Tíminn - 02.03.1975, Blaðsíða 30

Tíminn - 02.03.1975, Blaðsíða 30
30 TÍMINN Sunnudagur 2. marz 1975 Miklar hræringar hafa átt sér stað i is- lenzkri popptónlist undanfarna mánuði og ýmsar blikur eru á lof ti hvað poppmál áhrærir. Flestir viröast þeirrar skoounar, að áriö 1974 hafi að nokkru leyti verið timamótaár i islenzkri popptónlist. Astæöan fyrir þvi er eflaust sii, að þá komu á markaöinn nokkrar LP- plötur frá Islenzkum popptónlistarmönnum, sem hvað efni og upptöku snerti voru fyllilega samkeppnisfærar við þær erlendu plötur, sem hingað koma. Hefur slikt vart gerzt í aðra tið! i þessu sambandi nægir að nefna plötur Jóhanns G. Jóhannssonar, Change og illjóma — og jafnvel Pelican- plöluna, sem þó var fremur illa upp tekin. Svo virðist, sem nii fyrst sé kominn dálltill raunverulegur „professionáV'-bragur á is- lenzka popptónlist og ber þvl vissulega að fagna.. Hvar eru samtök ! popptónlistarmanna? íslenzk popptónlist er óefað i geysilegri framför og með breyttum og betri aðstæöum hér á landi á henni vonandi eftir að vaxa enn meira fiskur um hrygg. Það hefur lengi verið eitt aðalvandamál islenzkrar popptónlistar, — og raunar staðiö henni að verulegu leyti fyrir þrifum — að aðstæður allar hérlendis til hljómplötu- upptöku hafa verið steinaldar- legar, ef svo ma að orði komast. Góð studióhafa hingað til aðeins átt heima i útlöndum og þangað hafa þeir popptónlistarmenn, sem stefna hátt, þurft að sækja — en þvi hafa eðlilega fylgt óheyrilega mikil fjárútlát. Hver sæmilega skyni borinn maður sér það i hendi sér, að þegareinLP-plata.sem tekin er upp og unnin erlendis kostar, á milli 3 og 5 milljónir króna i framleiðslu — er það svo kostnaðarsamt, að nær öruggt má telja, að stórkostleg tap verði áUtjgáfunni. Enginn má þó skilja orð min svo.aðhérsé veriö að áfellast þá popptónlístarmenn, sem faríð hafa til útlanda til upptöku og hafa verið að sækjast eftir þvi bezta, og aðeins þvi bezta, þvi slikt er að sjálfsögðu góðra gjalda vert. Hins vegar er ekki annað hægt en að furða sig á þvi að hér á landi skulu ekki vera til nein hagsmunasamtök popptónlistarmanna, sem hefðu hugsanlega getað sett á fót gott stúdió. Astæðan fyrir þvi að popptónlistarmenn hafa aldrei stofnað eigin samtök er þo eflaust sU, að hin sjúklega samkeppni milli hljómsveita og þá ekki slður umboðsmanna — hefur orðið til þess að hver höndin er upp á móti annarri. Þessu þarf nauðsynlega að breyta og popptónlistarmenn þurfa eigin hagsmunasamtök — ekki sizt þar sem það virðist vera skoðun flestra, ef ekki allra popptónlistarmanna að FIH hefur litlu áorkað þeim til framdráttar. Þrátt fyrir það að kostnaður við plötugerð erlendis er svo mikill að það tekur engu tali, verður að viðurkennast að ein- mitt þeir — sem hafa látið sig hafa það, að stefna Ut i jafn mikiö áhættuspil og utanlands- för til upptöku á plötu er — hafa haldið nafni islenzka poppsins á lofti og unnið þvi virðingarsess i svonefndum lístheimi. Hinr sem láta sér það i léttu rúmi liggja,hvort plötur þeírra þokkalega unnar aður ei, hafa komið leiðinlegu óorð«á poppið — en illa og hroðvirknislega unnar plötur eru þvi miður allt of algengar hér á landí. að verða þáttaskil I islenzkrí popptonlist og um leið islenzkri hljómplötuUlgáfu. Gunnar Þórðarson, listamannalaun og popptónlistin Margir hafa orðið til þess að lýsa hrifningu sinni yfir þvi að Uthlutunarnefnd listamanna- launa hefur veitt Gunnari Þórðarsyni listamannalaun. 