Fréttablaðið - 15.11.2005, Blaðsíða 18

15. nóvember 2005 ÞRIÐJUDAGUR
FRÁ DEGI TIL DAGS
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 – prentmiðlar RITSTJÓRI: Kári Jónasson FRÉTTARITSTJÓRI: Sigurjón M. Egilsson AÐSTOÐARRITSTJÓRI: Jón Kaldal FRÉTTASTJÓRI: Arndís Þorgeirsdóttir VARAFRÉTTASTJÓRI:
Trausti Hafliðason FULLTRÚI RITSTJÓRA: Guðmundur Magnússon RITSTJÓRNARFULLTRÚI: Steinunn Stefánsdóttir RITSTJÓRN OG AUGLÝSINGAR: Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík AÐALSÍMI:
550 5000 SÍMBRÉF Á FRÉTTADEILD: 550 5006 NETFÖNG: ritstjorn@frettabladid.is og auglysingar@frettabladid.is VEFFANG: visir.is UMBROT: 365 – prentmiðlar PRENTVINNSLA:
Ísafoldarprentsmiðja ehf. DREIFING: Pósthúsið ehf. dreifing@posthusid.is Fréttablaðinu er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu, Suðurnesjum og Akureyri. Einnig er hægt að fá
blaðið í völdum verslunum á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. issn 1670-3871
AUGL†SINGASÍMI
550 5000
FYLGIR FRÉTTABLA‹INU ALLA MI‹VIKUDAGA
Mest lesna
vi›skiptabla›i›
G
al
lu
p
kö
nn
un
f
yr
ir
36
5
pr
en
tm
i›
la
m
aí
2
00
5.
Kveðjuorð?
Það vakti athygli þeirra sem hlýddu á
ræðu Halldórs Ásgrímssonar forsætis-
ráðherra á miðstjórnarfundi Framsókn-
arflokksins á föstudagskvöld hve fögrum
orðum hann fór um Alfreð Þorsteinsson,
borgarfulltrúa flokksins. Hann sagði
að fyrir tilstuðlan Alfreðs væri Orku-
veitan orðin að stórveldi og sennilega
besta eign Reykjavíkurborgar. Þegar
haft er í huga að Björn Ingi Hrafns-
son, aðstoðarmaður ráðherrans, er
sterklega orðaður við oddvitasæti
framsóknarmanna í borginni - og
yrði þá að keppa við Alfreð ef hann
gefur áfram kost á sér - hvarflaði víst
að einhverjum áheyrenda að
ummæli Halldórs væru
kveðjuorð. Hann gæti
hrósað Alfreð í hástert
án þess að skaða fram-
boð aðstoðarmanns
síns því það væri búið að ganga frá
því bak við tjöldin að Alfreð drægi sig í
hlé. Fróðlegt verður að sjá hvort þessi
ályktun reynist rétt.
Gremja
Framsóknarmenn eru mjög gramir út í
Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur eftir ræðu
hennar á flokksstjórnarfundi Samfylk-
ingarinnar. Hún talaði þá um
að Samfylkingin ætlaði að
verja miðjuna fyrir sjálfstæð-
ismönnum. En gleymdi hún
ekki Framsóknarflokknum?
Er hann ekki hinn gróni mið-
flokkur íslenskra stjórnmála?
Ætlar Samfylkingin kannski
að gleypa kjósendur
Framsóknar með því
að eigna sér stöðu
flokksins í pólitík?
Þannig var spurt
í vefritinu Tímanum í gær og þessum
áformum líkt við það þegar hvalurinn
gleypti Jónas hér forðum. „Rétt er þó
að minna á að Jónas átti ráð við því og
kveikti eld í maga hvalsins, svo hann
spýtti honum upp á land þremur dögum
síðar. Framsóknarmenn munu því fara
að gera eldfæri sín klár til að svara þess-
um leik formannsins“, segir í Tímanum.
Varnarmál
Annars voru það orð Halldórs Ásgríms-
sonar um varnarviðræðurnar við Banda-
ríkin sem mesta athygli vöktu. Lýsing
hans á stöðu mála var afdráttarlaus og
neikvæð. Og ekki var hægt að skilja þau
öðru vísi en sem lítt dulbúna gagnrýni á
hvernig fyrrverandi forsætisráðherra og
utanríkisráðherra hefði haldið á málum.
Menn velta því fyrir sér hvort þetta hafi
áhrif á andrúmsloftið á stjórnarheimilinu.
gm@frettabladid.is
„Einstaklingsmiðað nám“ og
„skóli án aðgreiningar“ eru hug-
tök sem eru talsvert í umræðunni
þessa dagana, en þyrftu að vera
mun meira rædd en raun ber
vitni. Menntasvið Reykjavíkur-
borgar efndi þó til tveggja opinna
funda um einstaklingsmiðað nám
í síðustu viku og Kennarafélag
Reykjavíkur efndi til málstofu
um skóla án aðgreiningar, sömu-
leiðis í síðustu viku. Það var ljóst,
einkum á síðastnefnda fundinum,
að fólki er mikið niðri fyrir. Nú
þarf að taka fram að ofangreind
hugtök eru markmið Menntasviðs
Reykjavíkurborgar en ég hef
ekki kynnt mér markmið annarra
sveitarfélaga. Það er hins vegar
hlutverk höfuðborgarinnar að
leggja línur, vera leiðandi og móta
stefnu, þannig að væntanlega taka
einhver sveitarfélög mið af mark-
miðum höfuðborgarinnar.
