Tímarit íslenzkra samvinnufélaga - 01.11.1918, Síða 55

193
uppreistarlýðinn. En það stoðaði ekki. Félögin hörðn-
uðu við hverja nýja móðgun, sem þeim var sýnd1).
»Landsforeningenc hefir nú vöruskála á tveim stöð-
um: Kristjaníu og Þrándheimi. Ráðgert að stofna fleiri
útibú jafnskjótt og ástæður leyfa.
Snemma hafði sambandsstjórnin hug á, að hefjast
handa með félagsframleiðslu. 1912 var byrjað á smjör-
likisgerð í Bergen. Nú framleiðir sú verksmiðja hér
um bil 1 miljón kg. á ári. Tveim árum síðar keypti
sambandið tóbaksverksmiðju í Kristjaníu. 1917 var árs-
velta hennar yfir 400 þús. kr. Kaffibrensla var byrjuð
1916. Ársveltan orðin 200 þús. kr.
Fyrstu árin var peningaskortur mesti þröskuldur i
vegi sambandsins. Rekstursféð oflítið og bankarnir
tregir til greiðra viðskifta. Úrræðið var þá sem vænta
mátti, að samvinnumenn hefðu sinn eigin banka sjálfir.
Sú starfsemi byrjaði 1911. Það ár nam sparisjóðsinni-
eign í sambandinu 36 þús., en 1917 1 miljón og 60 þús-
Sýnir það vaxandi áhuga og traust félagsmanna. ' Nú
sem stendur hefir þessi sparisjóður sarabandsins 35
stærri og minni útibú um alt landið. Hagur hans er
bundinn við hag sambandsins. Sjóðir þess fyrir utan
fasteignir eru nú J/a miljón kr. Má því líta svo á, að
sparisjóðsfé geti tæplega verið betur trygt heldur en er
í innlánssjóði sambandsins.
Fyrir utan hið hagnýta verzlunarstarf hefir sam-
bandið gert afarmikið til að fræða almenning um gildi
8amvinnunnar. Hin síðari ár hefir sambandið venju-
lega látið halda um 100 fyrirlestra á ári, og af sam-
') Blaðið „ Y í s i r “ hefir flatt tvær ádeilngreinar gegn islenzk-
nm samvinnafélögam fyrir það, að þaa vilji leggja þanga fjérsekt við, ef
félagsmaður verzlar ntan félags. Þetta eru vitanlega tilhæfalaus
ósannindi. En merkilegt er, að sjé talsmenn kanpmanna fordæma þá
aðferð, sem svo mjög hefir verið beitt af kaupmönnum gegn sam-
vinnumönnum bæði hér og erlendis. En þó einkum að reyna að koma
eigin sekt á alsaklausan andstæðing. R i t s t j.