Morgunblaðið - 10.06.2001, Side 6

ERLENT
6 SUNNUDAGUR 10. JÚNÍ 2001 MORGUNBLAÐIÐ
VIKAN 3/6–9/6
 ÁÆTLAÐ er að 144
leikskólakennara vanti í
ágúst nk. til starfa við
Leikskóla Reykjavíkur.
Þar af þarf að ráða í 30
stöður deildarstjóra.
 FULLTRÚAR Sjálf-
stæðisflokksins í borg-
arstjórn gagnrýna árs-
reikninga
Reykjavíkurborgar og
benda á að hreinar skuld-
ir borgarinnar hafi sjö-
faldast á átta árum.
 LEKI kom að gámi með
eiturefni í flutningaskip-
inu Helgafelli. Slökkvi-
liðsmenn í eiturefnabún-
ingum opnuðu gáminn og
kom þá í ljós að ætandi
sýra, sk. tríklórsýru-
upplausn, hafði lekið úr
gáminum. Engin slys urðu
á fólki en sýran er stór-
hættuleg við innöndun og
komist hún í snertingu við
húð.
 ÞRENNT slasaðist þeg-
ar rúta valt á hliðina við
afleggjarann að Bláa lón-
inu á þriðjudag. Mjög
hvasst var á þessum slóð-
um þegar óhappið varð
og er jafnvel talið að öfl-
ug vindhviða hafi orðið til
þess að rútan valt.
 MIKIÐ fannfergi, krap
og skafrenningur gerði
ferðamönnum óleik á
Norður- og Norðaust-
urlandi á mánudag. Vegir
urðu víða ófærir og nokk-
uð var um útafkeyrslur
og bílveltur t.d. á Fjarð-
arheiði og Breiðdalsheiði.
Þá var Víkurskarð lokað
fólksbílum sem og vegir
víða í Suður-Þingeyj-
arsýslu.
Þorskkvóti næsta
árs verður 190
þúsund tonn
STÆRÐ þorskstofnsins hefur verið of-
metin um 289 þúsund tonn og verður
kvóti næsta fiskveiðiárs 190 þúsund
tonn, 30.000 tonnum minni en á þessu
ári. Hefur hann þá dregist saman um
60.000 tonn á tveimur árum. Verður um
að ræða 5,3% samdrátt í þorskígildum
talið frá yfirstandandi fiskveiðiári en
um 4% samdrátt ef miðað er við út-
flutningsverðmæti. Árni M. Mathiesen
sjávarútvegsráðherra sagði að talið
væri að tekjutap þjóðarbúsins vegna
þessa næmi tæplega þremur milljörð-
um króna, eða 0,4% þjóðarframleiðsl-
unnar. Árni mun óska formlega eftir
skýringum Hafrannsóknastofnunar á
ofmati á þorskstofninum undanfarin
fjögur ár. Þá mun hann óska eftir því
við Fiskistofu að hún geri grein fyrir
þeim þáttum sem geta haft áhrif á ná-
kvæmni upplýsinga um landaðan afla.
Einnig ætlar Árni að fá óháðan, utanað-
komandi aðila til að leggja mat á for-
sendur og mat Hafró á þorskstofninum.
Vaxandi þrýstingur
á Landsvirkjun um
raforkusölu
FORRÁÐAMENN Norðuráls og
Landsvirkjunar hittust á fundi á mið-
vikudag þar sem farið var yfir stöðu
mála varðandi áform Norðuráls um
stækkun álversins á Grundartanga og
möguleika Landsvirkjunar á raforku-
sölu til álversins. Friðrik Sophusson,
forstjóri Landsvirkjunar, segir gagn-
kvæman vilja til að ná fram niðurstöðu
sem gerði Norðuráli kleift að auka af-
kastagetu álversins upp í 180 þúsund
tonna framleiðslu á ári. Í kjölfar þróun-
ar í efnahagsmálum fyndi Landsvirkj-
un einnig fyrir vaxandi þrýstingi á ár-
angur í viðræðunum.
