Dagblaðið Vísir - DV - 11.03.1993, Blaðsíða 28

Dagblaðið Vísir - DV - 11.03.1993, Blaðsíða 28
40 FIMMTUDAGUR 11. MARS 1993 Meiuiing Dauðinn og stúlkan: Margslungið leikverk með spennandi söguþræði í kvöld frumsýnir Leikfélag Reykjavíkur á litla sviði Borgarleikhússins Dauðann og stúlkuna eftir chilenska rithöfundinn Ariel Dorfman. Leikritið hefur farið sigurfór um heiminn en það var fyrst kynnt í London síðla árs 1991. Sviðsetningin í Lon- don naut mikillar hylU og hefur hlotið margs kon- ar viðurkenningu. Leikritið var síðan frumsýnt á Broadway í fyrra í leikstjórn Mikes Nichols og fóru þá með hlutverkin þrjú Glenn Close, Gene Hackman og Richard.Dreyfuss. Á þeim stutta tíma, sem leikritið hefur verið í umferð, hefur það verið sýnt í yfir þrjátíu löndum. Dauðinn og stúlkan er margt í senn: Fyrst og síð- ast er það spennuverk en leikritið er ekki síður lýsing á póhtísku uppgjöri og heimspekileg um- fjöllun um andstæð sjónarmið í átökum samfé- laga. Verkið hefur óhugnanlega tilvísun til atvika sem standa samtíö okkar nærri, ekki aðeins hér á landi heldur Uka nær og fjær, bæði í Evrópu og í Suður-Ameríku. Hlutverkin í Dauðanum og stúlkunni eru þrjú, Guðrún S. Gísladóttir, Valdimar Örn Flygenring og Þorsteinn Gunnarsson leika persónurnar. Leik- stjóri verksins er Páll Baldvin Baldvinsson og var hann beðinn að lýsa verkinu, umgjörðinni, boð- skapnum og höfundinum Af kynslóöum flóttamanna „Dauðinn og stúlkan er eitt fárra suður-amer- ískra leikrita sem hafa komist inn á vestrænan markað. Höfundurinn, Ariel Dorfman, var einn þeirra menntamanna í Chile sem ákvað að flýja landið 1973 þegar. Pinochet komst til valda í upp- reisninni. Dorfman er að vísu uppalinn í Bandaríkjunum. Afi hans og amma komu þangað sem flóttamenn frá Rússlandi og faðir hans fæddist í Bandaríkjun- um. Var Ariel alinn upp í New York til tíu ára aldurs. Á McCarthy-tímanum flýr faðir hans með fjölskyldu sína til Buenös Aires og þaðan flúði fjöl- skyldan yfir til Chile. Að baki Ariel Dorfman standa þannig kynslóðir flóttamanna. Dorfman vaktí fyrst athygU með bók sinni, Hvernig maður les Andrés önd, sem kom út í kringum 1970. Varð bókin nokkuð þekkt á þeim tíma sem brautryðjendaverk í lestri á teikni- myndasögum sem alvarlegt fyrirbæri. Dorfman flutti eftir byltinguna til Hollands og bjó þar í nokkur ár og var leiðandi gegn herforingjastjórn- inni á alþjóðavettvangi. Hann flutti síðan til Bandaríkjanna og bjó þar að mestu þar til herfor- ingjastjórnin fór frá. Þá flutti hann aftur til Chile. Ariel Dorfman hefur aðallega skrifað skáldsögur og er Dauðinn og stúlkan eina leikrit hans sem vakið hefur afhygU og er í dag langþekktasta verk hans. Skáldsögur hans hafa til að mynda ekki verið gefnar út í Evrópu þótt þær hafi verið gefn- ar út í stóru upplagi vestan hafs." Höfðarsterkttil nýafstaðinna atburóa - Hvenær komst Leikfélagið í tæri við verkið? „Dauðinn og stúlkan kom fyrst fram í Englandi í kynningarátaki sem Harold Pinter stendur fyrir, kynningarátaki sem felst í að birta leikverk eftir útlæg skáld. Við hjá Leikfélaginu fréttum fyrst af verkinu á alþjóðlegri leiklistarhátíð í London 1991 og keyptum það um haustið. Dauðinn og stúlkan höfðar mjög sterkt til atburða sem skeð hafa í heiminum á síðustu árum, ekki síst í Austur- Evrópu. Ariel Dorfman skrifar leikritið inn í hversdags- legt þriUerform og notfærir sér formið í aUri fram- vindu verksins. Það má segja að það sé óvenjulegt að hann skuU geta komið svona stórum póUtískum spurningum inn í þetta gamla úrjaskaða form sem við þekkjum af öðrum hverjum spennuþætti í sjón- varpi og annarri hverri kvikmynd. Spurningar Dorfmans eru margar, tii dæmis: Hvað er minni okkar óbrigóult, munum við rétt? Er það eðUslægt þeim sem tekur að sér hlutverk kúgarans eða er hlutverkinu þröngvað upp á hann? Eru þeir menn saklausir sem nú standa á torgum og hrópa hátt? Hvaða rétt á fómarlambið og hver á rétt á hefnd og hvað á samfélagið að gera við slíkar aðstæður? Það er kannski það síðasta sem Uggur Dorfman helst