Morgunblaðið - 03.12.1996, Qupperneq 31

MORGUNBLAÐIÐ
ÞRIÐJUDAGUR 3. DESEMBER 1996 31
Leiðin
í gálgann
KVIKMYNPIR
Bíóborgin
SAGA AF MORÐINGJA
(„KILLER") ★ ★'/2
Leikstjóri Tim Metcalfe. Handrits-
höfundur Metcalfe, byggt á bók
Thomas F. Gaddis og James O. Long.
Kvikmyndatökusljóri Ken Kelsch.
Tónlist Graeme Revill. Aðalleikendur
James Woods, Robert Sean Leonard,
Ellen Green, Cara Buono, Robert
John Burke, Steve Forrest. Banda-
rísk. Spelling Pictures 1995.
FANGELSISMYNDIR hafa átt
auknum vinsældum að fagna hjá
kvikmyndaframleiðendum uppá
síðkastið, hafa oftar en ekki verið
ágætlega lukkaðar og náð til al-
mennings. Dead Man Walking og
The Shawshank Redemption voru
framúrskarandi myndir, jafnvel
hin yfirborðskennda Murder in
the First átti sin augnablik. Eink-
um Kevin Bacon. Nú er röðin
komin að öðrum, vanmetnum
stórleikara að sanna sig, James
Woods heldur Sögu af morðingja
á floti, lengst af.
Henry Lesser (Robert Sean
Leonard) er nýliði í röðum fanga-
varða í Leavenworth fangelsinu í
Texas undir lok þriðja áratugar-
ins. Það hýsir m.a. Carl Panzram
(James Woods), forhertan óbóta-
mann, en með þeim Lesser tekst
óvenjuleg vinátta. Lesser smyglar
inn til hans skriffærum, Panzram
skrifar ævisögu sína og þegar hinn
lítt reyndi fangavörður fer að lesa
pappírana kemst hann að því að
Panzram er með tugi mannslífa á
samviskunni. Hann vill fá að
dingla í snörunni og verður að ósk
sinni.
Yfirveguð, ísköld frammistaða
Woods og sá hroðalegi sannleikur
sem liggur að baki myndarinnar,
heldur áhuga manns vakandi. Efn-
isþráður Sögu af morðingja ristir
ekki djúpt, persónurnar sviplitlar,
að morðingjanum undanskildum.
Því miður sitja velflestir strákarn-
ir hans Robins Wiiliams eftir í
skólastofu Bekkjarfélagsins, Rob-
ert Sean Leonard er auðgleymdur
hér, líkt og í Ys og þys útaf engu.
Hinsvegar gerir Steve gamli Forr-
est, af öllum mönnum, góða hluti
í lítilli rullu fyrrum fangelsisstjóra.
En sem fyrr segir, er það leikur
Woods í hlutverki hins óforbetran-
lega manndrápara sem er slag-
krafturinn hér, eins er kvikmynda-
takan góð, útlitið fínt og fagmann-
lega splæst saman gömlum frétta-
myndum og s/h minnisbrotum.
Þrátt fyrir vankantana er Saga
af morðingja ótrúleg framför hjá
Metcalfe frá Kaliforníu, sem að-
eins vakti athygli fyrir subbulegt
ofbeldi og leið hægt útaf við miða-
sölulúguna - þrátt fyrir sjálfan
Brad Pitt í burðarhlutverki.
Sæbjörn Valdimarsson
LISTIR
, , . . . Morgunblaðið/Arnór
YNGSTU borgararnir tóku þátt 1 hatiðmm af lifi og sál og sungu nokkur lög.
Troðfullar kirkjur á aðventu-
tónleikum á Suðumesjum
Garði. Morgunblaðið - Troðfullt var út úr dyrum á
aðventusamkomum í Hvalsnes- og Útskálakirkju
sl. sunnudag. Hin fyrri var í Hvalsneskirkju kl. 17
en síðari samkoman í Útskálakirkju kl. 20.
