Morgunblaðið - 06.11.1994, Side 27

MORGUNBLAÐIÐ
MINNIIMGAR
SUNNUDAGUR 6. NÓVEMBER 1994 27
• •
BJORN I.GUNNLA UGSSON
+ Björn J. Gunn-
laugsson skip-
stjóri fæddist í
Reykjavík 18. októ-
ber 1918. Hann lézt
17.október síðast-
liðinn á North-
ridgesj úkrahúsinu
í Fort Lauderdale
í Florida og fór út-
fðr hans fram frá
Christ Lutheran
Church í Fort
Lauderdale 19.
október. Foreldrar
hans voru Gunn-
laugur Illugasou,
togaraskipstjóri, f. 1885, d.
1977, og kona hans Guðríður
Guðmundsdóttir, f. 1894, d.
1919. Fósturforeldrar hans
voru Guðrún Guðmundsdóttir,
móðursystir lians, f. 1895, d.
1973, og Eyjólfur Björnsson,
vélstjóri, f. 1883, fórst með línu-
veiðaranum Jarlinum 1941. Al-
bróðir Björns er Guðmundur,
skipstjóri, f. 1912. Fóstursystk-
ini hans eru Rósa, f. 1918, d.
1992, og eftirlifandi Kristófer,
tannsmiður, f. 1920, og Frið-
mey, hjúkrunarkona, f. 1923.
Björn kvæntist árið 1947 Ásu
Maríu Þórhallsdóttur, Gunn-
laugssonar símstjóra í Vest-
mannaeyjum, f. 1923. Ættleidd
börn þeirra eru Ingrid, sjúkra-
liði, f. 1955, og Thor, bátsmað-
ur, f. 1959. Ingrid á son, Björn
Andrew, f. 1979.
BJÖRN Illugi Gunnlaugsson, fyrr-
verandi skipstjóri á risaskipum Exx-
on-olíufélagsins, er látinn. Heimsigl-
ingin var veðrasöm fyrir skipstjór-
ann, helsjúkan af illkynja meini sem
hann hafði kljáðst við um skeið og
haldið hnaiTeistur velli þar til fyrir
nokkrum vikum. Undirritaður var,
lánsamur að atvik höguðu svo til
að dvelja í hans heimabæ frá 2.-15.
október sl.
Mér hafði borist til eyrna fyrir
komuna til Pompano Beach, að nú
syrti í álinn og kveið því hvernig
okkar fundi myndi bera að. Gleði
mín varð mikil að heyra rödd hans
í síma á fyrsta degi dvalarinnar og
fínna æðruleysi hans og höfðings-
skap, því að engu fyrr hafði hann
sagt mér frá áliti lækna sinna, að
nú væri siglingin senn á enda, að
bann bauð til veizlu og myndi hann
nota tækifærið og kalla á nokkra
vini til viðbótar. Veizlan fór fram
hinn 6. október með gnótt matar
og veiga og bilbugur enginn uppi
hafður, rætt um heima og geima
fyrri funda og aðeins drepið á eilífð-
armálin og var Björn skipstjóri sam-
,ur við sig í því efni sem öðrum,
augljóslega búinn að setja stefnuna
og gera allar ráðstafanir til þess
lokadags, þegar akkeium skyldi
endanlega kastað. Þetta varð síð-
asta veizlan, því þremur dögum síð-
ar fór hann á sjúkrahús og viku
síðar var hann allur en aldrei einn,
því að böm hans, Ingrid og Thor,
ásamt eiginkonunni, Ásu Maríu,
stóðu allar vaktir til siglingarloka.
Ég trúi því að þessi vika hafí hnýtt
enn sterkar fjölskylduböndin og
tryggt þau út yfír gröf og dauða.
Undirritaður var Ijónheppinn að
kynnast Birni fyrir 34 árum. Ég
hafði þá, rétt byijaður í framhalds-
námi við háskólaspítalann í Miami
fengið „tæringu eins og skáldin “
og var búinn að dúsa í þijá mánuði
á spítala á 30. afmælisdajginn, 25.
júní. Þá birtust Björn og Asa Malla
ásamt Úlfari heitnum Jónssyni
lækni og Guðnýju Ámundadóttur
konu hans, og hafi það ekki verið
mér ljóst áður hvað velvild og hvatn-
ing er mikilvæg fyrir sjúklinga, varð
það á þeirri stundu, að öll bölsýni
yfirgaf mig og ég hlakkaði til að
þiggja boð Björns, sem sagði að
skilnaði: „Ég verð aftur í fríi eftir
90 daga og þá skulum við fara út
í Golfstrauminn og fiska.“ Og það
varð. Mörgum sinnum.
