Morgunblaðið - 13.11.1999, Blaðsíða 10

Morgunblaðið - 13.11.1999, Blaðsíða 10
10 LAUGARDAGUR 13. NÓVEMBER 1999 MORGUNBLAÐIÐ FRETTIR Þingmenn úr öllum flokkum vilja banna spilakassa framsögu- ÖGMUNDUR Jónasson, þingmað- ur Vinstrihreyfíngarinnar - græns framboðs, mælti á fimmtudag fyrir tveimur lagafrumvörpum sem, að sögn þingmannsins, miðast að því að banna spilavíti á íslandi. Fimm þingmenn standa að frumvörpun- um, sem rædd voru samhliða, og koma þeir úr öllum flokkum sem fulltrúa eiga á Alþingi. Auk Ögmundar standa þeir Arni Gunnarsson, Framsóknarfiokki, Gísli S. Einarsson, Samfylkingu, Pétur H. Blöndal, Sjálfstæðis- flokki, og Sverrir Hermannsson, Frjálslynda flokknum, að frum- vörpunum tveimur sem leggja til breytingar á lögum um Happ- drætti Háskóla íslands og brottfall laga um söfnunarkassa. Frumvörp þessi voru áður lögð fram á þingi 1997-1998 en hlutu þá ekki af- greiðslu. Ögmundur sagði ræðu sinni að spilakassarnir svokölluðu, sem eru einn helsti tekjustofn ým- issa þjóðþrifa- stofnana á ís- landi, væru ekk- ert annað en spilavíti. Sagði Ogmundur að skv. upplýsing- um SAA færi fjöldi spilafíkla á íslandi mjög vax- andi, um eitt hundrað manns leit- uðu aðstoðar á ári hverju vegna þessar fíknar sem Ögmundur sagði að færi að mörgu leyti verr með einstaklinga og fjölskyldur þeirra en áfengissýki. Þannig hefðu borist fregnir af sjálfsvígum manna, sem spilað höfðu frá sér allar eignir og vel það, þunglyndi og skuldafeni sem oft næði ekki aðeins til einnar kyn- slóðar heldur tveggja eða þriggja. Ögmundur kvað eitthvað bogið við það að slíkar þjóðþrifastofnanir sem Háskóli íslands, Rauði kross- inn, björgunarsveitirnar og jafnvel SÁA sjálft stæðu í rekstri þessara spilavíta og græddu þannig á óhamingju þeirra sem ánetjuðust. Ögmundur tók fram að hann gerði sér vel grein fyrir því að finna yrði þessum stofnunum annan tekju- stofn en sagði hins vegar að sönn- unarbyrðin hvfldi ekki á flutnings- mönnum frumvarpanna í þeim efn- um. Um það væru þeir heldur ekki á eitt sáttir. ALÞINGI Sverrir Hermannsson, formaður Frjálslynda flokksins, gerði einnig að umtalsefni þá kaldhæðnislegu staðreynd að ýmsar þjóðþrifa- stofnanir hefðu ólánsfólk að féþúfu með þessum hætti. Sagðist hann vel gera sér ljóst að þessar stofn- anir þyrftu tekjulind en það rétt- lætti hins vegar ekki rekstur spila- víta. Pétur H. Blöndal kvaðst ein- dreginn stuðningsmaður einstak- lingsfrelsis en sagði að stundum yrði einstaklingurinn viljalaus þræll ýmissa fíkna og þess vegna þyrfti að takmarka frelsi hans. Það gerðu menn með því að banna eit- urlyf, spilavíti o.s.frv. Stórmál þótt það láti lítið yfir sér Einar K. Guðfinnsson, þingmað- ur Sjálfstæðisflokks, gerði hins vegar harða hríð að málflutningi flutningsmanna. Sagði hann stór- mál hér á ferð þótt það léti e.tv. lítið yfir sér. Yrðu þessi frum- vörp samþykkt væri rústað fjár- hagsgrundvelli ýmissa af mikil- vægustu stofnun- um samfélagsins. Gerði hann kröfu til þess að þeir, sem legðu fram slík mál, kæmu með tillögur um hvar finna mætti þessum stofnunum nýja tekjustofha. Einar gagnrýndi ennfremur að skv. frumvörpunum ættu breyting- ar þessar að komast til fram- kvæmda strax nú um áramót og gæfu því engan umþóttunartíma. Sagði Einar að þetta gæfi til kynna að frumvarpið væri hrein sýndar- mennska. Valgerður Sverrisdóttir, þing- maður Framsóknarflokksins, kvaðst almennt telja að happdrætti auðguðu þjóðlíf. Viðurkenndi hún þó að rekstur spilakassa orkaði tví- mælis í því