Tíminn - 02.03.1975, Blaðsíða 17

Tíminn - 02.03.1975, Blaðsíða 17
Sunnudagur 2. marz 1975 TÍMINN 17 opinberum söfnum og einkasöfn- um, og munu verk fárra islenzkra listmálara vera eftirsóttari. Það hefur einnig sýnt sig, aö þegar efnt hefur verið til stórra sýninga á verkum Snorra, er ótrúlega mikiö til af þeim og þau vel varð- veitt. Snorri Arinbjarnar fæddist i Reykjavik árið 1901. Hann stund- aði listnám hjá Axel Revold i Osló, og starfaði siðar i Dan- mörku. Margar myndanna á sýningunni á Listasafni ASÍ eru frá þessum löndum, og hinar fyrstu málaðar á þriðja áratug aldarinnar. En flestar sýningar- myndanna eru frá Islandi og málaðar á ýmsum timum listfer- ils Snorra. Lengstan hluta ævinnar bjó listamaðurinn á tslandi og starf- aði hér, eins og verk hans bera glöggt vitni, og þótt hann hafi orð- ið fyrir miklum áhrifum þeirra listastefna, sem riktu i Evrópu á námsárum hans og starfsferli, eru myndir Snorra Arinbjarnar fyrst og fremst verk islenzks listamanns. Sýningin i Listasafni ASl verð- ur opin til 9. marz n.k. J Snorri Arinbjarnar: Sjálfsmynd. aldrei koma aftur, að maður vonar. Hitt er svo lika ánægjulegt, að Listasafn ASl skuli hafa stefnu i myndlist. Svona sýning er áhuga- vert viðfangsefni fyrir söfn almennings. Það koma ekki bara einhverjir menn og syna myndir við hentugleika. Það hanga bara ekki sömu myndirnar ár eftir ár eins og hUsaskúm. Þetta er lifandi starf, sem þarna er unnið. Reynt er og reynt verður að fá sýningar þarna upp og verið er að senda syningar út um land. Þessu hljdta allir að fagna, sem unna myndlist. Þau fáu söfn, sem hér eru, þar á meðal Listasafn íslands eru alltof steinrunnin og Byggingarvinna i Danmörku. &*6Z* ¦; orra Arinbjarnar Bóndi gáir til veðurs. að tala við hann Hjörleif Sigurðs- son, listmálara, en hann er for- stjóri Listasafns ASÍ. Enginn Gromaire i þessu — Nei það er enginn Gromaire i þessu. Hann hefur lært þetta mest heima hjá sér, þvi hann var „talent" og var byrjaður að ein- falda og draga saman formin löngu áður en hann byrjaði að læra, sagði Hjörleifur. Sýningin saman stendur af þrem deildum, en alls eru 44 myndir á sýningunni og auk þess koma ristur, sem birtust framan á Sunnudagsblaði Alþýðublaðs- ins, meðan Finnbogi RUtur var þar ritstjóri, en hann laðaði þá listamenn að blaöinu. Snorri Arinbjarnar var elztur svonefndra „September-manna," ef þaö segir þa eitthvað lengur. Hann stundaði nám i Osló hjá Axel Revold og dvaldist siðar i Danmörku. Einnig var hann búsettur á Blönduósi, þar sem hann var lengi viðloðandi, og menn hafa eignað honum „sjávarþorpið" i islenzkri mynd- list. Bátar, skip, bryggjur, fólk að bera eitthvað, eða að biða. Allt verður þetta myndefni, lika sild- arverksmiðjur og skuggalegar forstofur i húsum. Þess utan málaði Snorri landslagsmyndir og myndformið einfaldaðist meir og meir, unz segja mátti að aðeins grófustu tákn væru notuð af fyrirmyndunum. Smámunir og riss, sem skipta máli Þessi sýning i Listasafni ASl er ekki yfirlitssýning, heldur miklu fremur sýning á ýmsum smá- munum og rissi, sem málarinn lét eftir sig. Þessi blöð hafa ekki verið rannsökuð nánar, að þvi að fram komi i sýningarskrá, en að sigla um salina i fylgd Hjörleifs hjálpar mikið upp á sakirnar. Myndir þessar eru sumar mjög gamlar og bregða nýju ljósi á þroskaferil Snorra Arinbjarnar og þróunina i list hans. Snorri kynnist Þorvaldi Skúla- syni snemma. Þeirra fundum bar saman á Blönduósi, að ég héfi fyrir satt, og með þessum tveim málurum er nokkur skyldleiki, sem auðveldara er þó að halda fram, en sanna með beinum