Björn, eða Bangsi eins og hann
var kallaður af öllum, sem hann
þekktu, var annar sonur hjónanna
Guðríðar Guðmunds-
dóttur og Gunnlaugs 111-
ugasonar. Móðir
Bangsa dó úr berklum,
þegar hann var tæpra
tveggja ára og hlaut
hann því uppeldi sitt hjá
fósturforeldrum, Guð-
rúnu móðursystur sinni
og manni hennar Eyjólfi
vélstjóra Björnssyni.
Bangsa varð tíðrætt um
æsku sína og uppvaxt-
arár og auðheyrt að lán-
ið fýlgdi honum alla tíð
og leyfði honum að
blómstra sem því „lífs-
skáldi" sem hann varð. Hann hlaut
auðheyrilega góða menntun hjá
fósturforeldrum sínum og kynntist
íslenzku sveitalífi í Laxnesi í Mos--
fellssveit. Hann útskrifaðist úr
Verzlunarskóla Reykjavíkur 1937 í
miðri kreppunni. í stað þess að
þreyja og bíða tækifæra hér bauð
faðir hans honum til Boston, sem
Bangsi hugði að myndi verða bara
stutt heimsókn. Raunin varð önnur.
Hann gerðist háseti á togurum í
toppskiprúmum, þar til Bandaríkin
drógust inn í síðari heimsstyijöld-
ina. Þá réðst hann sem 3. stýrimað-
ur í kaupskipaflotann og sigldi
klakklaust öll stríðsárin í skipalest-
um og horfði upp á skipstapa allt í
kringum sig og var með 1. stýri-
manns réttindi í stríðslok.
Árið 1947 varð sögulegt fyrir
Bangsa, en þá birtist Ása María
Þórhallsdóttir frá Vestmannaeyjum
í Boston snemmsumars og giftu þau
sig tveimur mánuðum síðar. Jafn-
framt fékk hann skipstjómarréttindi
og réðst tii Exxon-olíufélagsins sem
stýrimaður og síðar skipstjóri til
starfsloka 1983.
Ása og Bangsi fluttu til Flórída
1956 og hafa alið þar aldur sinn
ásamt bömum sínum, Ingrid og
Thor. Þar eins og í Boston hafa þau
verið mannvinir og mannabætar.
Gestrisin og umhyggjusöm i hví-
vetna og veittu bæði fóstru Bangsa,
Guðrúnu, og föður hans athvarf á
ævikvöldi, Guðrúnu í rúman áratug
og Illuga í hálfan.
Ég sakna vinar í stað og votta
ástvinum samúð mína. Blessi
Bangsa allir heilagir. Bálför hefur
farið fram en aska hans mun fá að
hvíla í gamla kirkjugarðinum við
Suðurgötu innan tíðar.
Sigurður Þ. Guðmundsson.
Látinn er heiðursmaðurinn Björn
Illugi Gunnlaugsson, skipstjóri,
Pompano Beach í Flórída. Björn
vantaði einn dag upp á að ná 77
ára aldri. Fjölmenni var við jarðar-
för hans og margir mjög langt að
komnir.
Ég kynntist Birni I. Gunnlaugs-
syni, sem hér er kvaddur hinstu
kveðju, fyrst árið 1970, er hann
bauð mér á heimili sitt og sinnar
ágætu konu, Ásu Maríu Þórhalls-
dóttur, hér í Pompano Beach. Björn,
eða Bangsi eins og hann var oftast
kallaður, og Ása höfðu verið búsett
hér í Suður-Flórída frá árinu 1956.
Þau höfðu þá komið sér glæsilega
fýrir í nýju húsi, sem þau höfðu
keypt árið áður, við síkin innan
skeijagarðsins hér og bjuggu þar
ásamt börnum sínum tveim, Ingrid,
sem þá var 14 ára og Þór, sem var
10 ára. Eftir örfáar mínútur á heim-
ili Björns og Ásu leið mér eins og
ég hefði þekkt þessi indælu hjón
árum saman. Viðmót þeirra var svo
alúðlegt og hlýtt. Björn var opinn,
viðræðugóður og óvenju vel upplýst-
ur um allt sem gerðist á Islandi,
mjög ættfróður og víðlesinn. Seint
mun líða úr minni sú gestrisni og
yfirlætislausa gleði sem ég varð
aðnjótandi á heimili Björns og Ásu
við fyrstu kynni, og ávallt síðan.
Það gat ekki farið fram hjá nein-
um að heimilið var rammíslenskt
þrátt fyrir 32 ára búsetu húsbónd-
ans í Bandaríkjunum. Þegar þetta
var höfðu þau Bjöm og Ása verið
gift í 23 ár en hún dvalið hérlendis
í 28 ár. Þau giftu sig árið 1947, en
það heillaár réð Björn sig til olíu-
félagsins Esso, þar sem hann vann
samfleytt í 35 ár. Fyrst sem stýri-
maður og síðar skipstjóri á risaolíu-
skipum til 1982 er hann fór sam-
kvæmt hérlendum reglum á eftir-
laun 65 ára gamall. Mér vitanlega
er hann fyrsti og eini íslendingurinn
sem fékk réttindi og var treyst fyr-
ir skipstjóm á hinum risastóru olíu-
skipum eftir að þau komu til sög-
unnar.
