Morgunblaðið - 27.10.2001, Blaðsíða 23

VIÐSKIPTI/ATHAFNALÍF
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 27. OKTÓBER 2001 23
SÍLDVEIÐAR ganga fremur treg-
lega um þessar mundir. Aðeins eru
komin um 15.000 tonn af síld á land
samkvæmt upplýsingum Samtaka
fiskvinnslustöðva. Ljósi punkturinn
er þó, að langmesti hluti aflans hef-
ur farið til vinnslu, það er frystingar
og söltunar, eða tæplega 12.500
tonn. Að öllu jöfnu fer meira af síld-
inni í bræðslu, en afar hátt verð á
frystri síld hvetur til vinnslu hennar.
Leyfilegur heildarafli á síldinni er
tæplega 143.000 tonn og nú eru því
óveidd tæplega 128.000 tonn. Síld-
ina hafa skipin verið að fá við Eldey
og úti fyrir Austfjörðum. Einnig
hefur stór og góð síld fundizt út af
Vestfjörðum en veður hefur hamlað
veiðum á þeim slóðum.
Síld hefur nú verið landað á sex
stöðum á landinu. Mest hefur komið
á land á Hornafirði, um 5.000 tonn.
Ríflega 3.700 tonn hafa borizt á land
í Neskaupstað, 2.600 á Djúpavogi,
1.700 á Vopnafirði, 1.400 á Þórshöfn
og 440 tonn á Fáskrúðsfirði.
Kolmunnaveiðarnar standa enn
en eitthvað hefur dregið úr þeim
síðustu daga. Alls hafa íslenzku
skipin veitt ríflega 286.000 tonn og
þar af hafa þau landað tæplega
10.000 tonnum í Færeyjum. Erlend
skip hafa alls landað um 41.000
tonnum hér á landi og því hafa um
317.000 tonn af kolmunna borizt til
vinnslustöða á Íslandi. Kolmunna-
aflinn á síðasta ári var um 260.000
tonn og hafði þá aldrei verið meiri.
Mestu hefur verið landað Eski-
firði, um 80.000 tonnum. Næst kem-
ur Neskaupstaður með 63.000 tonn,
Seyðisfjörður með 60.000, Fá-
skrúðsfjörður með 40.000 tonn,
Vopnafjörður með 16.000. Þorláks-
höfn 11.000 og Vestmannaeyjar með
12.600 tonn. Aðrir staðir eru með
minna magn. Athygli vekur að
nærri helmingur af afla erlendra
skipa hefur borizt á land á Fá-
skrúðsfirði eða um 18.000 tonn.
Morgunblaðið/Þorgeir Baldursson
Oddeyrin EA kemur inn til löndunar í Grindavík.
Mest af
síldinni í
frystingu
TEKJUMUNUR milli ríkja fer al-
mennt minnkandi, en tekjumunurinn
milli svæða innan ríkjanna eykst á
hinn bóginn. Þannig eru einstök
svæði innan ríkja með mun hærri
tekjur og lægra atvinnuleysi á meðan
sum svæði búa við viðvarandi hátt at-
vinnuleysisstig og lágar tekjur miðað
við landsmeðaltal.
Þetta kemur fram hjá Lindsay
McFarlane, forstöðumanni svæð-
isþróunardeildar Efnahags- og fram-
farastofnunarinnar í París, OECD.
Hún er meðal framsögumanna á ráð-
stefnu hér á landi undir yfirskriftinni
byggðamál, alþjóðavæðing og sam-
vinna. Mun erindi hennar fjalla um
byggðamál og alþjóðavæðingu.
McFarlane segir að árið 1994 hafi
verið sett á stofn svæðisþróunardeild
innan stofnunarinnar vegna þess að
aðildarríki hefðu áhyggjur af áhrifum
alþjóðavæðingar á einstök svæði inn-
an ríkja Efnahags- og framfarastofn-
unarinnar. Deildin gegni því hlut-
verki að greina og skýra út þá
áhrifaþætti sem valda því að einstök
svæði þróist með ákveðnum hætti.
