Morgunblaðið - 26.03.1986, Blaðsíða 13

Morgunblaðið - 26.03.1986, Blaðsíða 13
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 26. MARZ 1986 13 Örn og Örlygur: Þriggja binda rit- verk um Reykjavík Nýlega birtist hér í blaðinu grein eftir Svein Einarsson fyrrum Þjóðleikhússtjóra þar sem hann hvetur til þess, að í tilefni 200 ára afmælis Reykja- vikurborgar verði gefin út „eins konar leiðsögubók um gömlu Keykjavík, með myndum af þeim húsum, sem frá sögu- legu sjónarmiði eða sem bygg- ingarUst bera af — og sögð deili á þessum húsum og því sem þau hafa orðið vitni að í þessar tvær aldir." Og Sveinn heldur áfram: „í annan stað mætti ef na til öðru vísi bókar, sem bæri heitið Götur Reykja- víkur. Þar yrði þula af götum Reykjavíkursvæðisins, sögð saga þeirra, sem sögu eiga, en jafnframt lýst öllum þeim ðr- nefnum hér á nesinu, sem sum hver varðveitast nú eingöngu í götuheitum, sem fáir kannski skilja." Skömmu cftir að áðurnefnd grein Sveins Einarssonar birt- ist fregnaði blaðið; að hjá Bóka- útgáfunni Örn og Orlygur hefði allt frá 1979 verið unnið að útgáfu mikils ritverks um Reykjavíkurborg, sem e.t.v. svaraði að einhverju leyti til þeirrar óskar sem Sveinn bar fram. Morgunblaðið sneri sér þvi til Orlygs Hálfdánarsonar bókaútgefanda og leitaði nán- ari fregna af málimi. „Jú, þið eigið kollgátuna, við erum einmitt að vinna að ritverki sem sameinar þetta þrennt — að vera einskonar leiðsögubók um götur Reykjavíkur og greina frá markverðum húsum og örnefnum í borginni," sagði Öriygur. „Hugmyndin varð til þegar við vorum að vinna að aukinni og endurbættri útgáfu á bókunum Landið þitt Island, sem nú eru komnar út í heild, en Páll Iindal skrifaði þar kafla um Reykjavík. Jafnframt var ákveðið að efna síðar til sérstaks ritverks um Reykjavík með fyllri texta og Á þriðja þúsund uppflettiorða upplýsingum en komust fyrir i Reykjavíkurkaflanum í Landið þittlsland." Áætlað er að ritverkið verði í þrem bindum. í fyrstu tveim verð- ur fjallað um staði í borginni eftir stafrófsröð og er höfundur texta Páll Líndal. f þriðja bindinu verða yfirlitsgreinar um þróun borgar- innar.og sérkenni. Undirbúningur og vinnsla ritverksins hefur eins og áður segir staðið í mörg ár og er áætlað að fyrsta bindið komi út' með haustinu. Umsjón með verk- inu hefur Einar Arnalds. andinn fær því á einum stað umfjöllun t.d. um sjálfa götuna Aðalstræti, Aðalstræti 2, Aðal- stræti 4, Aðalstræti 6, Aðalstræti 7 o.s.frv., þau hús sem staðið hafa á þessum lóðum, markverða íbúa, sögulega atburði tengda götunni og húsunum og þannig mætti lengi telja. Þá verða einnig öll örnefni, sem markverð mega teljast, tekin fyrir en þau eru fjöimörg. Þá má ekki gleyma hverfunum — Kvosin, Þingholtin, Breiðholt — allt verða þetta sér- stök uppflettiorð. Bókin verður því hentug til leiðsagnar fyrir þann sem vill kjmna sér ákveðin hverfi eða götur, auk þess að vera lykill að vitneskju um staðina í nútíðogfortfð. 'lHwjl.'fcii'T Reykjavfk 1874, koparstunga. f fyrstu tveim bindunum verða á þriðja þúsund uppflettiorð. Götur gegna sérstöku lykilhlut- verki í þessum tveimur bindum. Eftir umfjöllun um hverja götu verður fjallað um þau hús, gömul og ný, sem markverð teljast við götuna eftir lóðanúmerum. Les- í þriðja bindi bókarinnar verða yfirlitsgreinar um einstaka þætti í sögu borgarinnar, þróun byggð- ar, samgangna og ýmiss konar þjónustu auk kafia um jarðfræði, veðurfar, gróðurfar, dýralíf svo eitthvað sé nefnt. Verða ýmsir sérfróðir menn fengnir til þess að Páll Líndal (t.v.) hðfundur Reykjavíkurbókarinnar og Einar