Frjáls verslun - 01.01.1980, Blaðsíða 41

sérefni
Ymsar greinar innfiutningsverzlunar
reknar með umtalsverðu tapi
Nettóágóði aóeins 1,59% aö meðaltali í allri innflutningsverzlun 1978
samkvæmt könnun hagdeildar Seðlabankans
og Félags ísl. stórkaupmanna
Afkoman í ýmsum greinum innflutningsverzlunarinnar var mjög léleg á
árinu 1978 samkvæmt niðurstöðum könnunar, sem hagdeild Seðla-
banka íslands stóð fyrir ásamt Félagi ísl. stórkaupmanna. Könnunin
leiðir í Ijós, að ýmsar greinar innflutningsverzlunar, svo sem vefnaðar-
vöru-, matvöru- og skóverzlun voru reknar með umtalsverðu tapi.
Nettóágóði í innflutningsverzluninni var að meðaltali aðeins 1,59%.
Hæsta ágóðahlutfalliö í einstökum greinum var um 3%, sem forráöa-
menn stórkaupmanna telja ,,sæmilega viðunandi".
í erindi Félags ísl. stórkaup-
manna til Kjartans Jóhannssonar,
viöskipraráðherra frá því í nóvem-
berlok sl. er eftirfarandi m.a. tekið
fram:
„Kannanir Félags ísl. stórkaupmanna
og hagdeildar Seðlabanka l'slands á
reikningum ýmissa innflutningsfyrir-
tækja hafa leitt í Ijós, að dreifingar-
kostnaður liggur almennt í kringum
20% og er þá greinilegt að álagning
upp á 7, 8, 9 og 10% eins og sést víða
í tilkynningu verðlagsnefndar er al-
gjörlega út í hött. Nauðsynlegt er að
skapa eðlileg starfsskilyrði og breyta
ákvæðunum þannig að varan standi
undir eigin dreifingarkostnaði en að
aðrar tekjur, og þar með talin um-
boðslaun, séu ekki þriðjungur af
tekjum fyrirtækjanna."
Þessar niðurstöður eru byggðar
á reikningsyfirlitum frá 34 fyrir-
tækjum, en það er um 20% af
fyrirtækjum í Félagi ísl. stórkaup-
manna, valin samkvæmt ákveðnu
úrtaki. Um er að ræða ýmis
stærstu fyrirtækin í samtökunum
og gefa því niðurstöðurnar mjög
raunhæfa mynd af ástandinu hjá
verulegum hluta innflutnings-
verzlunarinnar.
Fyrirtæki með ýmsan blandaðan
rekstur sýna skásta útkomu miðað
við heildina. Áhrif núverandi
ástands í verðlagsmálum hafa sem
sagt veriö þau, þegar á heildina er
litið, að fyrirtæki sérhæfa sig miklu
minna í innflutningsverzluninni en
æskilegt væri. Þau bjarga sér með
því að hafa á boðstólum einstakar
tegundir, sem gefa vel af sér og
eru ekki bundnar ákveðnum tíma
hvað sölu áhrærir. Þannig er hægt
að kaupa þær inn eftir því hvernig
efnahagur fyrirtækjanna stendur
hverju sinni.
Enn önnur fyrirtæki, sem stunda
smásöluverzlun samhliða inn-
flutningi eins og til dæmis á sviði
heimilistækja, bæta heildarútkom-
una og hjálpar smásöluverzlunin
þar verulega til. Önnur hlið er þó á
þeirri sögu: Neytendur, sem búa
utan ákveðins geira frá heimkynn-
um umræddra fyrirtækja njóta
annarrar og lakari þjónustu varö-
andi val og kaup á þessum tækjum
en fólk á innflutningsstaðnum.
Afkoman versnaði milli
ára 1977—1978
Við samanburð á rekstraryfirliti
og efnahagsyfirliti hinna 34 fyrir-
tækja, sem niðurstöður könn-
unarinnar byggjast á, kemur fram
að afkoma þeirra hefur versnað að
mun milli áranna 1977 og 1978.
Þeir þættir, sem mest áhrif hafa
haft á þá þróun, eru:
• Gengistap. Það er verulegur
áhrifavaldur á afkomu fyrir-
tækja í innflutningsverzluninni
og afturförina milli þessara
ára. Gengistapið var 0,49% af
rekstrargjöldum 1977 en
1,71% árið 1978. Samkvæmt
bráðabirgðatölum um þróun-
ina milli ára 1978 og 1979 er
Ijóst að gengistapið er gífur-
legt. Stórir hópar innflytjenda
fengu enga leiðréttingu sinna
mála fyrr en seint og um síðir
enda þótt verulegt gengissig
ætti sér stað.
• Opinber gjöld og vaxta-
gjöld. Hvort tveggja hefur hlut-
fallslega þokazt nokkuð upp á
við síðustu árin. Opinber gjöld
voru 1,99% af rekstrargjöldum
1978 og vaxtagjöld 2,81%, en
þau voru 2,35% árið á undan.
41