Vík var á milli vina á annan ára-
tug en síðustu ár höfum við um-
+
Móðir okkar, tengdamóðir, amma og
langamma,
RÓSA JÓRUNN FINNBOGADÓTTIR,
Elli- og hjúkrunarheimilinu Grund,
sem lést föstudaginn 28. október,
verður jarðsungin frá Fossvogskirkju
mánudaginn 7. nóvember kl. 15.00.
Blóm og kransar afþakkaðir.
Bjarni B. Ásgeirsson, Elín Guðmundsdóttir,
S. Þórdís Ásgeirsdóttir, Hörður G. Albertsson,
Finnbogi Á. Asgeirsson, Edda Valgarðsdóttir,
barnabörn og barnabarnabörn.
t
systur,
Innilegar þakkirtil allra sem sýndu okk-
ur samúð og hlýhug við andlát og útför
ástkærrar eiginkonu minnar, móður
okkar, dóttur, tengdadóttur,
mágkonu og frænku,
SIGRÍÐAR MARÍU
STEINGRÍMSDÓTTUR,
Torfastöðum I,
Grafningi.
Sérstákar þakkir til íbúa og
hreppsnefndar Grafningshrepps og starfsfólks gjörgæsludeildar
Landsspítalans. Guð blessi ykkur öll.
Bergur Geir Guðmundsson,
Guðmundur Bergsson, Andri Már Bergsson,
Kristin Hanna Bergsdóttir,
Birna Jónsdóttir,
Þrúður Sigurðardóttir,
Birgir Árdal,
Árný V. Steingrfmsdóttir,
Jensína S. Steingrímsdóttir,
Jóna Steingrfmsdóttir,
Gfsli Steingrfmsson,
Kristín R. Steingrímsdóttir,
Steingrfmur Gfslason,
Guðmundur Bergsson,
Margrét Jónsdóttir,
Friðgeir Jónsson,
Ægir Hilmarsson,
Björn Magnússon,
Magnús Guðmundsson,
Sigurður Þór Steingrímsson, Guðbjörg Bergsteinsdóttir
og systkinabörn.
gengist mjög mikið, oft daglega.
Bjöm I. Gunnlaugsson skipstjóri var
svo hlýr og sterkur persónuleiki.
Afskaplega vinsæll, hjálplegur og
jákvæður maður. Hann var óvenju-
lega félagslýndur og leið best þegar
hann hafði nógu mikið fyrir stafni
og margt fójk í kring um sig.
Björn barðist mjög fyrir bættum
réttindum þeirra, sem störfuðu í
kaupskipaflotanum bandaríska á
styijaldarárunum, í félagi sem heit-
ir Master Maririe, en þeir nutu ekki
sömu réttinda og aðrir sem tóku
þátt í stríðsrekstrinum, að stríði
loknu. Hann stofnaði deild félagsins
hér í Suður-Flórída og var aðaldrif-
ijöðrin í starfsemi þess og fulltrúi
deildarinnar í landsstjórn félagsins.
Réttindabaráttunni lauk er þingið í
Washington veitti þeim fulla viður-
kenningu á við sjóherinn. Þeim hafði
verið haldið niðri, því þeir voru ekki
taldir vera á sjálfum vígvellinum,
þrátt fyrir að þeir væru í stöðugri
lífshættu við að fljdja vistir og alls-
konar birgðir til þeirra sem á orr-
ustuvellinum vom. Björn varð inni-
lega ánægður þegar sigur vannst í
þessu mikla réttlætismáli.
Björn I. Gunnlaugsson var einn
þeirra sem stofnuðu íslendingafé-
lagið hér í Suður-Flórída. Þar
gegndi hann ýmsum embættum og
var formaður þess í tvö ár. Áhugi
hans á málefnum félagsins var engu
líkur. Hann var sívakandi yfír starf-
semi þess og vann kappsamlega að
því að fá alla til að ganga í félagið
og sækja fundi þess og skemmtanir.
Björn gat ekki sagt skilið við sjó-
inn þegar hann fór á eftirlaun og
keypti því 40 feta skemmtibát. Hann
naut þess að fara í skemmtisigling-
ar með vinum sínum til nærliggj-
andi eyja hér úti fyrir Flórídaströnd-
inni og til Mexíkóflóa, ásamt því
að fara út og renna fyrir fisk. Ekki
verður annað sagt en Björn hafi
notið lífsins til fulls á eftirlauna-
árunum.