á hjarta því þegar herforingjasrjórnin fór frá völdum veitti hún öUum sem staðið höfðu í ein- hverjum póUtískum ódæðisverkum á vegum stjórnarinnar náðun. Sú náðun stendur fram til 1996." - Hverfur ekki póUtíkin í spennandi atburðarás? „í leikritinu er áhorfandinn mataður á upplýs- ingum jafnt og þétt, upplýsingum sem á einfaldan •hátt gera grein fyrir forsendum leiksins. Við sem höfum unnið að uppsetningunni vorum í byrjun Páll Baldvin Baldvinsson leikstjóri: „Stórar póltískar spurningar i þrillerformi.' DV-mynd BG Guórún S. Gfsladóttir og Valdimar öm Flygenring f hlutverkum sínum f Dauðanum og stúlkunni. -* DV-mynd GVA nákvæmlega jafh mikið upplýst og hinn almenni áhorfandi kemur til með aö vera um hvað Suður- Ameríka er. Um leið og við lærðum um Suður- Ameríku upp á nýtt áttuðum við okkur á því að leikritið er margslungið verk og það var sífeUt eitthvað sem var að koma okkur á óvart, ekki ein- göngu í framvindu verksins heldur einnig í mis- munandi valdaaðstöðu í þríhyrningnum 'sem fjaU- að er um. Hins vegar útheimta aUar almennar forsendur í leikritinu ekki annað en að fólk hafi áhuga á að setjast niður í leikhúsi og njóta spenn- andiogáhugaverðrarkvöldstundar." -HK Þekktirgestir ánorrænukvik- myndahátíðínní 10. norræna kvikmyndahátíðin verður haldin dagana 24.-27. mars í Háskólabíói. Margir þekktir gestir koraa á hátíðina og skal þar fyrst teUa leikarann fræga, Christopher Lee, sem hef- ur leikið í fjölmörgum kvikmynd- um. Þekktastur er hann sjáifsagt fyrírleik sinn í Ðrakúla- ogFran- kensteinmyndunum frá hreska Hammer-fyrirtækinu en þær voru tnjög vinsælar á sjöunda áratugnum. Aðrir sem heiðra okkur eru flestaUir ieikstjórar kvjkmyndanna sem koma til með að keppa um vegleg verðlaun. Má þar nefna Ari Kaurismáki, Ján Troei og Coiin Nuiley. Auk þess má nefna kvikmyndaskrí- bentínn þekkta, Peter Cowie, sem hefur í gegnum tíðina sýnt norr- ænum kvikmyndum mikinn áhuga. Landslags- myndirá Kjarvalsstöðum Á laugardaginn verður opnuðá Kjárvalsstöðum sýningin ís- lenskf iandslag 1900-1945. Á þess- ari yfirgripsmiklu sýningu eru um 120 mvndir eftir 26 östamenn sem aUir fengust yið gerð lands- lagsmynda á fyrrí hlutaaidarinn- ár. Ekkert hefur verið til sparað svo sýning þessi verði sem vðnd- uðust :og giæsflegust og hefur jafnframt verið gefin út ákaflega faUeg, Utprentuðsýningarskrá og eru aUs í skránni 36 Utprentaðar myndír og er óhætt að segja að þetta sé ein vandaðasta lista- yerkabók um íslenska landslags- Bst frá fyrri hluta aidarirínar sem komið hefur út 250þúsund fyrirbestu stuttmyntfína Á síðasta ári voru haldnir stutt- myndadagar á Hótel Borg og tok- ust þeír með ágætum. Þar gafst ungum og óreyndum kvik- myndagerðarmönnum tækifæri; til aö sýna verk sin opinberlega. Nu hefur verið ákveðið að halda slíka kvikmyndahátið aftur og verður hún dagana 7., 8. og 9. apríl 1993. Á áætlaðri dagskrá eni dagskrárUðir á borð við fyrir- lestra reyndra kvikmyndagerð- armanna þar sem kennd verður framléiðsla kvikmynda aUt frá hahdritsgerð upp í dreifmgu. Ákveðið hefur verið að verðlauna þijár bestu myndirnar og veröa fyrstu verðlaun 250 þúsund krón- jur.ÖUum er heimii þátttaka og er umnsótearfrestur tii 1. apríl. Innsendar myndir skulu skilast til Kvikmynáafélags íslands. Leðurblakan frumsýnd áAkureyri Óperettan Sardasfurstynjan er nú sýnd í Reykjavik á vegum ís- ieiisku óperunnar. Akureyringar ætia sér ekki að verða neinir eft- irbátar hofuðbórgarinnar í óper- eftusýnihgum og standa nú yfir æfihgar á Leðurblðkunni eftír íohann Strauss yngri. Eins og flestár Vínaróperettur Strauss er Leðurblakan fræg fyrir gáska sinn pg fjpr. Leikurinn gerist í útíaðri Vínar um 1880 og er efnið sptt í þýskan skemmtileik. Aðal- hlutverkin eru í höndum Jons Þprsteinssonar, sem ieikur Eis- enstein, Ingibjargar Marteins- dóttur, sem leikur Rósalindu, og Guörúnar Jonsdóttur sem ieikur Ádete Leikstjóri erKqÍhnin HaU- dórsdóttir og höómsyeitarsrjóri er Roar Kvam Frumsýning er áætluð 26. mars.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.