samhengi. Guðjón Guð- mundsson, þingmaður Sjálfstæðis- flokks, kvaðst sammála því að mannlegur harmleikur hlytist oft af spilafíkn, og að tvískinnungur fælist í því að mennta- og hjálpar- stofnanir auðguðust af spilavítum. Lagði hann hins vegar áherslu á að Alþingi gæti ekki með einu penna- striki svipt þjóðþrifastofnanir tekjustqfnum sínum. Forsætisráðherra mælir fyrir frumvarpi um stjórnarráðið Morgunblaðið/Kristinn Þingmennirnir Lúðvík Bergvinsson og Hjálmar Árnason ræða saman undir umræðum. Ráðherrum veitt skýr heimild til að flytja ríkisstofnanir DAVIÐ Oddsson forsætisráðherra mælti í gær fyrir frumvarpi til laga um breytingu á lögum um stjórnar- ráð íslands en breytingin felur í sér heimild til handa ráðherrum til að flytja ríkisstofnanir sé ekki sér- staklega tekið fram í stjórnarskrá hvar stofnunin skuli staðsett. Frumvarpið var áður lagt fram á síðasta þingi en hlaut þá ekki af- greiðslu. Fram kom í máli forsætisráð- herra að í tilefni frumvarpsins væri dómur sem féll í Hæstarétti í des- ember á síðasta ári þar sem ákvörðun umhverfísráðherra um að flytja starfsemi Landmælinga ís- lands til Akraness var dæmd ólög- mæt á þeirri forsendu að ráðherra hafði ekki aflað sér lagaheimildar fyrir flutningi stofnunarinnar frá Reykjavík til Akraness. Sérstaklega er kveðið á um að- setur nokkurra embætta í stjórnar- skrá en að sögn Davíðs hefur verið litið svo á fram að þessu að þegar þessum takmörkunum sleppti gæti Alþingi ákveðið hvar ríkisstofnanir væru staðsettar með almennum lögum. Ákvæði Alþingi að taka ekki afstöðu til staðsetningar stofnunar í lögum hefði verið talið að það félli í hlut þess ráðherra, sem stofnunin heyrði undir. Davíð rakti að Hæstiréttur hefði á hinn bóginn komist að annarri niðurstöðu, nefnilega þeirri að þótt ekki væru bein fyrirmæli um það í lögum að ríkisstofnun skuli staðsett í Reykjavík verði ekki talið að það eitt gefi ráðherra frjálst val um það hvar hún skuli vera. Vöntun á ákvæðum um þetta í lögum mætti helst skýra með því að fyrirmæli væru í stjórnarskrá um staðsetn- ingu ráðuneyta og að það hefði fram á hin síðari ár verið talið sjálf- sagt að stofnanir, sem undir ráðu- neytin heyrðu, hefðu einnig aðsetur í höfuðborginnL Sagði Davíð að dómur Hæsta- réttar kallaði á að allur vafi yrði tekinn af um heimildir ráðherra til að ákveða aðsetur ríkisstofnana sem undir ráðuneyti þeirra heyrðu. Með frumvarpinu væri brugðist við Hæstaréttardómnum og þessi mál sett í réttan lögform- legan farveg. Geðþóttaákvarðanir ráðherra lögleiddar? Mörður Arnason, þingmaður Samfylkingar, gagnrýndi frumvarp forsætisráðherra harkalega við um- ræður og sagði m.a. að það væri til marks um sífellt minnkandi áhrif Alþingis, verið væri að taka völd úr höndum þess og færa í hendur framkvæmdavalds. Mörður gagnrýndi einnig að frumvarpið gæfi ráðherrum heimild til að færa stofnanir fram og til baka að eigin geðþótta, til að afla sér skyndivinsælda í héraði eða þar fram eftir götunum. Sagði Mörður jafnframt að réttur starfsmanna stofnana væri fyrir borð borinn með þessu frumvarpi. Undir þessi sjónarmið tók Ög- mundur Jónasson, þingmaður Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs, og sagði þingræði í land- inu hér lagt undir. Vissulega ætti að athuga hvort ekki væri hægt að færa hluta af starfsemi ríkisstofna út á land en það ætti að ráðast af t.d. þeim möguleikum sem tækni- framfarir gefa í þeim efnum, ekki af pólitískum geðþóttaákvörðunum ráðherra. Hagsmunamál fyrir byggðir landsins Einar