vill hafa seinustu æviárin orðið honum þau allra bestu. Hann var ekki maður sem týndist þegar langri starfsævi hans var lokið, heldur var hann óumbreytanlegur og hafði kannski meiri tfma fyrir sig og fjölskylduna þá en áður. Við erum mörg sem söknum Axels, en sárastur er missirinn þó efalaust hjá fólkinu, sem átti hann að, í daglegu lffi, fram á sfðasta dag. Eiginkonan Sigrún og dóttursonur- inn óttar sem ólst mikið til upp á Hlíðarveginum hjá Axel og Sig- rúnu. Axel var stoltur af óttari og það sannarlega ekki að ástæðu- lausu. Það er ekki lítið fengið fyrir mann eins og Axel að hafa fylgst með greindum og skemmtilegum strák fullorðnast án þess að fjar- lægjast heimili sitt. Hjá Óttari og Sigrúnu breytist nú margt, þeim og öllum öðrum úr nánustu fjöl- skyldunni votta ég samúð mína á þessum degi, en eftir lifir lifandi minning um einstæðan sómamann. Anna Ólafsdóttír Björnsson Látinn er móðurbróðir minn og vinur Axel Ólafsson, Hlíðarvegi 1, Kópavogi. Hann fæddist í Reykja- vík þann 25. október 1903, sonur ólafs Ólafssonar og konu hans Vilborgar Jónsdóttur. Dóttir þeirra hjóna og alsystir Axels er móðir mín Katrín Ólafsdóttir. - Þann 26. til 28. apríl 1906 gekk yfir landið mikið mannskaðaveður. Fórst þá Ólafur, ungur maður, ásamt með Guðmundi Einarssyni í Nesi, en þeir voru á vélbát sem týndist skammt frá Vatnsleysu. Vilborg var þá ein eftir með börnin tvö. Varð hún að Iáta þau bæði frá sér. Þau voru samt einstaklega heppin þar sem þau komust á afbragðs heimili, móðir mín í Reykjavík en Axel komst til Eyjólfs bónda í Saurbæ á Kjalarnesi þar sem hann ólst upp. í Saurbæ var þá búið rausnarbúi. Eyjólfur gaf Axel jörðina Hjarðar- nes, næstu jörð við Saurbæ. Axel minntist þessa fóstra síns ætíð með hlýju 0g virðingu. Axel kvæntist sinni ágætu konu Sigrúnu Valdi- marsdóttur, en hún er ættuð úr Svarfaðardal og Hfir hún mann sinn. Mæður Sigrúnar og Snorra Hall- grímssonar prófessors voru systur og ólst Sigrún upp með Snorra. Þau Sigrún og Axel bjuggu um skeið í Hjarðarnesi. Ég var svo heppinn að mega dvelja þar hjá þeim um sumartíma ásamt með Þórunni systur minni. Þau Axel og Sigrún voru einstaklega barngóð og mun ég minnast þessa tfma með þakk- læti. Þar kynntist ég einnig þeim ágæta dreng Úlfari Helgasyni, nú tannlækni, syni Sigrúnar. Mér finnst eins og ætíð sé mikil birta og sólskin yfir þessari sveit þótt oft geti hann reyndar verið ansi hvass. En lífið er ekki tómur dans á rósum. Það voru krepputímar og þar kom að Axel treysti sér ekki að búa þarna lengur og fluttu þau hjónin þá til Reykjavíkur þar sem Sigrún rak matsölu á Hverfisgötu 50, en Axel vann alla þá vinnu er til féll. Síðar bjuggu þau um tíma í Mý- vatnssveit þar sem Axel starfaði við brennisteinsverksmiðju er Jon Vestdal verkfræðingur og fleiri áttu. Á strfðsárunum fluttu þau aftur suður og byrjaði Axel þá bú- skap á lítilli jðrð, Presthúsum, ná- lægt Brautarholti á Kjalarnesi. Faðir minn og fleiri fengu að reisa sér sumarbústaði á landi Presthúsa. Ef til vill mætti líta á sumarbú- staðabyggð á þessum tfma sem visst öryggi á stríðsárunum, eins konar „flðttastaðir'' ef gerð yrði árás á Reykjavík, en af því varð ekki, sem betur fór. Rétt er að minnast góðs nágranna Axels, ól- afs bónda Bjarnasonar í Brautar- holti, en þau hjónin reyndust þeim Axel og Sigrúnu mjög vel er þau bjuggu í Presthúsum. Á þessum árum tóku þau Axel og Sigrún að sér unga telpu, Áslaugu, og gerðu hana að kjördóttur sinni. Mikill hermannabyggð var þá á Kjalar- nesi, einkum nálægt Brautarholti. Sér hennar nú varla nokkur merki. Einkennilegt var að þurfa að fram- vísa