INNLENT
Sögulegur sigur Blairs
VERKAMANNAFLOKKURINN
brezki vann stórsigur í þingkosningum
á fimmtudaginn. Úrslitin eru söguleg
því nú er í fyrsta skipti útlit fyrir að
Verkamannaflokkurinn sitji í stjórn tvö
heil kjörtímabil í röð. Kjörsókn var hins
vegar í sögulegu lágmarki, um 60%.
Þegar talningu var lokið í flestöllum
kjördæmum var staðan sú að Verka-
mannaflokkurinn hafði tryggt sér 167
þingsæta meirihluta. 413 úr Verka-
mannaflokknum, 166 íhaldsmenn og 52
frjálslyndir demókratar munu skipa
neðri deild brezka þingsins þetta kjör-
tímabil, auk fáeinna þingmanna úr öðr-
um flokkum eða óháðir. Blair hóf strax
á föstudag uppstokkun í ríkisstjórninni.
Robin Cook, einn „evrópusinnaðasti“
ráðherrann, hættir sem utanríkisráð-
herra og tekur við forystu þingflokks
Verkamannaflokksins. Við utanríkis-
málunum tekur Jack Straw, en hann
var innanríkisráðherra. William
Hague, leiðtogi Íhaldsflokksins, játaði
ósigur sinn og tilkynnti um afsögn sína.
Tony Blair var að vonum ánægður með
úrslitin og sagði þau sýna að kjósendur
hefðu stutt stefnu hans og fyrirheit um
fjárfestingar í opinberri þjónustu.
Krónprins
gekk berserksgang
Meðlimur nepölsku konungsfjölskyld-
unnar, sem vitni var að fjöldamorðinu
föstudaginn 2. júní síðastliðinn, stað-
festi í vikunni sekt Dipendra krónprins.
Vitnið sagði krónprinsinn hafa haldið
uppi látlausri skothríð úr tveimur vél-
byssum í um fimmtán mínútur. Dip-
ndra drap níu ættingja sína, þar á með-
al föður sinn, Birendra konung, móður
sína og bróður og svipti sjálfan sig loks
lífi. Bróðir hins fallna konungs, Gya-
nendra, hefur tekið við krúnunni.
Margir Nepalbúar telja hann hafa stað-
ið á bak við morðin ásam syni sínum,
Paras, en sumum þykir grunsamlegt að
bæði Paras og móðir hans skuli hafa
sloppið lifandi.
 ÍRAR höfnuðu því í
þjóðaratkvæðagreiðslu á
fimmtudag að Írland
staðfesti Nice-sáttmál-
ann, sem ætlað er að búa
ESB undir stækkun til
austurs.
 STJÓRNVÖLD í Make-
dóníu hótuðu á miðviku-
dag að lýsa yfir stríðs-
ástandi í landinu eftir að
fimm stjórnarhermenn
féllu í bardögum við alb-
anska skæruliða. Vest-
rænir ráðamenn leggja
hart að Makedón-
íumönnum að lýsa ekki
slíku ástandi yfir þar sem
það yrði aðeins vatn á
myllu öfgamanna.
 BANDARÍSKUR alrík-
isdómari hafnaði á mið-
vikudag kröfu verjanda
Timothys McVeighs um
frestun á aftöku hans.
Henni verður ekki frest-
að frekar og mun hann
verða tekinn af lífi á
morgun, mánudag.
 CARLOS Menem, fyrr-
verandi forseti Argent-
ínu, var hnepptur í stofu-
fangelsi á fimmtudag
vegna rannsóknar á
ásökunum um að hann
hefði átt aðild að ólög-
legri vopnasölu til Króat-
íu og Ekvadors á árunum
1991-95.
 GEORGE Tenet, for-
stjóri bandarísku leyni-
þjónustunnar CIA, hóf á
miðvikudag ferð sína um
Mið-Austurlönd. George
W. Bush forseti fól Tenet
að freista þess að koma
friðarviðræðum aftur af
stað milli Ísraela og Pal-
estínumanna. Förin þykir
marka stefnubreytingu af
hálfu Bush-stjórnarinnar.
