Morgunblaðið - 27.10.2001, Blaðsíða 43

MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 27. OKTÓBER 2001 43
þetta var Ford-blæjubíll sem síðar
var notaður í ferðir, m.a. milli Selja-
lands og Víkur í Mýrdal áður en vold-
ugar brýr tengdu þessar byggðir
saman. Árið 1930 keypti kaupmaður-
inn enn eina bifreiðina, sem strax
kom í góðar þarfir við að koma Rang-
æingum á Alþingishátíðina miklu á
Þingvöllum árið 1930, þessa hátíðar-
daga, sem öllum voru ógleymanlegir
og umtalsefni svo lengi og gat jafnvel
hrifið þá, sem heima sátu. Í Dals-
hverfinu voru það ekki lítil tíðindi
þegar Dalselssystkinin komu á gæð-
ingum sínum austur yfir Markarfljót
síðsumars til að heyja á Neðradals-
mýrinni, en þar átti Dalselsbóndinn
slægjulönd. Tjöld risu skammt frá
bæjarlæknum og eitt stórt tjald, sem
Auðunn kaupmaður hafði keypt á Al-
þingishátíðinni, og hrífandi harmon-
ikkutónlist barst út í kvöldrökkrið að
liðnum vinnudögum, ný lög lærðust
og víst var hann Valdimar góður laga-
smiður og nú heyrast lögin hans svo
oft í útvarpinu. Samhentur systkina-
hópur frá Dalsseli bar foreldrum sín-
um fagurt vitni, umtalsfrómt fólk,
háttprútt og af vörum þess heyrðist
aldrei blótsyrði. Í Dalsseli var hæfi-
leikaríkt fólk, músíkalskt og ljóðelskt.
Hæfileika sína báru þau systkinin
ekki á torg. Á vordögum árið 1939
reis tjaldborg upp við Seljalandsmúl-
ann. Hálfdan orðinn bíleigandi og
mættur til vinnu með fyrsta bílinn
sinn. Bílar hans urðu margir í áranna
rás. Þetta sumar var varnargarður-
inn sem hindrar Markarfljót í að
renna austur með Eyjafjöllum lengd-
ur og styrktur. Þetta vor var upphafið
að bílaútgerð Hálfdans Auðunssonar
sem varði í meira en hálfa öld með
mikilli farsæld. Hálfdan var og vin-
sæll meðal samstarfsmanna sinna,
það fór ekki á milli mála. Þetta sumar
kynntist hann elstu heimasætunni á
Seljalandi, Sigríði Kristjánsdóttur,
bráðduglegri myndarlegri stúlku sem
síðar varð eiginkona hans og bjó hon-
um traust og gott heimili. Hún var
dóttir Arnlaugar Samúelsdóttur og
Kristjáns Ólafssonar en þau hjón
bjuggu alþekktu rausnarbúi á þessari
öndvegisjörð sem Seljalandið er. Á
Seljalandi var heimarafstöð með
þeim fyrstu undir Fjöllunum og
heimilið umsvifamikið, á árum áður
viðkomustaður við þjóðbraut þar sem
langferðamenn áttu vísan næturstað
og viðgjörning góðan. Ungu hjónin,
Sigríður og Hálfdan, fengu hluta af
jörðinni og stofnuðu nýbýli og nefndu
það Ytra-Seljaland. Myndarlegt íbúð-
arhús reis frá grunni með tilheyrandi
stórum útihúsum. Þessi reisulegu hús
fara vel í umhverfi sínu og horfa vel
við sól. Hofsáin var enn virkjuð og fór
að veita ljós og yl. Efnileg börn uxu úr
grasi og tóku þátt í bústörfunum með
foreldrum sínum. Gamlir vatnsfar-
vegir Markarfljóts, svartir sandar,
urðu að grænum túnum. Hjónin voru
samhent frá fyrstu kynnum. Ótalið er
mesta lífslán þeirra hjóna, hinn ein-
staklega myndarlegi systkinahópur
sem hvarvetna er til dæmdar, ljúft,
vandað og velmenntað fólk. Sigríður
og Hálfdan á Seljalandi lifðu langa
gæfusama ævi. Þau hafa nú bæði