1 þvi sambandi hefur m.a. verið upphrópað, að poppið hafi nú loks fengið viðurkenningu sem listgrein! — og Slagsiöa Mbl. talaði um „menningarvita" og átti þá við Uthlutunarnefndina. Frá minum sjónarhóli hefur , popptónlistin ekki þurft neina sérstaka viðurkenningu til að flokkast með öðrum listgreinuní og allra sizt frá þessari Ut- hlutunarnefnd, — enda hafa þusundir af yngri kynslóðinni sýnt fram á, aö þeir velja popptónlista fram yfir aðrar „viðurkenndar" listgreinar s.s. og skal nU bætt einni fjöður i þann mikla hatt. Popptónlistarþættir hafa alla tið átterfitt uppdrattar i rikisUt- varpinu og raunar hefur öll létt tónlist verið þar hornreka. Þess i stað hefur verið demt yfir landslýð sinfónium og alls kyns „klassiskri" tónlist, — sem yfir höfuð nýtur sin engan veginn i mono-Utsendingum. Endá virðist það vera útbreidd skoðun manna, að rikisUtvarpið hafi átt mestan þátt i þvi að f æla folk frá „klassiskri" tónlist, og er sárt til þess að vita Það er engum blöðum um það að fletta, að vinnandi fólk kýs frekar létta tónlist víð störf sin, heldur en þá „klassisku". Um þessar mundir er mikið rætt um islenzkan iðnað og allir landsraenn eru hvattir til þess að kaupa frekar það sem is- lenzkt er, heldur en erlent. Allir fjölmiðlar hafa varið rUmi sinu og tima til þessara hluta, og er ekkert nema gott um það að segja. Hins vegar hefur rlkisUt- varpið svo að segja hunzað alla V. eftir Gunnar Salvarsson Blikur á lofti í stiídiómálum Miklar blikur eru nú á lofti I studíómálum og ef að likum læt- ur munu risa hér upp tvö góö studió, áður en sumar heilsar. Þó má fastlega gera ráð fyrir að siðasta gengisfelling krónunnar hafi sett strik i reikninginn. 1 báðum tilfellunum er um framtak einkaaðila , að ræða, annars vegnar Svavars Gests og hins vegar Jóns Þórs Hannessonar, Jónasar R. Jónassonar og þriðja manns. Bæði þessi stúdió verða 8-rása og þau ættu að geta komið að mestu i veg fyrir hinar kostnaðarsömu utanlands- feröir. Þá má og geta þess að Hjörtur Blöndal er si og æ að bæta tækjakost sinn og hefur hann i hyggju að komast i nytt og betra hUsnæðiá næstunni. StUdióhans verður að visu aðeins 4-rása, en verði það vel tækjum búníð þarf ekki að óttast annað, en það komi aö góðum notum. Með þessum studióum hljóta bokmenntir, myndlist og fleíra. fslenzkir poppunnendur þurfa þvi ekki að dásema einhverja sjö menn, sem nær aldrei hlýða á popptónlist, — þótt þeir hafi álpazt til þess að taka mark á einhverju barna sinna, sem benti þeim á, að fulltrua popptónlistarinnar vantaði a lista þeirra, sem* hljóta lista- mannalaun. Og að tala um „menningarvita" i þessu sam- bandi er alveg út i hött — þvi þessir menn hafa engu betra skynbragö á hvað er list og hvað ekki, en aðrir. _.,.- Hins vegar er ljUft til þess aðvita, að Gunnari Þórarðsyni hafa verið boðin þessi laun og fer vart milli mála, að hann er þeirra verðugur. íslenzkur iðnaður — islenzk popptónlist og útvarpið RikisUtvarpmu hefur oft verið legið á hálsi fyrir eitt og annað islenzka popptönlist — sem að sjálfsögðu er Islenzkur iðnaðar) og er mönnum enn I fersku minni, þegar manni nokkrum var bannað að taka viðtöl og ræða við popptónlistarmenn I poppþætti sinum. Seint ætlar fólk að komast I skilning um það, að fyrr eða slðarveröurislenzk popptónlist Utflutningsvara, — gjaldeyrir fyrír okkar tóma gjaldeyrissjóð. Að minum dómi ber míkla nauðsyn til þess að gera vel viö islenzka poppið og dagblöðin hafa öll gert sér grein fyrir nauðsyn þess að hafa fasta poppþætti á sinum siðum, sem hafa að miklum meirihluta tekiö til meðferðar Islenzkt popp. A timamótaskeiði islenzkrar popptúnlistar verður að gera átak til aö hjálpa henni i hinni geysihörðu samkeppni við er- lenda popptónlist. Dagblöðin geta gert þetta að hluta til — en þó er sa megingalli á gjöf Njarðar,aðþeim er ekki fært að leika lögin á siðum sinum, en þau skípta nU alltént alltaf HLJÓMPLÖTUDÓMAR DOAAARI: GUNNAR GUNNARSSON ** + FYRIR NOKKRUM árum þótti það mikill viðburður, þegar meistarinn Bob Dylan sendi frá sér nýja plötu, og var beðið með óþreyju eftir hverri plötu frá honum. Nú er