Frjáls verslun - 01.09.1992, Blaðsíða 144

BREF FRA ÚTGEFANDA
UTGAFU OG FJÖLMIÐLUN
STEFNT í HÆTTU
Ekki verður annað séð en að áformaðar aðgerðir
ríkisstjórnarinnar í komandi fjárlagafrumvarpi boði
einkum tvennt: í fyrsta lagi að ríkisstjórnin hafi gefist
upp við niðurskurð ríkisútgjalda og sjái ekki annað
ráð til að ná endum saman en að grípa til sömu að-
gerða og löngum hefur verið gert hérlendis, þ.e. að
hækka skatta, og í öðru lagi að ekkert sé að marka orð
forystumanna Sjálfstæðisflokksins sem sögð eru fyrir
kosningar og þá stefnu sem æðsta stjóm flokksins,
landsfundurinn, markar. Foringjarnir sóm og sárt við
lögðu fyrir kosningarnar að það væri stefna flokksins
að hækka ekki skatta og landsfundur Sjálfstæðis-
flokksins sá á sínum tíma sérstaka ástæðu til þess að
samþykkja að öll útgáfu- og menningarstarfsemi á
íslandi yrði undanþegin virðisaukaskatti. Þeirri
stefnu var flokkurinn trúr á meðan hann var í stjórn-
arandstöðu.
Það dugar stjórnmálamönnum og þá sérstaklega
leiðtogum Sjálfstæðisflokksins illa að ætla sér að fara
einhverjar krókaleiðir til þess að réttlæta gerðir sín-
ar. Fjármálaráðherra hefur til að mynda haldið því
fram að endurgreiðsla virðisaukaskatts til útgáfufyr-
irtækja hafi jafngilt ríkisframlagi til þeirra. Það er
satt að segja ótrúlegt annað en að ráðherrann viti
betur og ekki er hægt að draga aðra ályktun af orðum
hans en þá að þau séu sett fram til þess að slá ryki í
augu fólks, þannig að það fái á tilfinninguna að útgáfu-
fyrirtæki hafi beinlínis grætt á endurgreiðslu virðis-
aukaskattsins. Ráðherra veit jafn vel og aðrir að stað-
reynd málsins er sú að endurgreiðslan, sem útgáfufyr-
irtækin hafa fengið, er sama upphæð og þau hafa lagt
út. Með öðmm og einfaldari orðum: Framleiðslan,
hvort heldur er um að ræða sjónvarp, útvarp, blöð,
bækur eða tímarit, hefur ekki borið virðisaukaskatt.
Það þarf ekki að fara mörgum orðum um rökin fyrir
því að undanþiggja slíka útgáfu- og menningarstarf-
semi umræddri skattlagningu. í nágrannalöndum
okkar, t.d. Norðurlöndunum, er virðisaukaskattur
ekki lagður á fjölmiðlun og útgáfu af því að þar er talið
að málsvæðin séu lítil og verja þurfi þau og tunguna
fyrir erlendum áhrifum með kjafti og klóm ekki síst nú
þegar öll landamæri em að þurrkast út og ný tækni
leiðir það af sér að tungumál stórþjóðanna bylur í
eymm nætur sem daga. Það telst líklega bærilegur
jöfnuður í augum stjórnarherra íslands að fslendingar
geti keypt erlend blöð og tímarit í áskrift án þess að
greiða af þeim virðisaukaskatt á sama tíma og ætlunin
er að íþyngja innlendri útgáfu svo að vandséð er
hvemig hún geti staðið undir slíku.
Fyrirhuguð aðgerð er dæmi um vanhugsaða tekju-
öflun til ríkisins. Sú álagning sem fyrirhuguð er á
útgáfu- og fjölmiðlastarfsemi, leiðir það eitt af sér að
annaðhvort verður um stórkostlegan samdrátt að
ræða eða þá að útgefendur færa verkefnin meira eða
minna til útlanda. Kannski fá þeir, sem missa vinnuna
af þessum sökum, atvinnu hjá ríkinu, t.d. við að finna
upp nýja skatta!
Og ekki bætir það heldur um fyrir stjórnvöldum að
ætlunin er að skella þessari viðbótarskattlagningu á
nær fyrirvaralaust. Hætt er við að áætlanagerð og
áform margra fyrirtækja fari þar fyrir lítið. Það er
óhætt að taka heilshugar undir það sem ritað var í
rökföstu Reykjavíkurbréfi Morgunblaðsins 20. sept-
ember sl. en þar segir: „Það er óþolandi framkoma af
hálfu stjórnvalda að breyta sí og æ forsendum fyrir
fjárhagslegum ákvörðunum fólks og fyrirtækja til
margra ára. Raunar ættu afleiðingar þess á síðasta
áratug að hafa orðið til þess að binda í stjómarskrá
ákvæði sem komi í veg fyrir slíkt athæfi óábyrgra
stj órnmálamanna. “
Vonandi sjá stjórnmálamenn að sér og breyta
áformum sínum. Hér er ekki eingöngu um hagsmuni
nokkurra aðila, sem nú fást við fjölmiðlun og útgáfu-
starfsemi, að ræða. Hér er um að ræða mál sem varða
þjóðina alla, a.m.k. alla þá sem láta sig það einhverju
varða að íslendingar búi í framtíðinni við eigin þjóð-
menningu og ómengaða þjóðtungu.
144