Tekjumunur millja ríkja minnkar
McFarlane segir að það sé sam-
merkt með aðildarríkjunum að með-
an tekjumunur milli ríkja færi
minnkandi, ykist munur milli svæða
innan ríkjanna. Þannig væru einstök
svæði innan ríkja með mun hærri
tekjur og lægra atvinnuleysi á meðan
sum svæði væru með viðvarandi hátt
atvinnuleysisstig og lágar tekjur mið-
að við landsmeðaltal. McFarlane seg-
ir að hlutverk deildarinnar sé að at-
huga og skýra út hvers vegna þessi
mikli munur sé og segir að í grein-
ingu sinni sé notuð heilstæðari að-
ferðafræði við greiningu á einstökum
svæðum. Oftar en ekki sé einungis
litið til ákveðinna sértækra aðgerða
þegar eigi að styrkja byggðir svo sem
samgöngubóta, erlendra fjárfestinga
og skattaívilnana. Hins vegar hafi á
seinni árum komið í ljós að hefð-
bundnar kenningar um efnahagsþró-
un hafi vanmetið áhrif staðbundins
umhverfis á hagvöxt.
Deildin hefur skoðað svæði í sveit-
um Tékklands, Champagne-hérað í
Frakkland, Bergamo í Ítalíu og
Melbourne í Ástralíu svo dæmi séu
tekin. McFarlane segir að uppi séu
skoðanir um að staðsetning skipti
ekki máli á tímum alþjóðavæðingar
vegna ódýrra samgangna og hreyf-
anleika vöru, fjármagns og vinnuafls.
Staðreyndin sé hins vegar sú að nú
skipti staðsetning jafnvel meira máli
en oft áður. Fjármagn sé ekki alltaf
hreyfanlegt, fyrirtæki treysti á stað-
bundið vinnuafl og séu háð tengsla-
neti við undirverktaka og vöruþróun
svo nokkur dæmi séu tekin. Mikil-
vægast sé að byggja upp umhverfi
þar sem fyrirtækjum er gert kleift að
auka framleiðni og vöruþróun sér-
staklega í útflutningsiðnaði. Innri
vöxtur sé því mjög mikilvægur.
Vissulega sé einnig mikilvægt að
vöxturinn komi utan frá, s.s. með er-
lendri fjárfestingu, en innri vöxtur
skiptir miklu máli þegar takast á að
laða að erlenda fjárfestingu.
Nota þá þekkingu sem fyrir er
McFarlane segir að ákveðin svæði,
til dæmis á Ítalíu, séu dæmi um
hvernig sé hægt að nota rótgróna
samkeppnishæfni sem grunn til að
byggja upp og nútímavæða hefð-
bundinn útflutningsiðnað. Þannig er
hægt að nota þann mannauð og þekk-
ingu sem fyrir er til að þróa nýjar út-
flutningsatvinnugreinar og auka hag-
vöxt.
McFarlane segir að með því að
horfa á hlutina í víðara samhengi ná-
ist betur að gera sér grein fyrir því
hvaða þættir séu mestu áhrifavald-
arnir hvað varði byggðamál og efna-
hagsþróun.
Ráðstefnan verður haldin í Húsa-
kynnum Hitaveitu Suðurnesja fyrir
tilstilli iðnaðarráðuneytisins og
Byggðastofnunar. Stendur hún frá
13.30 til 17.30.
Ráðstefna um byggðamál, alþjóðavæðingu og samvinnu
Innri vöxtur skiptir
ekki síður máli
REGIN Grímsson bátasmiður gagn-
rýnir harðlega aðgerðir stjórnvalda
sem hann segir þrengja verulega að
smábátaflotanum.
Regin segir ljóst að kvótakerfið sé
ekki að skila tilætluðum árangri og
bendir á að fiskveiðistjórnunarkerfi
Færeyinga hafi skilað góðum ár-
gangri. „Það hefur verið bent á að
Færeyingar fengu varla bein úr sjó
fyrir tíu til tólf árum. Þá bönnuðu
þeir togveiðar á grunnslóð en heim-
iluðu krókaveiðar og fóru úr kvóta-
kerfi í sóknardagakerfi. Núna eru
Færeyingar að uppskera, enda hafa
fiskistofnarnir við eyjarnar sjaldan
eða aldrei verið jafnstórir. Hér við
land eru fiskistofnarnir hinsvegar að
minnka. Krókaveiðar björguðu og
byggðu upp fiskistofnana í Færeyj-
um en hér er stöðugt verið að
þrengja að þessum útgerðarflokki og
menn sitja nú uppi með verðlaus hús
og verðlausa báta. Það má ekki
þrengja meira að krókaveiðum en
orðið er,“ segir Regin.
„Horfa ber
til Færeyja“