Dagskráin var svipuð í báðum kirkjunum, vönd-
uð og fjölbreytt. Mikla athygli vakti lúðrasveit
Tónlistarskóians í Sandgerði og Garði undir stjórn
Aka Asgeirssonar en Aki hefir náð undraverðum
árangri með heilsteyptan hóp ungra hljóðfæraleik-
ara. Þá spilaði Edda Björnsdóttir á trompet og
klarinettríó kom fram.
Séra Önundur Björnsson ávarpaði söfnuðina og
frú Sigrún Oddsdóttir var með aðventufrásögn í
Útskálakirkju og með dyggri aðstoð ungs hlust-
anda fékk hún kirkjugesti til að gráta af hlátri
með skemmtilegri frásögn.
Yngri borgararnir tóku lagið en rúsínan í pylsu-
endanum var söngur kirkjukórsins og einsöngvar-
anna Steins Erlingssonar, Stefáns Stefánssonar,
Davíðs Olafssonar og Lilju Hafsteinsdóttur. Orgel-
og píanóleikari var Ester Olafsdóttir sem hélt upp
á afmæli sitt á þessum annasama degi. Auk henn-
ar spiluðu Jóhann Björn Ævarsson, Auður Birgis-
dóttir og Áki Ásgeirsson.
Samkomunni lauk með „Heims um ból“ samsöng
kirkjugesta og kóra.
Green gerir grín
Samvinna
LEIKLIST
Bæjarbíó
KRIMMI OG IL
FORNIC AZIONE
eftir Michael Green. Leikstjóri Bjöm
Ingi Hilmarsson. Aðstoðarleikstjóri
Margrét Elín Garðarsdóttir. Leikar-
ar; Sigui'ður Á. Leifsson, Ámi S.
Bjamason, Laufey Elíasdóttir, Tóm-
as Ellertsson, Páll Einarsson, Iris
Jónsdóttir, Valur Grettisson, Þor-
bjöm Emil Kjæbo, Hugiim Þ. Grét-
arsson, Vala Steinsdóttir, Elísabet
Sigurðardóttir, Axel F. Norðfjörð.
Hljóð og ljós Jens Mönster. Föstudag-
ur 29. nóvember.
FLEN SBORGARSKÓLINN í
Hafnarfirði frumsýndi mánudags-
kvöldið 25. nóvember gamanleikritin
Krimma og II Fornicazione (Hórkari-
inn) eftir Michael Green. Ekki varð
af því að gagnrýnandi kæmist á þá
sýningu og þegar mætt var á 2.
sýningu var miði á útihurð Bæjar-
bíós, sem sagði að henni væri fre-
stað vegna veikinda. Onnur sýning
var svo 29. nóvember og sá ég hana.
Kannski má segja að þessi þeytingur
minn í og úr Hafnarfirði hafi verið
í takt við innihald verkanna.
• KOMAheitir ný geislaplata með
flutningi Hljómeykis á kirkjutónlist
eftir Þorkel Sigurbjörnsson. Tón-
listin er jafnt við iatneskar og ís-
lenskar bænir. Á plötuumslagi kynn-
ir Þorkell verkin svo:
„Te deum, er eld forn hymni oft
eignaður Ambróísusis biskupi, en
mun upphaflega vera eftir Niketas
biskup um (400) í Remesiana (Nish)
í Serbíu. Þessi þýðing Sigurbjarnar
Einarssonar biskups (f. 1911)ernr.
39 í Sálmabókinni. Þetta var samið
sem vígslugjöf til bróður míns Karls,
þegar hann vígðist til Vestmanna-
eyja 1973. Santa Maria er forn iatn-
esk bæn, hér flutt sem sex radda
keðja, með viðbótar tónafléttu.
Koma var samin að beiðni Sumar-
tónleika í Skálholti og frumflutt þar
Leikritunum tveim svipaði ögn til
Skvaldurs Michaels Frayns. Megin-
munurinn var sá að Skvaldur er leik-
rit um hálfmisheppnaða uppfærzlu
annars leikrits en í Krimma og Hór-
karlinum er „millileikritinu" sleppt,
maður sér hálfmisheppnuðu upp-
færzluna frá fyrstu hendi.