Arnalds umsjónarmaður verksins með opnu úr bókinni. undrunarefni. Við Ásgeir Björns- son útgáfustjóri Arnar og Orlygs erum t.d. nýkomnir frá Kaup- mannahöfn úr myndaleit og höfð- um ýmislegt upp úr krafsinu." Örlygur vildi jafnframt koma því á framfæri, að ef fólk ætti í fórum sínum áhugaverðar Reykjavíkur- myndir, gamlar og nýjar, þá væru þær vel þegnar. í þriðja bindinu verða lykla- skrár með mannanöfnum, götu- heitum, húsaheitum, hverfaheit- um og öðrum örnefnum, sem eiga að auðvelda fólki enn frekar að hagnýta sér ritverkið. „Þessum Reykjavíkurbókum er ætlað að verða upphafið að nýjum bókaflokki um kaupstaði og kaup- tún á íslandi," upplýsti Orlygur Hálfdanarson að lokum. „Það er reyndar búið að leggja grunn að Akureyrarbók. Steindór Stein- dórsson frá Hlöðum er höfundur texta. Eins og áður sagði er Reykjavík fyrst á dagskrá og kemur fyrsta bindið út með haust- inu og síðan er áætlað að út komi eitt á ári. Við erum sannfærðir um, að það er mikil þörf fyrir svona bækur. Við erum með út- gáfu þeirra að fylla upp í eyðu og ég efa ekki að bókunum verður vel tekið. Morgunblaoio/Bjami rita um einstök svið. „í bókunum verður ógrynni af kortum og myndum, görnlum og nýjum, og ekkert hefur verið til sparað við leit að athyglisverðum myndum víða um heim," sagði Örlygur Hálfdánarson. „Munu margar þeirra verða lesandanum Sungið af ínnlifun. MorgunbJaoio/Theodór Þóríar. Þúsund krónur, fyrsta annað og ... Frá bögglaiippboðinu. „Harður atgangur og marg- hlóðu sumir diska sína" H- Borgarnesi. LIONSKLÚBBUR Borgarness hélt sitt árlega herrakvöld fyrir skönunu. Að þessu sinni var þorramatur á borðum og hittist svo á að þann dag voru ná- kvæmlega 25 ár liðin frá þvi Lionsklúbburinn hélt sitt f yrsta þorrablót. Þorrablótin vora haldin í nær tvo áratugi og voru víðfrægar skemmtanir. ¦)iiuliJiiiiiiú[iHUH Lionsmenn í Borgar- nesi endurvekja þorra- blót sitt í lok þorra Ljónin skemmtu sér og gestum sínum sjálf, eins og venja er. En fyrst var þorramatnum gerð skil 'áð fornum sið. Þá rakti Sveinn G. Hálfdánar sögu fyrstu þorra- blóta ljónanna í Borgarnesi. Þar vitnaði Sveinn í fundargerð fé- lagsins um fyrsta blótið þann 21. febrúar 1961. í fundargerðinni sagði m.a. að í fundarsalnum hefði staðið borð „hlaðið trétrogum, skálum og diskum, sem í var ís- lenskur gæðamatur að fyrri tíðar sið. Þar gat að lita hangikjöt, hákarl, lundabagga, slátur o.fl., svo eitthvað sé nefnt af öllum þeim tegundafjölda, sem þar var." i Fram kom hjá Sveini að frá fyrstu tíð hefði verið skipaður blótsstjóri til að stýra atgangnum við matborðið. Og eggja menn til atlögu við trogin, væri þess þörf. í fundargerð fyrsta blótsins, segir frekar um borðhaldið, „varð nú harður atgangur gerður að hinum góðu matföngum og marghlóðu sumir diska sína. Flestir höfðu klæðst úr jökkum sínum og brett upp skyrtuermar til þess að verða léttari á sér í þessari viðureign." Fram kom hjá Sveini að margir kórar hefðu verið stofnaðir innan ljónahópsins í gegnum árih, hefðu þeir verið misjafnlega langlífír en frægastur hefði örugglega verið „Vindrengjakórinn". Að lokum sagði Sveinn „þorrablót Lions- klúbbs Borgarness hafa verið góð- ar skemmtanir og fastur liður í lífi margra karla hér. Og hvað sem hver segir held ég að kerlingar hér í Borgarnesi geti ekki annað sagt, en að: „Allir komu þeir aftur og enginn þeirra dó", og svo verður áreiðanlega framvegis." - TKÞ. JuUlÚ(Jftlily-Oiu lUiU ji1J1'J"'JJU-»UUMJLl^U-i.u '¦ i'-.umi uiuL'." •m\\c. IIUJIUIUIH UM\llí UllUJJUIJjyU.JlllU

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.