kvatt þessa jarðvist. Sigríður hús-
freyja kvaddi á vordögum í fyrra en
Hálfdan nú einn sólríkan haustblíðu-
dag þegar Fjöllin okkar í austri
skörtuðu litadýrð. Ég hitti hann deg-
inum áður en kallið kom, teinréttan
og glaðan, ekki hef ég séð annan öld-
ung bera níutíu árin betur. Hann var
sáttur við tilveruna, Guð og menn.
Það er bjart yfir minningu hjónanna á
Ytra-Seljalandi og þau lifa áfram í
myndarlegum afkomendahópi.
Pálmi Eyjólfsson.
Hálfdan Auðunsson, bóndi á Selja-
landi undir Eyjaföllum, er látinn.
Hann náði hárri elli, en engu að síður
kom fréttin um andlát hans á óvart.
Hann var nefnilega ungur að mörgu
leyti þótt aldurinn segði annað. Hann
bar sig vel, svo virðulegur og hvít-
hærður sem hann var. Hann var vel
ern og fylgdist með öllu sem fram fór,
hvort sem um var að ræða þjóðmál
eða mál sem vörðuðu fjölskyldu hans
og einkahagi. Hálfdan var maður
framkvæmda og vildi koma hlutunum
í verk þegar ákvörðun hafði verið tek-
in. Hann var alla tíð stórhuga maður
sem sést ef til vill best á því að hann
byggði þegar um 1950 einkarafstöð
fyrir nýbýli sitt. Sú stöð veitti heimili
hans orku og yl í rúma hálfa öld og
dugar enn. Hálfdan var með áform
um að stækka hana og endurbæta svo
að hún dygði enn betur á nýrri öld,
þótt hann hafi ekki lifað að sjá það
verða að veruleika. Já, hugurinn var
alltaf mikill og við kynni af börnum
hans læðist sá grunur að manni að
þessi eiginleiki hafi erfst til barna
hans, sem betur fer að sjálfsögðu.
Hálfdan þurfti oft að gera við hvers
konar vélar og hann var mjög nýtinn
eins og títt er um fólk af hans kynslóð,
enda aldrei að vita hvenær nota
mætti síðar hluta úr vél eða öðru í
eitthvað annað. Það var enda ósjaldan
að hann fann ótrúlegustu hluti fyrir
sveitunga sína sem komu til hans og
vantaði varahlut í bíl eða vinnuvél.
Líklega er margt forvitnilegt að finna
í Vesturveri, útihúsi við hliðina á íbúð-
arhúsinu, þar sem hann geymdi gam-
alt dót, lagfærði margt og sýslaði ým-
islegt. Sumt af því gæti eflaust sómt
sér vel á byggðasafni eða tæknisögu-
safni. Hálfdan átti tíu börn. Hann, og
Sigríður kona hans, sem lést fyrir
rúmu hálfu öðru ári, studdu þau til
náms þegar grunnskólagöngu þeirra
lauk og hlutu þau öll þá menntun sem
hugur þeirra stefndi til. Barnabörnin
eru nú komin á þriðja tug og barna-
barnabörnin voru orðin tæpur tugur
þegar afi í sveitinni lést. Hálfdan
hafði frekar hrjúft yfirborð og við
fyrstu kynni vissu börn ekki alltaf
hvernig þau áttu að taka honum.
Barnabörnin hafa kynnst afa sínum
misvel, þar sem sum hafa búið erlend-
is eða í öðrum landshluta í skemmri
eða lengri tíma. Þau sem hafa orðið
þess aðnjótandi að umgangast hann
og kynnast honum náið hafa komist
að því að þar áttu þau hauk í horni. Í
ljós kom að undir brynjunni var mjög
traustur og hlýr maður sem hafði
lúmskt gaman af börnum þótt hann
kysi oftast að fylgjast með þeim úr
svolítilli fjarlægð.
Hann hafði mjög skemmtilega
kímnigáfu sem fékk að njóta sín á
hans persónulega hátt. Hann var alla
tíð myndarlegur, jafnvel fallegur,