í upphafi leiks sté presturinn (Þor-
björn Emil Kjærbo) í Krimma á stokk
og bað áhorfendur afsökunar, en
einn aðalleikaranna hefði rétt í þessu
fótbrotið sig og hvíslarinn (Vala
Steinsdóttir) tæki að sér hlutverk
hans. Áhorfendur væru vinsamlega
beðnir að horfa framhjá því að hún
kynni ekki textann. Eftir nokkra bið
í svörtu myrkri hökti sýningin af
stað. Hún náði aldrei enda sínum
því rétt eftir hvörfin/kennslin (prest-
urinn var í raun stjúpbróðirinn) var
ákveðið að hafa hlé.
í upphafi seinna leikritsins sté
hljómsveitarstjórinn (Páll Einarsson)
á stokk og bað áhorfendur afsökun-
ar, en rútan með hljómsveitinni hefði
keyrt út í Tjörnina og því væru að-
eins hann og þríhornsleikarinn (einn-
ig leikinn af Völu Steinsdóttur)
mætt. Því var „hin víðfræga ópera“
II Fornicazione (Hórkarlinn) leikin
án undirspils. Áhorferidur væru vin-
samlega beðnir að horfa framhjá
Nýjar hljómplötur
Kirkju-
tónlist
í júlí sumarið 1988. Tilþín, Drott-
inn hnatta ogheima er við sálm
nr. 525 í Sálmabókinni 1972 eftir
Pál V.G. Kolka, lækni á Blönduósi,
(1895-1971). Englarhæstir ervið
sálm nr. 25 í þýðingu Matthíasar
Jochumssonar, prests og skálds
(1835-1920) á sálminum Benedicte
eftir J.S. Blackie. Maríukvæðier
úr tónlist við leikritið Jón Arason
eftir Matthías Jochumson, sem Þjóð-
því. Engu að síður stjórnaði hann
ímyndaðri hljómsveit af þvílíkri inn-
lifum að annað eins hefur aldrei
sést (a.m.k. sjaldan). Öllu erfiðara
var að horfa framhjá því en hvíslar-
anum í aðalhlutverkinu í Krimma
því ópera án undirleiks er fáranleg
- það er ekkert annað orð til yfir
það.
Hvörfin/kennslin voru ekki síður
dramatísk en fyrr: Elskhuginn (Hug-
inn Þ. Grétarsson) var sonur eign-
mannsins (Axel F. Norðfjörð).
Spyrja má hvort ieikritin tvö hafi
ekki bara verið einn langur brandari
þar sem Green gerði grín að Arist-
ótelesi og hans hugmyndum um leik-
rit (sbr. hin magnþrungnu
hvörf/kennsl) sem ráðandi hafa ver-
ið allt frá hans dögum (í rúm 2300
ár). Leikmyndin var sú sama og
Leikfélag Hafnafjarðar notar í Stalín
er ekki hér, _að frátöldum stiganum
upp á loft. í stað hans var komin
svalahurð sem ögn var til trafala í
fyrra leikritinu.
Leikstjórinn, Björn Ingi Hilmars-
son, var maður kvöldsins. Hann
stýrði Flensborgurum þannig að
„mistökin" voru hvorki of né van
og gerði Krimma og II Fornicazione
að virkiiega góðri sýningu. Þijár
sýningar voru fyrirhugaðar, en nú
hefur sú þriðja verið felld niður.
Leiðinlegt að sýningar verði ekki
fleiri.
Heimir Viðarsson
leikhúsið sýndi 1974, undir leikstjórn
Gunnars Eyjólfssonar. 121. Sálmur
Davíðs var saminn sem brúðkaups-
sálmur, Sigfúsar
Nikulássonar og
dóttur minnar,
Mistar vorið
1984. Þú, Guð
sem veist og
gcfurallt er
samið við sálm
Sigurbjarnar Ein-
arssonar biskups,
Þorkell nr. 356 í Sálma-
Sigurbjörnsson bókinni. Heyr,
himna smiðurer við sálm nr. 308
eftir Kolbein Tumason, goðorðsmann
á Víðimýri í Skagafirði, (d. 1208).