K. Guðfinnsson, þingmað- ur Sjálfstæðisflokks, sagði hins vegar ótrúlega langt seilst að halda því fram að í hvert skipti sem í bí- gerð væri að breyta um heimilis- fang stofnana þyrfti að úrskurða þar um á Alþingi. Sagði Einar þá Mörð og Ögmund gera allt of mikið úr því að yeita ætti ráðherra þessa heimild. í sama streng tók Arni Gunnarsson, þingmaður Fram- sóknarflokksins, og sagði ekki hægt að dæma allan flutning stofnana út á land sem pólitískar skyndilausnir og geðþóttákvarðanir. Það hefði þvert á móti sýnt sig að slíkur flutningur væri oft á tímum hag- kvæmur og sagði Arni að í reynd væri hér um mikið hagsmunamál fyrir byggðir landsins að ræða. Fullyrt í utandagskrárumræðu um þróun raforkumála að notkun innfluttra orkugjafa aukist I UTANDAGSKRÁRUMRÆÐU á Alþingi á fimmtudag velti Árni Steinar Jóhannsson, þingmaður Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs, upp þeirri spurningu hvort fyrirtæki í landinu keyptu nú í auknum mæli innflutta orkugjafa, t.d. svartolíu, í stað innlendrar raf- orku vegna hás orkuverðs. Finnur Ingólfsson iðnaðarráðherra sagði hins vegar að almennt hefðu iðnað- arfyrirtæki í landi'nu ekki hætt notkun raforku sem orkugjafa. Árni Steinar fullyrti að það gerð- ist æ algengara að fyrirtæki í mörg- um greinum væru í þeim sporum að þurfa að ákveða hvort hætta ætti að kaupa innlenda, vistvæna raforku og kaupa í staðinn svartolíu og aðra innflutta orkugjafa. Velti hann fyrir sér hvort skýringin væri sú að orku- Iðnfyrirtæki almennt ekki hætt notkun raforku verð til smærri fyrirtækja væri frá 4,49 til 5 krónur kílówattstundin og allt upp í átta krónur, en stóriðja keypti raforkuna á einungis 99 aura kílówattstundina þótt hún notaði 60% af allri raforkuframleiðslu í landinu. Sagðist Árni Steinar hafa þann grun að verið væri að gera fyrir- tækjunum erfitt fyrir að kaupa raf- orku á afsláttarverði og beindi þeirri fyrirspurn til iðnaðarráð- herra hverjar væru horfur í orku- búskap á komandi vetri með tilliti til raforkuframleiðslu og hver þró- un hefði verið á verði raforku til iðnfyrirtækja. Raforkuverð lækkað á næstu árum Finnur sagði í svari sínu að raf- orkukerfi Landsvirkjunar annaði öllum þörfum viðskiptavina varð- andi forgangsorku og því væri fjarri því að halda því fram það að væri orkuskortur í landinu. „Horf- ur á komandi vetri eru góðar varð- andi forgangsorkuna. Staðan og horfur í vatnsbúskapnum eru þó engu að síður með þeim hætti að það dregur úr framboði á ótryggu rafmagni," sagði Finnur. í máli hans kom fram að Lands- virkjun hefur nú takmarkað af- hendingu á forgangsorku til stór- iðju og hækkað verð á rafmagni um eitt þrep í gjaldskrá til almenn- ingsveitna. „Vegna hás olíuverðs hefur þrepahækkunin enn ekki, og ég undirstrika það, enn ekki leitt til samdráttar í eftirspurn eftir ótryggu rafmagni. Iðnfyrirtæki hafa því almennt ekki hætt notkun raforku sem orkugjafa." Finnur tók fram að eigendur Landsvirkjunar hefðu mótað þá stefnu að lækka raforkuverð í upp- hafi næstu aldar að raunvirði um 2-3% á ári, eða um 20-30%. „Pessi áform ganga eftir en til þess að þessi áform geti gengið eftir þurf- um við að virkja meira, við þurfum að nýta meira af okkar náttúruauð- lindum í því skyni. Og um leið og við náum því að virkja meira, lækka orkuverðið, virkja á öðrum og fleiri stöðum á landinu erum við að tryggja afhendingaröryggið og það er það sem skiptir gríðarlega miklu máli," sagði Finnur Ingólfsson. I
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.