Nú verður ekki deilt um þessi
markmið í sjálfu sér. Þau falla
einfaldlega að þeim kristnu gild-
um sem við lifum samkvæmt
hér á landi. Það er rétt að stefna
að því að hver nemandi læri á
sínum eigin forsendum með þeim
aðferðum sem honum henta. Það
er rétt að allir nemendur eiga rétt
á skólagöngu á eigin forsendum.
Sem börn lærum við að það er
ljótt að gera upp á milli og reynum
oftast að fylgja þeirri grundvall-
arstefnu. Um þetta eru örugglega
allir sammála. En þegar kemur að
því að ræða aðferðir og tæki og
tól verður staðan heldur erfiðari.
Kennarar hafa reyndar alltaf haft
einstaklingsmiðað nám að leiðar-
ljósi, þ.e. reynt af fremsta megni
að nálgast nemendur á þeirra for-
sendum og aðstoða þá við að ná
árangri, hvern og einn.
Það er hins vegar augljóst mál
að það er ódýrara að kenna hópum
og „gamla ítroðsluaðferðin“ sem
formaður Menntaráðs talaði um
heldur í niðrandi tón í liðinni
viku, sjálfsagt hvorki í fyrsta né
síðasta sinn, hefur marga kosti.
Kennarar þekkja það af áratuga
reynslu að þegar nýtt námsefni
eða ný aðferð er lögð inn við töflu
fyrir framan stóran hóp nem-
enda má reikna með að um 80 og
allt upp í 90% nemenda skilji og
læri. Sá hópur getur því haldið
áfram og leyst verkefni sem við
eiga og unnið á eigin forsendum.
Þá gefst tími til að sinna þeim 10-
20% sem eftir eru og eiga erfiðara
með skilning meðan aðrir halda
áfram vinnu sinni. Það var í raun
sérlega ánægjulegt að heyra for-
mann Menntasviðs tala um það á
títtnefndum fundi að einstaklings-
miðað nám sé dýrara en ,,ítroðslu-
aðferðin“. Það er gott til að vita að
skilningur á því skuli fyrir hendi,
ég var nefnilega ekki viss um að
svo væri.
Gott og blessað. Kennarar
hafa hins vegar fengið inn í hina
almennu skólastofu nemendur sem
áður áttu tryggt skjól í sérdeild-
um og sérskólum. Því fer fjarri að
þeim fylgi sá stuðningur sem þeir
þarfnast og eiga sjálfsagt rétt á.
Sumir þessara nemenda, sem nú
eru í almennum bekkjardeildum,
eru í raun veikir, í sumum tilfell-
um veikir á geði. Það er falleg
hugsun að gefa öllum kost á að
stunda nám í sínum heimaskóla
með öðrum börnum hverfisins en
hún gengur ekki alltaf upp.
Sumum þessara barna líður
ekkert sérstaklega vel við þessar
aðstæður. Mörgum öðrum börn-
um líður heldur ekkert sérstaklega
vel því stundum gengur erfiðlega
að fá vinnufrið í kennslustundum.
Það undrar mig oft hversu hljóð-
látur sá hópur foreldra er, sem á
börn sem óska þess eins að hafa
vinnufrið og fá að stunda sitt nám
af kostgæfni án utanaðkomandi
truflana.
Kennurum líður þessa dagana
svolítið eins og nú sé ætlast til að
þeir fljúgi af stað - án vængja.
Kannski eru kennarar of sam-
viskusamir, of uppteknir af því
að ná þessum markmiðum. Sviðs-
stjóri Menntasviðs sagði nefnilega
á einum þessara funda að ekki
mætti taka þau markmið of alvar-
lega. Það skal viðurkennt að þá
lyftust brúnir í nokkurri forundr-
an því skilaboðin inn í skólana
hafa verið á þá leið að taka skuli
þessi markmið býsna alvarlega.
Það er kannski bara misskilning-
ur. En lítið sést af verkfærum.
Tölvukostur skólanna er víða ekki
boðlegur. Námsefni sem fellur að
þessum markmiðum er sjaldnast
til staðar.
Hugmyndafræðin er falleg en
kannski ekki alveg jafn raunsæ,
ekki nema með mun meiri breyt-
ingum en nú eru í augsýn. Breyt-
ingar kosta peninga og tíma, það er
þeirra eðli. Reykjavíkurborg hefur
vissulega sett meira fjármagn inn
í skólanna á síðustu árum en áður
var gert. Eigi skólarnir að ná þeim
markmiðum sem fram eru sett
þarf þó mun meira til. ■
Einstaklingsmiðað nám og
skóli án aðgreiningar
Í DAG
MENNTAMÁL
INGA RÓSA
ÞÓRÐARDÓTTIR
Kennurum líður þessa dagana
svolítið eins og nú sé ætlast
til að þeir fljúgi af stað - án
vængja.
