Fálkinn - 12.12.1962, Side 64

Á slóðnm ... ;''rp
| Framh. af bls. 59. -=1=0
vafasamt aS hún hafi verið komin á
nokkurs staðar á Norðurlöndum.
Löngu síðar er Sæmundur ráðunaut-
ur biskupa við setningu kristinna laga
þáttar og Ari sýndi honum íslendinga-
bók ásamt biskupunum til umbóta.
Hann hefur því verið talinn jafningi
þeirra að allri virðingu og lærdómi
þótt hann bæri lægra nafn og þykir
ýmsum það furðulegt að hann skyldi
aldrei kjörinn til biskups. Sæmundur
hafði einnig kennslu með höndum og
kenndi mönnum ýms fræði í Odda en
litlar sögur fara þó af kennslu hans.
Kunnugt er um eitt ritverk Sæmundar,
ævisögur Noregskonunga fram til 1047
og hefur sú bók sennilega verið rituð á
latínu, en hún er nú með öllu glötuð.
Fleira má og rekja til hans.
Þjóðsagan greinir frá kvonfangi Sæ-
mundar hins fróða á þessa lund: Sæ-
mundur hinn fróði sagði að óskastund
væri á hverjum degi en ekki nema eina
sekúndu og tækist mönnum því varla
að hitta á hana. Einu sinni var Sæmund-
ur í baðstofu þar sem vinnukonur hans
sátu. Þá segir hann: „Hana nú stúlkur,
nú er óskastundin, óskið þið nú hvers
sem þið viljið.“ Þá gellur ein þeirra
við og segir:
„Eina vildi ég eiga mér
óskina svo góða:
að ég ætti synina sjö
með Sæmundi hinum fróða.“
„Og dæir þegar þú fæðir hinn sein-
asta,“ segir Sæmundur því hann reidd-
^SpuahetiÍ
’í I d i rBúðingar
Heildsolubirgðir:
EGGERT KRISTJANSSON & CO HF
60
FÁLKINN
ist stúlkunni fyrir óskina. Þessi stúlka
hét Guðrún og varð hún seinni kona
Sæmundar prests. Áttu þau saman sjö
sonu eins og hún hafði óskað sér, en að
hinum seinasta dó hún af barnsförum.
Sæmundur geymdi jafnan klæði þau
er Guðrún hafði átt' meðan hún var
vinnukona og sýndi henni þau iðulega
til þess að lægja í henni rostann því
hún var drambsöm mjög af vegi þeim
sem hún var komin í. Það er eitt til
merkis um drambsemi hennar að einu
sinni kom til hennar fátækur maður
og bað hana að gefa sér að drekka: Þá
segir hún:
„Gakktu í ána góðurinn minn
það gerir biskupshesturinn.“
Sennilegt má telja að kvenmaður
þessi hefði verið talinn með fremstu
tízkudömum hefði hann lifað í dag, því
um hann var sagt að hann þvoði sér
aldrei nema upp úr mjólk, til að halda
hörundi sínu mjúku og fínu.
Er hér augljós tilhneiging þjóðsög-
unnar að gera eiginkonur mikilhæfra
manna að hálfgerðum hofróðum og ill-
fyglum og eru þess ýmis dæmi í sög-
unni. Söguskyn alþýðu hefur leitast
við að sverta konuna í því skyni að
meiri ljómi mætti leika um eiginmann-
inn.
Menn eru engu vísari um nám og
dvalarstað Sæmundar. En frú Gisella
Jónsson segir mér að sá sem hefði næg-
an tíma og talsverð auraráð, áhuga og
rannsóknarvilja, gæti ef til vill þefað
uppi feril Sæmundar í Frakklandi. Þótt
stjórnarbyltingarmenn hafi borið flest
skjalasöfn Frakklands á bál og brennt
þau til ösku í sigurvímu sinni, þá er
enn eftir urmull fornra skjala frá
klaustrum, dómstólum og menntasetrum
frá þeim tíma er Sæmundur sat á skóla-
bekk í því landi. Ef til vill leynist þar
einhverstaðar nafn þessa landa vors
sem orkað hefur á ímyndunarafl þjóð-
arinnar því meir sem minna var um
hann vitað með sanni.
Þröngar og hlykkjóttar göturnar
kringum Notre-Dame eru enn með sama
svipmóti og fyrir þúsúnd árum þegar
Sæmundur tróð þar stéttir, hinir fornu
veggir húsanna enn þeir sömu, þótt
nú sé þar annað mannlíf. Þó er enn
kyrrt og hljótt þarna í hjarta stórborg-
arinnar, umferðarysinn berst ekki inn
í öngstrætin. En þótt staðurinn sé sá
sami er hafsjór af tíma á milli, níu ald-
ir. En sá sem kann vel að hlusta eftir
bergmáli liðinna alda, gæti reynt að
staldra við á einhverju horninu og
hlera. Ef til vill heyrir hann óm af sam-
tali tveggja manna í þessari framandi
borg, ef til vill láta orðin kunnuglegar
í eyrum en tunga innfæddra. Og ef
til vill kæmi ræðu þessara manna þar,
að minnst væri á lítinn hól í túninu
í Odda.....