Morgunblaðið - 08.03.2006, Blaðsíða 8

8 MIÐVIKUDAGUR 8. MARS 2006 MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
24. mars kl. 20
25. mars kl. 19
25. mars kl. 22
26. mars kl. 20
30. mars kl. 20
31. mars kl. 19
1. apríl kl. 19
1. apríl kl. 22
2. apríl kl. 20
Fös.
Lau.
Lau.
Sun.
Fim.
Fös.
Lau.
Lau.
Sun.
6. apríl kl. 20
7. apríl kl. 19
8. apríl kl. 19
8. apríl kl. 22
9. apríl kl. 20
12. apríl kl. 19
13. apríl kl. 19
15. apríl kl. 19
15. apríl kl. 22
Fim.
Fös.
Lau.
Lau.
Sun.
Mið.
Fim.
Lau.
Lau.
GEISLADISKURINN FYLGIR MEÐ MIÐUM
SEM KEYPTIR ERU Í FORSÖLU!*
*Gildir þegar keyptir eru tveir eða fleiri miðar og á við um
fyrstu 1000 miðana sem seldir eru.
FRÁBÆRT FORSÖLUTILBOÐ!
Kemur í ver
slanir 15. m
ars!
í l i
. !
Fljót, fljót, skrifaðu 1 stk. álver.
Samkvæmt eldinga-mælikerfi Veður-stofu Íslands var
eldingin sem sló niður í
flugvél Icelandair við flug-
tak á Keflavíkurflugvelli
kl. 17.43 sl. mánudag
óvenju öflug. Að sögn
Þórðar Arasonar, jarðeðl-
isfræðings á Veðurstof-
unni, mælist hámarks-
straumstyrkur eldinga
hérlendis oftast í kringum
50 þúsund amper eða 50
kílóamper, en eldingin á
mánudag mældist, með
fyrirvara um nákvæmni, í
kringum 300 kílóamper.
Afar sjaldgæft mun vera að
flugvélar verði fyrir eldingu hér
við land. Samkvæmt upplýsingum
frá Þorkeli Ágústssyni, forstöðu-
manni rannsóknarnefndar flug-
slysa (RNF), hefur á sl. fimm ár-
um aðeins verið tilkynnt um þrjú
tilfelli þar sem flugvél varð fyrir
eldingu hérlendis, auk tilviksins sl.
mánudag. Þannig varð Fokker-vél
fyrir eldingu norður af Reykjavík í
júlí 2003, síðar í sama mánuði varð
Dornier-vél fyrir eldingu og í
marsbyrjun 2004 varð Fokker-vél
fyrir eldingu í flugtaki við Reykja-
víkurflugvöll.
Algengast að eldingu ljósti
niður í nef flugvélar
Eldingar sem slá til jarðar eru
ýmist pólaðar jákvætt eða nei-
kvætt eftir því hvort hleðslan í
skýinu er plús- eða mínushleðsla
miðað við jörð. Eldingin sem laust
niður í flugvél Icelandair sl. mánu-
dag var jákvætt póluð, en að sögn
Þórðar eru slíkar eldingar yfirleitt
miklu öflugri en neikvætt pólaðar
eldingar. Bendir hann á að nokkur
munur virðist vera á hleðslum eld-
inga eftir árstíðum sem og veður-
fari. Þannig séu eldingar á veturna
hérlendis yfirleitt jákvætt pólaðar
en eldingar á sumrin sem og í heit-
ari löndum heims neikvætt pólað-
ar. Jákvætt pólaðar eldingar eru
oftast einar á ferð en þær neikvætt
póluðu, sem eru þá ekki eins kraft-
miklar, koma margar saman.
Þórður segir nokkuð algengt að
flugvélar verði fyrir eldingum, en
oft geti þær hreinlega komið eld-
ingunni af stað. Flugvélar eru
málmhlutur sem leitt geta raf-
magn. Þegar þær koma inn á
skýjasvæði þar sem fyrir ríkir
mjög há spenna og alveg að fara að
slá niður eldingu virðist vélin virka
eins og kornið sem fyllir mælinn
og framkalla eldinguna.