maður að mínu mati, hvort sem skoð-
aðar eru myndir af honum ungum
manni eða nýrri myndir frá síðustu
árum hans. Í þessu sambandi er ekki
hægt að láta hjá líða að minnast þess
að í nóvember 1998 voru þau hjónin
Hálfdan og Sigríður og við Ómar í
fylgdarliði forseta Íslands þegar
hann fór í opinbera heimsókn til Ítal-
íu. Þá höfðu sumir samferðamenn
okkar orð á því að Hálfdan minnti
frekar á ítalskan greifa en íslenskan
bónda, svo glæsilegur þótti hann. Á
níræðisafmæli hans síðastliðið vor
mættu margir í veislu á Heimalandi
og samglöddust honum. Hann var
ákaflega þakklátur fyrir þá virðingu
og vinsemd sem honum voru sýnd af
því tilefni og rifjaði oft upp síðustu
mánuðina hve ánægður hann hafi
verið með daginn. Sjónarsviptir verð-
ur að honum í sveitinni hans og hans
verður sárt saknað.
Megi Hálfdan á Seljalandi hvíla í
friði og blessuð sé minning hans.
Þuríður Þorbjarnardóttir.
Nú legg ég augun aftur,
ó, Guð, þinn náðarkraftur
mín veri vörn í nótt.
Æ, virst mig að þér taka,
mér yfir láttu vaka
þinn engil, svo ég sofi rótt.
(Þýð. Sveinbjörn Egilsson.)
Elsku karlinn. Þú varst nú alltaf
fljóthuga og þannig fórst þú líka.
Fórst á fætur og borðaðir morgun-
mat og dreifst þig svo út að ganga í
góða veðrinu. Þú komst við hjá Siggu
mágkonu þinni og varst þá kominn
með verk. Hún hjálpaði þér að kom-
ast aftur heim en þá var nú ekki langt
eftir hjá þér í þessu jarðlífi. Allir
gerðu sitt besta til að hjálpa þér en
tíminn var kominn og þú dreifst þig í
þína síðustu ferð í þessu jarðlífi. Ekki
var dvölin á Kirkjuhvoli löng en þú
varst að aðlagast nýju heimili og far-
inn að taka heima. Það var svo gott að
vita af þér hér og geta skroppið til
þín. Þú varst líka duglegur að kíkja til
okkar. Við Kristján vorum farin að
hlakka til að hafa þig hjá okkur á jól-
unum og fara á Seljaland og elda
skötuna á Þorláksmessu. Síðasta
samtalið okkar var um hvort rétt
væri að fara til miðils og freista þess
að ná sambandi við framliðna. En þú
dreifst þig bara sjálfur. Alltaf fljót-
huga. Árin voru orðin mörg og níutíu
ára afmælið eftirminnilegt. Hvað þú
varst reffilegur og fallegur í íslenska
hátíðarbúningnum innan um alla vin-
ina þína. Við vorum að hafa áhyggjur
af að þú yrðir of þreyttur en það voru
óþarfa áhyggjur. Við Kristján þökk-
um þér fyrir góða samfylgd og alla
þína umhyggju. Góður Guð styrki
þinn stóra afkomendahóp og vini
þína.
Ó, þá náð að eiga Jesú
einkavin í hverri þraut.
Ó, þá heill að halla mega
höfði sínu’ í Drottins skaut.
Ó, það slys því hnossi’ að hafna, hvílíkt fár
á þinni braut,
ef þú blindur vilt ei varpa
von og sorg í Drottins skaut.
(M. Joch.)
Þín tengdadóttir,
Jóna.
Nú er Hálfdan horfinn á vit feðra
sinna og í faðm konu sinnar sem
þangað fór tæpu einu og hálfu ári á
undan honum. Þetta er víst lífsins
gangur, en alltaf jafnerfitt að sætta
sig við hann.
Ég kynntist tengdaföður mínum
fyrir réttum þrettán árum. Sá ég þar
teinréttan reffilegan karl með mikið
og fallegt snjóhvítt hár sem stundum
var kallað „biskupshár“. Eitt sinn er