AUGL†SINGASÍMI
550 5000
FYLGIR FRÉTTABLA‹INU ALLA MI‹VIKUDAGA
Mest lesna
vi›skiptabla›i›
G
al
lu
p
kö
nn
un
fy
rir
3
65
p
re
nt
m
i›
la
m
aí
2
00
5.
Það væri mikið slys ef fulltrúar atvinnulífs og verka-lýðshreyfingar í svokallaðri forsendunefnd næðu ekki skynsamlegu samkomulagi í dag, áður en fresturinn til
að segja upp gildandi kjarasamningum rennur út á miðnætti.
Nefndarmenn hafa að undanförnu ræðst við á hverjum degi og
ekki annað að ráða af því litla sem eftir þeim hefur verið haft
í fjölmiðlum, en að þeir nái saman. Það getur hinsvegar margt
gerst á síðustu stundu í málum sem þessum og því er allur var-
inn góður, sérstaklega þar sem lítið sem ekkert hefur kvisast út
nákvæmlega um efnisatriði væntanlegs samkomulags, sem gæti
komið misjafnlega niður á hinum ýmsu hópum innan verkalýðs-
hreyfingarinnar, eða ýmsum hópum þjóðfélagsins þar sem leið-
réttinga er þörf.
Í gildandi kjarasamningum eru ákvæði þess efnis að fari
verðbólgan yfir ákveðin mörk skuli fulltrúar verkalýðshreyf-
ingar og atvinnulífs taka málið fyrir og freista þess að finna
lausn á því fyrir ákveðinn tíma. Menn í forsendunefndinni hafa
því ekki nema daginn í dag til að ganga frá málum. Að öðrum
kosti getur komið til þess að samningum verði sagt upp.
Mikil spenna ríkir á vinnumarkaði í þjóðfélaginu um þess-
ar mundir sem leitt hefur til þess að erfitt er að manna stöð-
ur í ýmsum starfsgreinum, einkum þó þeim greinum þar sem
launin eru hvað lægst. Þetta vandamál hefur nýlega skotið upp
kollinum í greinum þar sem launakjör hafa verið talin viðun-
andi, því að undanförnu hefur meira að segja borið á því að erfitt
hefur reynst að manna sum fiskiskip. Forystumenn sjómanna og
útgerðarmanna hafa látið hafa það eftir sér að brátt komi að því
að flytja verði inn útlendinga til starfa á fiskiskipum. Á kaup-
skipaflotanum er þegar starfandi fjöldi útlendinga, gjarnan frá
láglaunalöndum, en nú eru sem sé horfur á því að útlendingar
verðir skráðir á íslensk fiskiskip. Það hefur að vísu gerst áður,
því færeyskir sjómenn komu hingað í hundraðatali á árum áður
til starfa á síðutogurum og öðrum fiskiskipum, en síðan hefur
mikið breyst í atvinnulífi þeirra.
Yfirborganir eru líklega algengari en nokkru sinni fyrr hér
og því ætti að vera tækifæri til að rétta hlut hinna lægst launuðu
í þjóðfélaginu og ná fram sanngjarnari leiðréttingu á ýmsum
sjálfsögðum réttindamálum. En þótt laun hinna lægst launuðu
verði hækkuð er ekki þar með sagt að sú launahækkun eigi að
fara upp allan launastigann - það væri af og frá. Hér áður fyrr
var sagt að ekki væri hægt að hækka laun hinna lægst launuðu
vegna uppmælingaaðalsins svokallaða en vonandi er sá tími lið-
inn. Í því góðæri sem nú er í landinu verða fulltrúar atvinnulífs
og verkalýðshreyfingar að finna skynsamlega leið til að rétta
hlut hinna lægst launuðu og þeirra sem minna mega sín í þjóð-
félaginu eða hafa orðið fyrir óvæntum skakkaföllum í lífinu.
Ríkisstjórn hefur enn sem komið er ekki sýnt öll spilin sem
hún er með á hendi varðandi innkomu sína í þetta mál. Það
eina sem er handfast í þeim efnum er lagafrumvarp um starfs-
mannaleigur sem kynnt hefur verið að lagt verði fram á vegum
félagsmálaráðherra, auk þess sem ráðherrar hafa sagt að stjórn-
in muni leggja sitt af mörkum til að greiða fyrir lausn samninga.
Það er líka mikið í húfi fyrir stjórnvöld að hér sé stöðugleiki og
ein af forsendum þess er að friður ríki á vinnumarkaði. ■
SJÓNARMIÐ
KÁRI JÓNASSON
Mikið er í húfi í viðræðum atvinnulífs
og verkalýðshreyfingar.
Samningar
verða að takast