Morgunblaðið - 10.06.2001, Blaðsíða 35

MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 10. JÚNÍ 2001 35
H
vað er framtíðin
löng? Þessi spurn-
ing verður áleitin
þegar deilur standa
í samfélaginu um
veigamiklar aðgerðir sem öllum er ljóst að
munu setja varanlegt mark á líf margra eða
jafnvel allra landsmanna um ókomin ár.
Bæði fylgjendur og andstæðingar viðkom-
andi aðgerða vísa til framtíðarinnar í málflutn-
ingi sínum. Fylgjendur telja framtíð heilla
svæða og fjölda fólks beinlínis háða því að ráð-
ist verði í þetta verkefni. Andstæðingarnir
telja að með því sé verið að vinna landi og þjóð
mein sem þessi sama framtíð muni dæma sem
hrapalleg mistök.
Þetta á til dæmis við um fyrirhugaðar stór-
framkvæmdir við virkjanir á austanverðu há-
lendi Íslands.
Ég heyrði enn eitt rifrildið um þetta málí útvarpi um daginn. Þar beittu báðirmálsaðilar framtíðinni fyrir sig og ég
fór að íhuga þetta með lengd framtíðarinnar
og upp úr þeim hugleiðingum kom eftirfarandi
dæmisaga:
Lög um þjóðgarða hafa nýlega verið sett á
þjóðþinginu. Fulltrúar svæðisbundinna hags-
muna krefjast þess að undantekning sé gerð
svo unnt verði að byggja risavaxna stíflu og
breyta dal, sem á engan sinn líka
og er hluti af lögvernduðum þjóð-
garði, í vatnsbotn uppistöðulóns.
Umhverfissamtök og listamenn
hafa forystu um baráttu gegn fyr-
irætlunum stíflusinna. En þrátt fyrir lagabók-
stafinn sigra staðbundnir hagsmunapotarar
og stíflan er reist og dalurinn fagri hverfur
undir vatn.
Sjötíu árum eftir að dalurinn fagri hvarfundir vatn leggur ráðherra í ríkisstjórntil að stíflan verði fjarlægð og dalurinn
endurheimtur. Málið er í skoðun.
Nei, þetta er ekki íslensk framtíðarsýn,
draumórar eða martröð. Þetta er á skeytamáli
sagan af Hetch Hetchy-dal í Yosemite-þjóð-
garðinum í Norður-Kaliforníu, sem fylltur var
af vatni árið 1923. Tilgangurinn var að útvega
vatn fyrir San Francisco-borg. Aðrir kostir
voru dýrari.
Það var hinn skoski John Muir, ljóðskáld og
rithöfundur, sem í byrjun 20. aldarinnar gekk
harðast fram í baráttunni gegn því að við-
skiptahagsmunirnir og fjármagnið gætu flætt
óheft yfir allt landflæmið í Norður-Ameríku
með velmegun í eftirdragi handa dugandi og
rétt staðsettu fólki.
Það er augljóst að sums staðar hefur slík
barátta umhverfissinna staðið meintum fram-
förum fyrir þrifum, auðmagnið sneitt hjá
ákveðnum byggðum og fundið sér önnur vaxt-
arsvæði.
Það lýsir því eiginlega sérstæðri framsýni
að eftir að landkönnuðir stungu upp á því að
Yosemite-svæðið yrði friðað og varðveitt
óbreytt handa komandi kynslóðum þegar árið
1870, setti Bandaríkjaþing lög um þjóðgarða
víða um þetta stóra land á næstu árum og ára-
tugum. Þeir skipta nú hundruðum og tugir
milljóna gesta sækja þá heim árlega.
Mannkyninu hefur fjölgað mikið frá þvíJohn Muir barðist fyrir því að eitt-hvað af blettum fengi að vera í friði
bara af því að þeir væru fallegir og náttúru-
legir og komandi kynslóðir ættu skilið að njóta
slíkra gæða, ekki síður en almennra lífsgæða
er mæld yrðu í peningum og eignum.
Friðaðir jarðarblettir eru ekki ýkja margir.
Sérstaklega ekki þeir sem eru verulega víð-
feðmir. Austanvert hálendið okkar er einn af
þeim blettum sem enn eru um það bil ósnortn-
ir af okkur mönnunum.
Bæði framkvæmdamenn og umhverfis-sinnar vísa til framtíðarinnar í mál-flutningi sínum. Munurinn er sá, hve
langt er horft.
Stíflur, virkjanir og álver verða mörgum til
hagsbóta um einhver ár af margumtalaðri
framtíð, einkum verktökum og stórfyrirtækj-
um, eins og venjulega.
En hvernig lítur þetta út um næstu alda-
mót? Þau eru jú hluti af framtíðinni, þótt að-
eins fá okkar muni lifa þau. Verður ál ennþá
lausnarorðið þá? Eða verða bæði virkjanirnar
og verksmiðjurnar minnismerki um fólk og
ekki síst stjórnmálamenn með glæsta framtíð
langt að baki?
Hvað sjálfan mig varðar er þetta einfalt:
Framtíðin er ekki okkar eign frekar en Jörðin.
Skilum báðum heilum til komandi kynslóða.
Hvað er fram-
tíðin löng?
Hvað sjálfan mig varðar er þetta einfalt,
skrifar Sveinbjörn I. Baldvinsson. Framtíðin er
ekki okkar eign frekar en Jörðin. Skilum
báðum heilum til komandi kynslóða.
HUGSAÐ
UPPHÁTT
TILBOÐ ÓSKAST
í Jeep Wrangler Sport árgerð ‘99, vél 4,0L,
Hard Top (ekinn 29 þús. mílur),
Nissan P/U 4x4 árgerð ‘98 og aðrar bifreiðar,
er verða sýndar að Grensásvegi 9
þriðjudaginn 12. júní kl. 12-15.
Tilboðin verða opnuð á sama stað kl. 16
VERKTAKABIFREIÐ OG TÖGGUR
Ennfremur óskast tilboð í GMC 3500, 2wd,
4 hurða P/U árgerð ‘90 með 6,2 diesel,
flugvéla-töggur árgerð ‘68, í þokkalegu ástandi.
Tilboðin verða opnuð á sama stað kl. 16
UMSÝSLUSTOFNUN VARNARMÁLA
SALA VARNARLIÐSEIGNA
Dreifing: S. Gunnbjörnsson ehf. Sími 565 6317
Vatnsþynnanlegt vax- og
hitatæki til háreyðingar. Vaxið
má einnig hita í örbylgjuofni.
Einnig háreyðingarkrem,
„roll-on“ eða borið á
með spaða frá
Útsölustaðir: Snyrtivöruverslunin Nana, Rvík, Líbía, Mjódd, Hringbrautar Apótek, Rima Apótek,
Grafarvogs Apótek, Lyf & heilsa, Álfabakka, Lyf & heilsa, Háteigsvegi 1, Borgarapótek, Álftamýri, Fína
Mosfellsbæ, Gallerí Förðun, Keflavík, Sauðárkróks Apótek, Stykkishólms Apótek, Árnesapótek, Selfossi.
Hafnarapótek, Höfn, Hornafirði, Lyfsalan Hólmavík.
Háreyðingarvörur
Frábærar vörur á frábæru verði
Gerið verðsamanburð