Utgefandi er Smekkleysa. Verð
1.999 kr.
LIST OO HÖNNUN
Listhús Ófcigs
ULL OG SKART
Ásdis Birgisdóttir, Ófeigur Bjöms-
son. Opið virka daga 10-18, laugar-
daga 11-16. Til 4. desember.
Aðgangur ókeypis.
ÍSLENZK og norræn viðhorf hafa
mjög sótt í sig veðrið í textílum og
skarti undanfarin ár og hefur þar
verið tekin hárrétt stefna á hæðina.
Þetta er í samræmi við það sem
markverðast hefur gerst í norrænni
hönnun á öldinni, skilað hefur
ómældum ríkidómi í senn andlegum
sem veraldlegum. Mikilverðast er,
að þessi þróun hefur styrkt burðar-
stoðir norrænnar þjóðmenningar og
aukið við sérkenni hennar, því það
er nokkur og merkjanlegur munur
á hönnun og listiðnaði bræðraþjóð-
anna innbyrðis. Svo eitthvað sé nefnt
eru Danir heimsþekktir fyrir hús-
gögn sín, Norðmenn sérstæða hluti
notagildis og Finnar óviðjafnanlega
glermuni, auk þess að textílar allra
þjóðanna hafa mörkuð sérkenni.
Málið er að öll Norðurlöndin sækja
mikinn ríkdóm til fortíðarinnar,
hvert á sinn veg þrátt fyrir allan
skyldleika, og mikilvægt að vera hér
vel á verði í Ijósi þess að heimurinn
á ekki hliðstæðu.
Hér höfum við eðlilega verið
nokkrir eftirbátar um háþróaða
hönnun, því skilningur hefur verið
af skornum skammti, ásamt því að
fjarlægð eyjarskeggja við umheim-
inn hefur gert þá háskalega mót-
tækilega fyrir áhrifum sem þeir
sporðrenna ómeltum.
En nú er þetta sem sagt að breyt-
ast, því íslenzk hönnun virðist í mik-
illi sókn og skiptir þá öllu, að þær
íðir séu háþróaðar, að menn rugli
þeim ekki saman við léttvægt föndur
og lítilsigldan söluvarning á mark-
aðstorgum.
Dæmi um mjög verðmæt vinnu-
brögð á þessurn vettvangi verða
stöðugt algengari í listhúsum borg-
arinnar og meðal þeirra markverð-
ustu um þessar mundir er samvinnu-
verkefni þeirra Ásdísar Birgisdóttur
textílhönnuðar og Ófeigs Björnsson-
ar gullsmiðs. Hafa þau spunnið sam-
an klæði úr íslenzkri ull og skartgrip-
um. Grunninn að verkunum er að
finna í fornri norrænni klæða- og
skartgripahefð. Forðum daga voru
skart og flík eitt, skartið þjónaði
ekki aðeins sem skraut og stöðutákn
heldur jafnframt sem festingar og
þar með hluti af stærri heild. Ullin
er jurtalituð og skartið oxað eftir
því sem á við...
Ásdís hefur vakið dijúga athygli
fyrir afar einfaldar og formfagrar
flíkur úr íslenzkri ull og hún gengur
öðru fremur út frá því, að mýkt lop-
ans og léttleiki séu eiginleikar sem
njóta sín einna best í flíkum og klæð-
um, þar sem form og hreyfing líkam-
ans fer saman. Þetta samræmir hún
mjög vel að viðbættum einstaklega
verðmætum náttúrulitum. Mettir og
djúpir litirnir og fjölþætt vinnsla
þeirra með efnum úr ríki náttúrunn-
ar eru saga út af fyrir sig, einkum
fyrir hinn_ tempraða léttleika.
Skart Ófeigs fellur svo mjög vel
að flíkunum, en það er sótt í forna
goðafræði, það tranar sér hvergi
fram, en ber í sér verðmæti hins
látlausa svo sem öll þessi þokkafulla
sýning ...
Bragi Ásgeirsson