rök- um. Er þar einkum átt við eldri myndir Þorvaldar og yngstu myndir Snorra og mega báðir vel viðuna. Þeir urðu lika samferða i skóla til Oslóar haustið 1928 og farangur þeirra virðist nokkuð sameiginlegur, eða áþekkur. Nóg um þaö. Þeir þroskast siðan hver upp a sinn máta. Björn Th. Björnsson telur, að kreppuárin komi fram i myndlist Snorra, likt og þau hafa áhrif & skáldskap skáldanna frá þessum árum, viðfangsefni þeirra og að svipþungur dagurinn orki á list þeirra má það vel vera. Visst atvinnuástand ríkir i list Snorra Arinbjarnar, ástand sem ekki breytist fyrr en kreppan er liðin hjá. Sinar beztu myndir málar hann i stríðsgróðanum ef tir strið- ið. Hann andaðist i Reykjavik 31. mai árið 1958. Myndir „allar á léreftinu" Snorri mun hafa verið afkasta- mikill á yngri árum. Hann átti við heilsuleysi að striða seinustu árin sem hann lifði og afköstin urðu minni og minni, eftir þvi sem þrekiö þvarr. Um myndir Snorra segir Halldór Laxness á miða, 1952: „Einkum er ég þér þakklátur fyrir myndir, sem eru allar á lér- eftinu, þvi þannig finnst mér að góð mynd eigi að vera: fullkom- inn heimur fyrir sig, þar sem allt gerist á duknum og ekkert fyrir utan hann." (Islenzk myndlist II. bindi). Snorri Arinbjarnar verður um margt talinn meðal okkar merki- legustu málara. Það er athyglis- vert, hversu snemma honum verða ljós einhver frumatriði i myndsmiði. Að myndin er um margt fyrirmyndinni óviðkom- andi. Ennfremur hefur Hjörleifur Sigurðsson bent á litastigann, sem er i raun og sannleika engum likur. Hann eignast snemma „sinn" lit, sem er i senn per- sónulegur og klæðir holdug form- in. ÞU þekkir Snorra svo að segja hvar sem er á litnum. Þá er það og athyglisvert að hann skilur vissa framvindu, sem verður að vera, að ávallt sé verið á sér- stakri leið i óvissu, en þó ekki án fyrirheita. Þessvegna slæðist hann i hóp öfgafyllstu ungu mál- aranna og verður einn af þeim, þá liðlega fimmtugur að aldri, en i ljósi þeirra skoðana, er auðveld- ara að skilja myndlist hans frá fyrstu tið. Listasafn ASÍ — rétt stefna Listasafn ASÍ hefur þegar sannað ágæti sitt. 1 raun og veru fannst manni það dálitið undar- legt uppátæki að fara að gefa verkamönnum stofn að safni, en nU skilur maður að þetta er dýr- mætt. Myndlistin er tengdari at- vinnuvegunum en margt annað. Snorri og margir fleiri hafa lýst atvinnusögunni meira en mann grunar. Þeir lýsa árunum, sem blessaður fjárskorturinn getur ekki verið eina ástæðan til þess, að maður finnur svo sjaldan fyrir tilhlökkun i þeim húsum. Hörleifur upplýsti, að von væri á sérstakri sýningu á gjöfum Margrétar, konu Þorbergs Þórð- arsonar, og sovézk grafik mun koma innan skamms. Myndir frá safninu hanga nUna yfir félags- námskeiði i Olvusborgum og sýning er á leiðinni Ut á land. Starfið er sem sé lifandi. Jónas Guðmundsson. Reykjavikurhöfn. Þér getio sparao rúm 40 ÞÚSUND VIKKM VERKTAKADEILD Símar 1-58-30 & 8-54-66 Pósthússtræti 13 ef þér látið okkur útbúa frysti- eða kælihólf í f jölbýlishúsi yðar — þar sem frystikistan verður þá óþörf, en 385 I frystikista kostar nú um 80 þúsund krónur, en viðgerum yður fast verðtil- boð— þar sem allt er innif alið — í gerð 450-500 I hólfa á kr. 35-40 þúsund. Auk þess er rekstrarkostnaður hverf- andi og húsrými sparast, svo og er- lendur gjaldeyrir, og skattarnir lækka, þar sem afskrifa má frystihólfin. Kynnið yður þessi kostakjör. Hringið í síma 1-58-30 eða 8-54-66 og talið við Einar Þorsteinsson, sem veit- ir allar nánari upplýsingar. AUGLYSINGADF.ILO TiMANS

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.