Síðastliðin ár hef ég oft orðið vitni
að því, hversu gífurleg hjálparhella
heiðursmaðurinn kapteinn Gunn-
laugsson hefur verið öllum íslend-
ingum sem hér hafa búið og komið
til skemmri eða lengri dvalar. ís-
lendingar hafa svo sanriarlega átt
hauk í horni í Birni I. Gunnlaugs-
syni. Heimili þeirra hjóna Ásu og
Bjöms hefur ávallt staðið íslending-
um opið. Nú munu margir heima á
Fróni minnast ánægjulegra daga
hér í Suður-Flórída á heimili þeirra
hjóna. Það var með ólíkindum hve
gestrisin, greiðvikin og samhent þau
vora.
Sjúkdóms þess sem varð Birni
að aldurtila varð fyrst vart 1987.
Þá fékk hann geislameðferð sem'
hélt sjúkdómnum niðri, en fyrir
röskum tveimur árum tók sjúkdóm-
urinn sig upp aftur og var honum
haldið niðri með lyfjameðferð þar
til í byrjun þessa árs. Þegar Björn
var orðinn fullviss um að hveiju
stefndi dreif hann sig í sína síðustu
íslandsferð sumarið 1993 til að hitta
ættingja og vini heima á Fróni.
Af sínum íslandsferðum hafði
hann ávallt mjög mikla ánægju,
enda vinmargur og aufúsugestur
alls staðar þar sem hann kom.
Skemmti sér ávallt konunglega. Síð-;.
an var það upp úr áramótunum síð-
ustu að sjúkdómurinn var kominn á
það alvarlegt stig að hann þurfti á
síaukinni læknisaðstoð að halda og
líkamsþrek fór að gefa sig.
Björn var mjög hamingjusamur
yfir að geta verið viðstaddur þegar
Þór sonur þeirra Ásu gifti sig í
Newport, Rhode Island, í júní sl.
Kona Þórs heitir Therese og er stýri-
maður hjá olíufélaginu Exxon eins
og Esso heitir i dag hér í Bandaríkj-
unum. Dóttirin Ingrid vinnur hjá
augnlækni sem aðstoðarstúlka, auk
þess að sinna uppeldi sonar síns,
Björns Andrews, sem er 15 ára.
Birni auðnaðist að dvelja heima
allan sinn veikindatíma, nema sex
síðustu dagana sem hann þurfti að
vera á spítala. Síðustu mánuðir hafa
verið Ásu og fjölskyldunni gríðar-
lega erfiðir. Eftir að á spítala kom
vöktu Ása og börnin tvö, Ingrid og
Þór, ásamt Tracy, eins og eiginkona
Þórs er kölluð, yfír honum allan
sólarhringinn. Sem betur fer virtist
Björn ekki þjást mikið, þó að lífs-
þrótturinn fjaraði smátt og smátt
út. Hann hélt reisn sinni og andleg-
um styrk til hinstu stundar.
Góður maður og vinsæll er geng
inn. Bjöms I. Gunnlaugssonar
skiptjóra er sárt saknað af öllum
sem þekktu hann. Eiginkonu Bjöms,
Ásu M. Þórhalldóttur, Ingrid dóttur
hans, afabaminu Birni Andrew, syni
Ingrid, syninum Þór og tengdadótt-
urinni Therese sendi ég mínar inni-
legustu samúðarkveðjur ásamt öll-
um ástvinum Björns.
Guð blessi minningu Björns I.
Gunnlaugssonar.
Þorkell Valdimarsson,
Pompano Beach, Flórída.
+
Innilegar þakkir til allra, sem sýndu
okkur samúð og vinarhug við andlát og
útför ástkærs eiginmanns míns, föður
okkar, sonar okkar, tengdasonar og
bróður,
GUÐMUNDAR MARKÚSSONAR,
hæstaréttarlögmanns,
Hrauntungu 36,
Kópavogi.
Guöriður Kjartansdóttir,
Markús Guðmundsson,
Davíð Guðmundsson,
Kristjana G. Guðmundsdóttir,
Markús Guðmundsson, Hallfri'ður Brynjólfsdóttir,
Kjartan Olafsson
og systkini.
+
Þökkum af alhug auðsýnda samúð
vegna andláts föður okkar, tengdaföð-
ur, afa, langafa og bróður,
BRANDS JÓNS STEFÁNSSONAR,
Kirkjuvegi 3,
Vík i' Mýrdal.
Jóhannes Brandsson, Þuríður Halldórs,
Hrönn Brandsdóttir, Guðjón Þorsteinsson,
Birgir Brandsson, Jóhanna Þórhallsdóttir,
Hörður Brandsson, Gréta Sigurjónsdóttir,
barnabörn, barnabarnabörn
og systkini.