einum eða tveim „pössum" ef við áttum að komast út f sumar- bústaðinn, en þetta vandist nú samt. Hermennirnir gættu hinnar mikilvægu herskipahafnar f Hval- firði. En stríðið fékk sinn enda árið 1945 og skyndilega voru allir þessir braggar í Brautarholti og Arnar- holti auðir og tómir og hermennirnir á bak og burt. Mikil umbreyting hafði orðið í Reykjavfk á stríðsárun- um og hún vaxið hröðum skrefum. Ennfremur tók að myndast byggða- kjarni í Kópavogi. Osköp var þetta allt saman þó frumstætt í byrjun. Ekkert vatn og varla nokkrir vegir sem væru þvf nafni nefnandi. Þá er það að Axel selur jörð sfna og flyst til Kópavogs með fjölskyldu sinni. Fremur var þetta þó sveit en bær f þann tíma. Axel kynntist þar Finnboga Rút Valdimarssyni, bróð- ur Hannibals. Ég held að Axel og Finnbogi og kona hans Hulda, sfðar bæjarstjóri, hafi átt vel skap saman. Þetta var hreinskilið dugnaðarfólk, allt saman, sem unnu hótt sem nýtan dag að uppbyggingu Kópa- vogskaupstaðar, sem ég held, er nú næst stærsti bær landsins. Axel gerðist verkstjóri bæjarins og á hans herðum og manna hans hvfldu bæði vatnsveitu- og vega- lagnir. Það sagði Axel mér, að ekki hefði skriffinnskunni verið mikið fyrir að fara þessi fyrstu ár bæjar- ins. Þeir Finnbogi Rútur töluðu bara sfn á milli hvernig hitt og þetta verkið skyldi framkvæmt og sfðan voru verkin látin tala. En bærinn stækaði og stækkaði og yfirstjórn hans smám saman lfka. Aslaug giftist og eignaðist son, Óttar Bjarnason. Er Áslaug dó tðku þau Axel og Sigrún Óttar upp á sína arma, kornungan, og reyndust honum sem bestu foreldrar. Hann er nú ungur og mjög mannvænlegur maður, afburða námsmaður og sannkallaður sólskinsgeisli f lffi Axels og Sigrúnar. Axel hætti starfi sfnu hjá Kópa- vogsbæ fyrir aldurs sakir, virtur og vel þokkaður. Hann gekk ekki heill til skógar seinustu árin, en lét það lftið á sig fá og fór allra sinna ferða. Axel var vel meðalmaður á vöxt og dökkhærður á yngri árum. Ungur var hann rammur að afli, stilltur vel og góðgjarn og vildi greiða úr vandræðum þeirra, sem til hans leituðu, væri þess kostur. Hann var maður hreinskilinn og traustur í hvfvetna og mátti ekki vamm sitt vita. Við hjónin biðjum honum og fjölskyldu hans alls góðs. Jón R. Árnason Aðeins örfá kveðjuorð um vin okkar og nágranna Axel Ólafsson. Vinátta okkar við hann hafði staðið f langan tfma en hún hófst árið 1963 er okkur var úthlutað bygg- ingarlóð við Hlíðarveg f Kópavogi. Lóð okkar var á milli tveggja eldri húsa og tekin úr þeirra landi. Voru Axel og kona hans Sigrún Valdi- marsdðttir á aðra hliðina. En fyrstu kynni okkar af honum voru þannig að við vorum að vinna við bygging- una að okkar húsi er hann kom yfir til okkar og sagði: „Heyrðu karl minn, ert þúNað stela lóðinni minni." Þetta var dæmigert fyrir hann því hann var alltaf hress og með spaug á vörum. Allt frá þessari Btundu skapaðist gðð og löng vin- átta milli okkar og þeirra hjóna sem aldrei bar skugga á. Eftir að við fluttum inn í hús okkar árið 1964 leið varla sú vika að Axel rölti ekki yfir til okkar. Alltaf fylgdi honum léttur andblær, þó stundum gæti hann verið orð- hvatur eins og ofangreind ummæli gefa til kynna. Hann hafði hins vegar lag á því að segja hlutina á þann hátt að enginn fyrtist við. Það voru mörg fimmtudagskvöldin sem við sátum saman og ræddum um liðna tíð. Axel var einn af frum- byggjum Kópavogs og fyrsti verk- stjóri bæjarins. Var hann því vel heima f sögu bæjarfélagsins og hafði fylgst með frá þvf það breytt- ist úr hreppsfélagi, sem samanstóð einungis af nokkrum húsum, í einn af stærstu kaupstöðum landsins. Hafði