öldin önnur hér á landi, þvl miður. Þótt Dylan hafi fallið I öldudal 1970 er hann nii kominn upp á toppinn aftur, og þvi er kom- inn timi til að gömlu Dylan-að- dáendurnir hristi af sér slenið og hugsi sér til hreyfings. Blood On The Tracks er full- komlega sambærilegt við stóran hluta af þvf bezta, sem Dylan hefur gert. Textarnir eru sem fyrr hnitmiðaðir og vandaðir, — og ljóðrænir. Þeir falla vel að lögunum og dsjálf- rátt hrffst maður með. Gamli góði gitarhljómurinn er kominn á sinn stað aftur, og munnharpan er á slnum stað. Frábær, ósvikin, Dylanplata. *** * * l'AI) ER vlst óhætt að segja, að ný stór stjarna sé meðal vor, eftir að hafa hlustað á fyrstu sóloplötu Dan Fogel- bergs, Souvenirs. Það er ekki til neinn byrjendabragur á plötunni og allt sem hann gerir er gert af mikilli vandvirkni og nákvæmni. Honum til að- stoðar á þessari plötu eru kappar eins og Joe Walsh, Russ Kunkel, Al Perkins og Graham Nash, ásamt fleiri afburða hljdmlistarmönnum. Tónlist Fogelbergs er hægt að rekja til Byrds, C.S.N.Y. og Manassas. Þetta eru fallegar laglínur, góður og vel raddaður söngur, og frábært gltarspil, þar sem kassagitar Fogelbergs og rafmagnsgitar Joe Walsh eru I sérflokki. Souvenirs er einstök plata að gæðum, hrein og tær „West-Cost" tónlist, sem kemur þar fram f allri sinni dýrt. Amen. höfuðmáli. Það getur hins vegar rikisútvarpið. Nýr tónlistarstjóri hefur tekið viö hjá rikisútvarpinu og fyrir hönd NU-timans og allra popptónlistarunnenda skora ég hér með á hann að setja a fót is- lenzkan popptónlistarþátt, Is- lenzkri popptónlist til fram- dráttar. Það gæti orðið mikils virði. Nýjar hljómsveitir NU, sem endranær skjóta nýjar hljómsveitir upp kollinum og eru margar þeirra mjög at hyglisverðar. Miklar vorir eru bundnar við hljómsveitina Borgis, sem skipuð er þremur fyrrverandi Birtumeðlimum og Ara Jónssyni, trommuleikara og söngvara Ur Roof Tops. Hljómsveitin Eik hefur breytzt mikið eftir aö nýjir meðlímir bættust I hópinn og hafa þeir aukið mikíð við hróður sinn á siðustu vikum. NámfUsa Fjóla, Dögg og fleiri hljóm- sveitir eru sifellt að sækja I sig veðrið og má bUast við miklu frá þeim,. þegar fram i sækir. Hljómplötuhlustun og tollar af plötum. Það er kunnara en frá þurfi að segja, aðhækkanir á vörum og þjónustu hafa skollið á landann eins og grimmilegar flóðbylgjur að unanförnú*.' Poppunnendur fara eðlilega ekki varhluta af þessum hækkunum frekar en aörir og talið er að næst þegar LP-plötur koma I verzlanir muni þær kosta um 2000 krónur hvert eintak. Þetta eru miklir fjármunir fyrir fólk, sem að bróðurparti er ungt og hefur ekki Ur miklu að spila. En hvers vegna er verið að kvarta? Er ekki eðlilegt, að plötur hækki eins og hver annar varningur? JU, i sjálfu sér er þaö ekkert óeðlilegt. Hins vegar er óeðli- legt, að ekki skuli vera lækkaður tollur af plötum, — eins og gert er um annan varning, sem talinn er hafa líst-' rænt gilti. Hljómplötuhlustun er senni- lega almennasta áhugamál þorra ungra íslendinga — og þvi væri fróðlegt fyrir þennan stóra hóp að heyra rök yfirvalda um það, hvers vegna hljómplötur eru ekki i sama tollflokki og „listrænar" vörutegundir. Það skyldi þó ekki vera, að starfs- menn tollyfirvalda séu „menningarvitar" sem ákveða i íeynd hvað er list og hvað ekki? Er virkilega ekki kominn timi til þess, að við sem unnum popptónlist fáum að sitja við sama borð og aðrir listhafar? Af hverju látið þið aldrei i ykkur heyra? Þab hefur vissuiega vakið nokkra undrun, að popptónlistarmenh láta nær aldrei i sér heyra — þrátt fyrir þau ýmsu vandamál og órétt- lætismál, sem þeir eru beittir. Hvernig væri að þið risuð Ur dvalanum og kæmuð fram með skoðanir um ykkar mál. Orðib er laust. Nú-tíminn

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.