ég kom á Seljaland þóttist Hálfdan nú
aldeilis hafa verkefni handa mér.
Rauk hann til og náði í skæri, rétti
mér þau, skellti sér í stól og sagði mér
að klippa. Ég vissi ekki hvaðan á mig
stóð veðrið, en hann kvaðst ekki hafa
komist í bæinn svo lengi og lubbinn
kominn út um allt svo einhver varð að
klippa. Ég þorði ekki annað en að
hlýða tengdaföður mínum svo eitt-
hvað myndaðist ég við að klippa og
hann varð hæstánægður. Í „rakara-
stólnum“ komst á þetta innilega sam-
band milli „kúnna“ og „klippara“ og
varði það alla tíð eftir það þótt ekki
fengist ég til að klippa hann aftur.
Hann Hálfdan var glettinn mjög og
gaman að fylgjast með því hvernig
hann í seinni tíð gaf sér tíma til að
gantast við barnabörnin sín, þau
þekktu afa sinn vel og vissu að hann
var að grínast þegar hann þóttist vera
að skamma þau, detta um dótið þeirra
eða klípa aðeins í þau. Svo var hann
farinn að luma á sælgæti hér og hvar
handa þeim, því hann fylgdist með
hvað hreif ungdóminn í dag. Ég er þó
ekki frá því að þeim hafi þótt meira
varið í að fá að laumast í kandísinn
hans sem ávallt var til uppi í skáp,
hvort sem var í Bólstaðarhlíð eða á
Seljalandi. Einu tók ég vel eftir í fari
Hálfdans en það var hversu nýtinn
hann var og aldrei mátti henda neinu,
það gæti komið í góðar þarfir seinna.
Og ég sá ekki betur en að þetta væri
rétt hjá honum því ekki leið það skipti
sem ég var stödd á Seljalandi án þess
að einhvern bæri að garði með bil-
aðan hlut og þá var farið út í „Vest-
urver“ og leitað leiða til að laga það
sem bilað var. Þeir voru ekki sviknir
sem leituðu til Hálfdans.
Nú er tómlegt á Seljalandi. Þegar
ég minntist tengdamóður minnar í
fyrra á þessum sömu síðum fannst
mér sérlega sárt að vita til þess að
ekki stæði hún á tröppunum á Selja-
landi þegar mann bæri að garði eða
þegar kvatt yrði. Eftir stóð Hálfdan
einn, nú er þar enginn. Minningin um
yndislega tengdaforeldra lifir og
börnin mín eru lánsöm að hafa átt afa
og ömmu sem bjuggu í sveitinni sem
gefur svo margt.
Nú verður Hálfdan lagður til
hinstu hvílu við hlið konu sinnar og
saman munu þau vaka yfir öllum
börnunum sínum, barnabörnum og
öðrum ástvinum.
Deyr fé,
deyja frændur,
deyr sjálfur ið sama;
en orðstír
deyr aldregi,
hveim er sér góðan getur.
(Úr Hávamálum.)
Inga Lára Pétursdóttir.
 Fleiri minningargreinar
um Hálfdan Auðunsson bíða birt-
ingar og munu birtast í blaðinu
næstu daga.
3 "      
 " 
 
 ,
 %
  ,$
%(
$
5
$ '&
- ;#
    A14  
 -%   $ /8  
 A%   3 
' "
      #
3 "      
 " 
 
 ,

% 1%
  ,$
" 
$
" $


'-> 
/0
4
+ @C@


*4+!4#
A
*A 
 
   - 8'8!   +'F* #
3 "    
"1  ,

 % 1% 
    ,$ " 


/0- 
/0
 *+# +
44

D


*4+!4#
8
4 #
4  
 
  
 " 


   

)(/
G
6-
> 0 78
.
74.
H
"  $  (5!  "  !
 "

 
    
5! " !( ! '!
!   
* #!   $   
3 8
!   
I 
0G#!   " . 
      #
3 "    6 
1   ,
 
% 1% 
    ,$   "  "
" 
  
 $

 " $
 


($ 

 , D
9#
':5 4- 
&  !. 
':6
5 4(
 
- (
 
& 5 4(
 
5 7 67(
 
-+
-+
 
-
45 4 ':5 4-+
 9#
3 "  
$ "
"1
%   ,

% 1%
  
 ,$   "  
 

 
" 

$ $

1$(


5
$ /3 0 '8 C
A 8 #
-45 

 85  . -.
 =5 
      #