Tímarit íslenzkra samvinnufélaga - 01.11.1918, Blaðsíða 48

186
grundvöll til að byggja á verslunarviðskifti innan-
lands.
Deiluefnið er ofureinfalt, framleiðendum til lands'
og sjávar er borið á brýn, að þeir setji hvor um sig
of hdtt verð á framleiðslu sína, sem seld er innanlands.
Ef hægt væri að benda á einhvern algildan verð-
mæli, sem báðir málspartar væru fúsir að viðurkenna,
og fylgja í verki, þá væri mikið á unnið. Það væri
sama og að kasta í eldinn þrætuepli, sem sundrar afli
þjóðarinnar að nauðsynjalausu.
Og það er síður en svo að þessi grundvöllur sé
torfundinn. Menn nefna hann hér um bil alt af um
leið og þeir bannsyngja náungana, sem ekki vilja fylgja
réttlátum mælikvarða í kaupum og sölum. Þessi grund—
völlur er markaðsverð vörunnar erlendis.
Frá sjónarmiði þeirra, sem álíta markaðsverðið
endurskin framleiðslukostnaðar (í öllum aðalatriðum)
liggur þessi úrlausn ofboð nærri. Markaðsverðið í víð-
asta skilningi verður þá hér um bil sama og sannvirði.
En að fá hlutina með sannvirði er draumur allra þeirra,
sem eitthvað þurfa að kaupa. Allur galdurinn væri þá
í því fólginn, að kjöt, smjör, tólg og fiskmeti væri jafn-
an selt hér með því verði, sem samskonar vörur seld-
ust fyrir á erlendum markaði.
Samt eru nokkrar vörur, sem ekki verða seldar
til útlanda, svo að miða megi verðlag þeirra við það.
Svo er t. d. um mjólk, skyr, nýtt kjöt að vori eða sumri
til o. s. frv. Með þessar vörur yrði að fara eftir því,
sem . greinagóðum mönnum teldist til um framleiðslu-
kostnaðinn. Verður ekki fjölyrt um þá hlið málsins hér.
Aðalvandinn viðvíkjandi verðlagi þeirrar vörur,
sem til útlanda er flutt, er sá, að hið endanlega verð
erlendis er ekki ætíð orðið til, að minsta kosti ekki al-
menningi kunnugt, þegar þarf að nota það sem verð-
mæli. Þar að auki er erfitt að segja um endanlegt
verð á kaupmannsvöru, seldri erlendis. Salan oft fram-