Að sögn Ragnars Guðmunds-
sonar, flugvélaverkfræðings í
verkfræðideild Icelandair, eru
flugvélar gerðar til þess að þola
vel eldingar. Segir hann algengast
að eldingum ljósti niður ýmist á
nefi vélar og fari út um stél, en
einnig geti elding farið í stélið eða
skrokk vélar. Bendir hann á að
sérstakur eldingavari sjái um að
leiða eldinguna eftir vélinni og út
úr henni aftur á ákveðnum stöð-
um. Allar vélar sem verða fyrir
eldingu fara í gegnum staðlað ör-
yggiseftirlit þar sem þær eru yf-
irfarnar og leitað eftir skemmd-
um. Vélin sem varð fyrir eldingu
sl. mánudag varð fyrir óvenju-
miklum skemmdum og þurfti t.d.
að skipta um bæði álklumpa í stél-
inu sem sáu um að leiða eldinguna
út úr vélinni sem og hlífinni fremst
á vélinni sem ætlað er að kljúfa
vindinn, en hún splundraðist, auk
þess sem skipta þurfti um veður-
radar, en viðgerð var lokið í gær-
morgun. Segir Ragnar sjaldgæft
að svo miklar skemmdir verði, því
yfirleitt verða aðeins smá-
skemmdir á þeim stöðum þar sem
eldingin fer inn og út, þ.e. eldingin
skilur eftir sig lítinn punkt í
skrokki vélarinnar.
Enginn kannast við að
elding hafi grandað flugvél
Allir viðmælendur blaðamanns
voru sammála um það að þó nokk-
uð algengt væri að flugvélar yrðu
fyrir eldingu á flugi. Hins vegar
kannaðist enginn við að elding
hefði beinlínis grandað flugvél.
Voru menn sammála um að þótt
flugvél yrði fyrir eldingu með til-
heyrandi skemmdum væri flug-
hæfni hennar ekki stofnað í hættu
með neinum hætti, m.a. þar sem
öll raftæki um borð væru þannig
jarðtengd að elding ætti ekki að
hafa nein áhrif á þau. Hins vegar
væri vissulega æskilegt að lenda
vélinni sem fyrst og athuga með
skemmdir.
Haft var eftir Hilmari B. Bald-
urssyni, flugrekstrarstjóra hjá
Icelandair, í Morgunblaðinu í gær
að eldingu ljósti niður í vélar fé-
lagsins að meðaltali einu sinni á
ári. Að sögn Ragnars verða vélar
félagsins þó sjaldnast fyrir elding-
um hér við land, mun algengara sé
að vélarnar verði fyrir eldingum á
flugi erlendis þar sem þrumuveð-
ur eru tíðari en hérlendis. Nefnir
hann að meirihluti véla félagsins
verði fyrir eldingu við annars veg-
ar Minneapolis í Bandaríkjunum
og hins vegar við Osló í Noregi.
Samkvæmt upplýsingum blaða-
manns er algengast að flugvélar
verði fyrir eldingu annaðhvort í
flugtaki eða lendingu, því um leið
og vélar eru komnar upp í 35 þús-
und feta hæð séu þær farnar að
fljúga yfir veðrahvolfinu og því
ekki í hættu á að verða fyrir eld-
ingu. Þess má geta að veðrahvolfið
endar í um 8–10 km hæð, sem sam-
svarar um 30 þúsund fetum.
Fréttaskýring | Flugvélar í þrumuveðri
Engin ástæða
til að óttast
Eldingin sem sló niður í flugvel Icelandair
var óvenjuöflug, mældist 300 kílóamper
Skipta varð um nef á flugvél Icelandair sem
varð fyrir eldingu sl.. mánudag.
Flugvélar vel búnar undir
það að verða fyrir eldingu

Það kemur fyrir að flugvélar
verði fyrir eldingu og í þeim til-
fellum eru vélarnar það vel bún-
ar undir slíkt að flughæfni þeirra
er ekki stefnt í voða. Niðurstöður
rannsóknarslysanefndar flug-
slysa í Bandaríkjunum sýna að af
þeim flugslysum sem urðu á ára-
bilinu 1993–2004 mátti rekja
2,4% þeirra til þrumuveðurs.
Ekki er hægt rekja neitt
slysanna beint til þess að vélar
hefðu orðið fyrir eldingu.
Eftir Silju Björk Huldudóttur
silja@mbl.is