Vikan - 24.06.1965, Blaðsíða 24

Hér áður fyrr var hauskúpan merki sjóræningja. Nú er hún
merki 95. orrustuflugdeildar Bandaríkjanna, og þykir heldur heið-
ur en hitt að mega bera liana. Svo er enn annar liópur þarna
vestra, og merkið þeirra er M-2. Það er miklu merkari hópur en
þeir sem flagga hauskúpunni, þvi það eru þeir fáu útvöldu, sem
hefur verið trúað fyrir því að fljúga með tvöföldum hljóðhraða,
eða Mach 2,0 eins og sagt er á flugmáli, þar sem Mach 1,0 er jafn-
gildur hljóðhraðanum.
Mér er kunnugt um einn mann islenzkan, sem her bæði þessi
merki. Bæði M-2 og hauskúpuna, eða „Mr. Bones“, eins og þeir
kalla hana.
Það er Agnar Kofoed-Hansen, flugmálastjóri.
Hann brá sér vestur um haf i desember síðastliðnum, og vann
sér það til frægðar að fljúga með tvöföldum liljóðhraða. Ég held
örugglega, að það hafi enginn annar íslendingur gert. En það er
erfitt að fullyrða nokkuð um íslendinga. Þegar loksins hefur hafzt
upp á þeim, sem fyrstur hefur orðið til einhvers, skýtur venjulega
einhver annar upp kollinum og hefur þá orðið á undan. Óbeint
ef ekki beint.
Og þannig gengur þetta koll af kolli.
En sem sagt, enn sem komið er hefur Agnar Kofoed-Hansen
heiðurinn einn, og það var til að frétta af þeim atburði, sem ég
sat á móti honum i notalegri skrifstofu hans í flugturninum, ein-
mitt sama daginn og annar merkur viðburður varð í íslenzkri flug-
sögu: Fyrsta íslenzka þyrlan var vígð til starfa.
Og þá gef ég Agnari orðið:
— Ég býst við, að flcsta, sem hafa afskipti af flugmálum, langi
til að fylgjast með nýjungum í flugi og reyna þær sjálfir. Mig hefur
lengi langað að komast í gegn um — eða yfir — hljóðmúrinn. Ég
ímyndaði mér hér áður, að ég þyrfti ekki annað en að fara út á
Keflavíkurflugvöll og fá að fljúga með þotu, sem kæmist yfir Mach
1,0, og það fór eftir; ég fékk að fljúga með þeirra vélum, en þær
fóru þá ekki nema í svo sem Mach 0,6—0,8, og þá í dýfu. Svo það
var ekki nógu gott.
En í fyrrasumar, þegar flugmálastjóri Bandaríkjanna var hér
gestur minn, spurði hann mig að skilnaði, hvað hann gæti gert
fyrir mig, þegar ég kæmi næst þarna vestur á þeirra fund. Ég
sagði lionum, að hið eina, sem mér fyndist i svipinn ég eiga eftir,
væri að fara hraðar en hljóðið. Og vildi endilega komast til þess
sem allra fyrst.
Síðan gleymdi ég þessu að nokkru leyti, þar til í desember siðast
liðnum, að ég var þar staddur á fundi, að það bar aftur á góma.
Ég vissi, að maður varð að hafa lieilsuvottorð i bezta lagi til þess
að komast inn í þau heilögu vé þarna í Bandaríkjunum, sem hafa
þessar allra hraðfleygustu vélar. Ég notaði þvi tækifærið og gekk
undir læknisskoðun í Albucjuerque i Ne"w Mexico, á stað sem heitir *
Lovelace Clinic, en það er miðstöð Bandaríkjanna fyrir liina lækn-
isfræðilegu hlið flugsins — Aviation Medecin Center — og dr.
Lovelace, sem er góður kunningi minn, ber ábyrgðina á heilsufari )
þeirra, sem fara út í geiminn. Þetta er einnig alhliða heilsustofn-
un og ein af fjórum stærstu slíkum i Bandaríkjunum, en hinar eru
i Boston, Chicago og California. Ég hef dvalið þarna áður í boði
dr. Lovelace, og fór sem sagt núna aftur, og einn dag í þessa sér-
stöku skoðun, sem er fyrir þá flugmenn, sem mest reynir á, svo
sem geimfara og herflugmenn. Einnig er þar kannað hvernig menn
eldast — hvað gefur sig, þegar aldurinn færist yfir. Þessi skoðun,
sem tók frá klukkan sjö um morgun til hálf sex um kvöld, er hreint
ævintýri. Hinar skoðanirnar tóku þrjá daga, en þessi var atburður,
sem ekki gleymist. Allt er skoðað og reynt út i æsar, og tilviljun
getur engu ráðið. Fernt er mér þó minnisstæðast úr þessari skoðun:
Eitt var það, að vera vigtaður i vatni. Ég val látinn fara úr öllum
Þessi tvö litlu spjöld eru skírteini Agnars. Annað er skírteini hans i M 2
klúbbnum, sem er félagsskapur þeirra fáu útvöldu, sem hafa flogið með tvö-
földum hraða hljóðsins, en hitt er félagsskírteini hans í 95. flugdeild lofthers
Bandarikjanna.
O Ekki má gleyma fallhlífinni. Vonandi þarf ekki að nota hana, en allur
er varinn góður.
24 VIKAN 25. tbl.