ERLENT
RÁÐSTEFNU, sem framkvæmda-
stjórn Evrópusambandsins (ESB)
hélt um endur-
skoðun sameig-
inlegrar sjávar-
útvegsstefnu
sambandsins og
fulltrúar hinna
ýmsu hags-
munaaðila í
greininni sátu,
lauk í Brussel á
fimmtudag. Í
ávarpi við setn-
ingu hennar á þriðjudag sagði
Franz Fischler, sem fer með sjáv-
arútvegsmál í framkvæmdastjórn-
inni, að útvegsmenn og aðrir hags-
munaaðilar í greininni yrðu að taka
virkan þátt í því endurskoðunarferli
sem í gangi er, en stefnt er að því
að ný reglugerð um sameiginlegu
sjávarútvegsstefnuna taki gildi um
áramótin 2002–2003.
Hóf Fischler mál sitt á að við-
urkenna að hingað til hefði fisk-
veiðistjórnunarkerfi sameiginlegu
sjávarútvegsstefnunnar brugðizt
markmiðum sínum á margan hátt.
Því væri það brýnt nú að vel tækist
til um endurskoðun stefnunnar. En
vandamál tengd fiskveiðistjórnun
væru ekki bundin við ESB.
„Evrópusambandið er ekki eitt
um að eiga við slíkan vanda að etja.
Þegar litið er yfir heiminn kemur í
ljós að það er engin töfralausn til í
fiskveiðistjórnunarmálum. Þetta er
ástæðan fyrir því að allir sem annt
er um framtíð sjávarútvegsins vinni
saman af einlægni. Þetta er líka
ástæðan fyrir því að framkvæmda-
stjórnin vill endurskoða sameigin-
lega sjávarútvegsstefnu ESB í
heild sinni og koma í gang víðtækri
umræðu um umbætur á henni,“
sagði Fischler.
Grænbókin safn hugmynda en
ekki fastmótaðra tillagna
Beztu leiðina til að hefja þessa
umbótaumræðu hefði fram-
kvæmdastjórnin valið með græn-
bókinni sem birt var í lok marzmán-
aðar. Tók hann fram að í
grænbókinni séu ekki fastmótaðar
tillögur heldur sé þar lýst nokkrum
hugmyndum um það hvernig hugs-
anlegt sé að leysa þau vandamál
sem sameiginlega sjávarútvegs-
stefnan stendur frammi fyrir.
Lagði hann sérstaka áherzlu á að
hagsmunaaðildar í sjávarútvegi
legðu sitt af mörkum í endurskoð-
unarferli þessu.
Rifjaði Fischler upp þau fjögur
meginmarkmið sem lýst er í græn-
bókinni, þ.e. að fiskveiðar verði
sjálfbærar og ofveiði stöðvuð; að
hagsmunaaðilar taki meiri þátt í
ákvarðanatöku þar sem þar með
verði frekar farið eftir þeim reglum
sem settar eru; að sjávarútvegur og
fiskeldi verði atvinnugreinar sem
ekki þurfi á niðurgreiðslum eða op-
inberum styrkjum að halda; og loks
að stuðla að sjálfbærum fiskveiðum
einnig utan lögsögu ESB.
Til þess að nálgast þessi mark-
mið sagði Fischler brýnast að byrja
á því að hætta að reyna að beita
skammtímalausnum. Núgildandi
grundvallarreglu um hlutfallslegan
stöðugleika eigi að halda óbreyttri
og öðrum gildandi reglum um að-
gengi að fiskimiðum. „En þegar til
langs tíma er litið gætu markaðs-
öflin og nýjar fiskveiðistjórnunar-
aðferðir leikið meira hlutverk í
sameiginlegu sjávarútvegsstefn-
unni,“ sagði Fischler.