hann frá ýmsu að segja af reynslu sinni sem . verkstjóri er bærinn var að byggjast upp. Margt var það spaugilegt enda hafði hann auga fyrir honum broslegu hliðum mannlífsins. En það er einnig aug- Ijóst að oft hefur það verið erfiðleik- um bundið að byggja upp í bæjarfé- lagi þar sem alít fjármagn vantaði, starfsmenn voru fáir og verkefnin óþrjótandí. Þá naut Axel sín áreið- anlega vel sem verkstjóri því hann var bæði traustur og ábyggilegur og átti auk þess auðvelt með að umgangast fólk. Hann bar um- hyggju fyrir undirmönnum sínum, sérstaklega þeim sem yngri voru, en hann gerði jafnframt kröfur til þeirra um að þeir væru stundvísir og góðir verkmenn. Starfsferill Axels hjá Kópavogs- kaupstað var langur þvf hann starf- aði þar allt til sjötugsaldurs. Þegar hann hætti störfum hjá bænum voru næg verkefni heima fyrir. Hann þurfti m.a. að annast afa- barnið sitt, Óttar, og konu sína er smátt og smátt missti heilsuna en lifir samt mann sinn nú. Þau hjðn eignuðust ekki börn saman en tóku kjördóttur auk þess sem Sigrún átti einn son, Úlfar Helgason, sem nú er tannlæknir. Er þau voru komin á sjötugsaldur misstu þau einka- dóttur sína og tengdason með stuttu millibili en þau létu eftir sig einn son á fyrsta ári. Ekkert þótti Axeli og Sigrúnu þá sjálfsagðara en að taka drenginn að sér þó þau væru komin á þennan aldur. Mörgum þótti það bera vott um mikinn dugnað og bjartsýni af svo fullorðnu fólki að ætla sér að ala upp barn. En það má segja að þetta hafí orðið þeirra gæfa því drengurinn var augasteinn ömmu sinnar og afa og ólst hann upp við umhyggju og ástúð gömlu hjónanna. Meðan drengurinn var að alast upp var maður þakklátur fyrir hvert árið sem þau fengu að halda sæmilegri heilsu og sjá drenginn þroskast. Nú er hann nærri tvítugu og mun ljúka stúdentsprófi frá Menntaskól- anum í Kópavogi í vor. Hann hefur alla tíð verið ömmu sinni og afa til sóma, bæði duglegur og umhyggju- samur við þau. Axel sagði oft er hann kom yfir til okkar að líf þeirra hefði orðið dauflegra ef þau hefðu ekki tekið Óttar þvf hann hefði verið þeim mikill styrkur og gleðigjafi. Við eigum áreiðanlega eftir að sakna heimsókna Axels og nota- legra samverustunda með honum. En við viljum hér þakka honum fyrir liðna tíð og þann hlýhug sem hann og þau hjón bæði hafa sýnt okkur, börnum okkar og barnabörn- um. Að endingu sendum við Sig- rúnu, Óttari og fjölskyldunni allri samúðarkveðjur og megi guð styrkja þau á erfiðri stundu. Blessuð sé minning Axels Ólafs- sonar. Ólöf og Guðmundur t Faöir okkar, tengdafaðir og afi, JÓN PÁLL FRIÐMUNDSSON, málarameistari, Suðurgötu 6, Keflavík, verður jarðsunginn frá Keflavíkurkirkju laugardaginn 25. janúar kl. 14.00. Sigurbjörg Pálsdóttir, Þorborgur Friðriksson, Þorbjörg Pálsdöttir, Eyjólfur Eysteinsson, barnabörn og barnabarnabörn. t Innilegar þakkir til allra þeirra sem sýndu okkur samúö, vináttu og hlýhug við andlát og útför eiginkonu minnar, móður, tengda- móður og ömmu, SIGRÍÐAR TÓM ASOÓTTUR, Digranesvegi 92, Kópavogl. Jón Agnarsson, Agnar Jóiisson, Guðlaug Jónsdóttir, RagnheiAur Jónsdóttir, Guðmundur Sighvatsson og barnabörn. t Þökkum auðsýnda samúð við andlát og útför INGILEIFS JÓNSSONAR, Svfnavatni. Einnig færum við starfsfólki Ljósheima, Selfossi sérstakar þakkir. Jón Ingileifsson og fjölskylda. t Ég þakka innilega öllum vinum mínum og vandamönnum, er sendu mór og börnum mínum samúðarskeyti við andlát og jarðarför eiginkonu minar, SIGRÍÐAR TÓM ASDÓTTUR, Hverf isgötu 70, þann 15. janúar sl. Guð blessi ykkur 811. Þorkell Hjaltason.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.