Franz Fischler á ráðstefnu um sjávarútvegsstefnu ESB
Segir samráð við hags-
munaaðila lykilatriði
Franz
Fischler
TONY Blair, forsætis-
ráðherra Bretlands,
gerði hrókeringar á
ráðherraskipan í ríkis-
stjórn sinni að fyrsta
verkinu á nýju kjör-
tímabili. Robin Cook
víkur úr stól utanrík-
isráðherra og fjórar
konur koma nýjar inn í
brezku stjórnina.
Brottvikning Cooks
úr stjórninni á föstu-
dag kom mörgum á
óvart, en hann hafði
verið utanríkisráð-
herra frá upphafi kjör-
tímabilsins 1997. Hann
naut víðtækrar hylli og virðingar í
embætti, en átti það reyndar til að
gera neyðarlegar skyssur.
Cook verður áfram að forminu til
í ríkisstjórninni sem leiðtogi þing-
flokks Verkamannaflokksins, en al-
mennt eru þessar breytingar á
starfsvettvangi Cooks álitnar vera
stöðulækkun fyrir hann. Cook segist
sjálfur fagna breytingunum á sínum
högum.
Blair bætti fjórum konum í ráð-
herraliðið, til viðbótar við þær þrjár
sem fyrir voru, en samtals eru nú 22
ráðherrar í ríkisstjórninni. Estelle
Morris mun stýra nýju ráðuneyti
menntunar- og hæfnimála; Tessa
Jowell verður menningar-, fjöl-
miðla- og íþróttamálaráðherra; Pat-
ricia Hewitt fær tvöfaldan ráðherra-
stól sem viðskipta- og
iðnaðarmálaráðherra og ráðherra
kvennamála; og loks mun Hilary
Armstrong taka við hlutverki „aga-
meistara“ (chief whip) þingflokks
Verkamannaflokksins.
Blair útnefndi Jack Straw, sem
var innanríkisráðherra, arftaka Co-
oks. David Blunkett, sem fór með
menntamálin, flyzt í innanríkisráðu-
neytið.
Uppstokkunina má túlka sem
traustsyfirlýsingu á Jack Straw,
sem í hlutverki innanríkisráðherra
fór fyrir hertri „laga og reglu“-
stefnu stjórnarinnar á fyrra kjör-
tímabilinu, og á Blunkett, sem hefur
getið sér orðstír sem einn hæfasti
ráðherra stjórnarinnar. Hefur þeirri
hugmynd jafnvel verið hreyft, að
Blunkett, sem er blindur, sé hugs-
anlegt framtíðarleiðtogaefni Verka-
mannaflokksins.
Gordon Brown, sem hafði yfirum-
sjón með kosningabaráttu Verka-
mannaflokksins að þessu sinni, hélt
stöðu sinni sem fjármálaráðherra,
eins og við hafði verið búizt.
Landbúnaðarráðherrann
fær að fjúka
John Prescott, sem varð það á í
kosningabaráttunni að missa stjórn
á sér eitt augnablik og kýla þátttak-
anda í götumótmælum, missir hið
stóra ráðuneyti umhverfis-, sam-
göngu- og héraðamála en heldur titli
varaforsætisráðherra. Þá fékk land-
búnaðarráðherrann Nick Brown að
fjúka, en hann hafði sætt gagnrýni
fyrir frammistöðu sína í embætti
meðan gin- og klaufaveikifaraldur-
inn stóð sem hæst. Hann verður
undirráðherra atvinnumála. Hans
ráðuneyti færist undir hið nýja
ráðuneyti gömlu kempunnar Marg-
aret Beckett, sem nær yfir umhverf-
is-, samgöngu- og sveitamál. Steve
Byers, sem var viðskiptaráðherra,
tekur við öðrum málum sem áður
heyrðu undir Prescott – flutninga-
mál, sveitarstjórna- og héraðamál.
Lundúnum. AP, Reuters.
Jack
Straw
Robin
Cook
Blair gerir talsverðar breytingar á brezku stjórninni
Fjórar konur bætast
í ráðherraliðið