Vikan


Vikan - 03.08.1967, Blaðsíða 44

Vikan - 03.08.1967, Blaðsíða 44
 Náttúrufegurðin er dýrmætasta eign okkar Framhald af bls. 49. veðri, en sigldum síðan undir Látrabjarg, eins nálægt og hægt var. Látrabjarg er 13 km. að lengd, en 300 m. á hæð og er líklega eitt a fstærstu fugla- björgum í heimi. Hælavíkur- bjarg og Hornbjarg eru hærri en ekki eins löng. Bjargið er ein samfelld fuglabyggð. Þarna er að finna allar bjargfuglategundir landsins. Frá Látrabjargi var síðan siglt beint heim, og ég vona, að þátt- takendur hafi haft eitthvert gagn og ánægju af ferðinni. Með því að skipuleggja svoná ferðir vinna félögin sem að henni stóðu þarft verk. Það er einmitt í þeirra verkahring að fræða almenning sem bezt um fuglana og náttúr- una. — Nú er mikið talað um nátt- úruvernd. — Já, og ekki að ástæðulausu. Það er orðið mjög brýnt að friða ákveðin svæði, halda þeim ósnertum af mannavöldum. Það er mín skoðun, að ekki beri að ráðast í stórframkvæmdir eins og virkjanir og byggingu verk- smiðja, nema einhver náttúru- verndarnefnd sé höfð með í ráð- um. Þróunin er svo ör, að eftir tíu til tuttugu ár má reikna með, að lítið verði orðið eftir af ósnortinní náttúru. Það er því ekki seinna vænna að friða ákveðin svæði, til dæmis í ná- munda við þéttbýlið. Ég get nefnt sem dæmi Ástjörn og Álftanesið, þar sem fuglalíf er mjög fjöl- skrúðugt. Og það eru ekki að- eins staðir í nágrenni Reykja- víkur sem ber að friða, heldur einnig staðir við Akureyri, Sauð- árkrók og fleiri kaupstaði. Frið- un slíkra staða ætti að vera möguleg, ef réttir aðilar eru samvinnuþýðir. Við skulum vona, að hún nái fram að ganga og það fyrr en seinna. Svona frið- uð svæði verða ekki metin til fjár, þegar fram líða stundir. Mér dettur í hug Mývatn í þessu sambandi. í framtíðinni verður náttúran þar miklu meira virðí en kísilgúrverksmiðjan, enda þótt hún eigi að gefa okkur 60— 70 milljónir í aðra hönd á ári. Það er mikið talað um að gera ísland að ferðamannalandi. Það fólk sem heimsækir okkur, kemur hingað fyrst og fremst til þess að njóta friðsællar og óspilltrar náttúru landsins. Það er gagnslaust fyrir okkur að keppa við Mallorka og aðra slíka ferðamannastaði. Þeir sem þang- að fara sækjast eftir öðru en því, sem við höfum upp á að bjóða. Ég hef ferðast talsvert mikið með útlendingum um landið. Og það sem þeir hrífast mest af er, hversu náttúra landsins er ó- 44 VIKAN 31- «• snortin, loftið tært og víðsýni mikið. Bara það eitt, að ekki skuli vera auglýsingaskilti meðfram þjóðvegunum hér eins og víð- ast hvar erlendis, vekur strax hrifningu þessa fólks. Af þessum sökum er því einnig afar brýnt að vernda náttúru landsins og vera vel á varðbergi gagnvart öllu, sem getur spillt henni. — Veldur ekki minnkurinn enn spjöllum á fuglalífinu? — Jú, hann gerir það náttúr- lega alltaf, en ekki eins mikið nú og fyrir nokkrum árum. Með tímanum hefur hann samlagazt umhverfinu, og jafnvægi mun komast á. Fyrir nokkrum árum var oft sagt frá því í fréttum, að minkur hefði komizt í hænsna- bú og drepið þar hverja ein- ustu hænu. Nú heyrast slíkar fréttir ekki eins oft. En þó að minkurinn sé ekki eins mikil plága nú og hann var hér fyrr á árum, þá væri það óðs manns æði að leyfa minkarækt aftur og eiga á hættu, að minkurinn slyppi úr búrunum og gæfi þar með tilefni til að jafnvægið í nátt- úrunni væri stöðugt að rask- ast. Við höfum reynsluna í þess- um efnum og eigum að láta okk- ur hana að kenningu verða. Þess vegna er ég eindregið á móti því að minkarækt verði leyfð hér á landi. Þegar komið er með nýja dýra- eða plöntutegund til landshluta, sérstaklega eyja, getur það haft óskaplegar afleiðingar. Gott dæmi þess er það sem gerzt hef- ur á Hawai. Þegar hvíti maður- inn kom þangað, voru til þar um sextíu fuglategundir, sem hvergi var að finna annars staðar í heiminum. Síðan fóru menn að flytja inn plöntur og dýr, bæði viljandi og óviljandi, og afleið- ingarnar urðu þær, að flestar af þessum sextíu tegundum eru út- dauðar og þær sem eftir eru, eru á mörkum þess að fara sömu leið. Fleiri dæmi mætti nefna. Vatna- planta var flutt til Suður-Afríku frá Suður-Ameríku. Nú er hún orðin svo mögnuð þar, að hún þurrkar óðfluga upp frjótin. Hunangsflugutegund var flutt frá Afríku til Suður-Ameríku. Þeir misstu alveg stjórn á henni, og nú er hún þar í stórum flokkum og er orðin mannskæð. Það mætti einnig nefna kanínu- pláguna í Ástralíu og fleiri dæmi. Talið berst að lokum að skóg- rækt, sem mjög er deilt um ein- mitt um þessar mundir. Álit Árna Waag á henni hljóðar svo: — Ég er ekki á móti skógrækt út af fyrir sig, en ég er mjög míkið á móti því, að verið sé að gróðursetja tré á sérkennilegum stöðum eins og Þingvöllum, Ás- byrgi, Þórsmörk, Dimmuborg- Uffi og fleiri stöðum. Mér finnst það eyðilegging á svona sérstæð- um og fallegum stöðum að rækta þar tré, einkum barrtré. Það er sök sér að rækta birki, því að birkiskógurinn var hér fyrir. Slíkum skógi var landið einmitt klætt milli fjalls og fjöru til forna. -^r Tígristönn Framhald af bls. 18. það einhverntíma, ég veit ekki hve- nær, að einhver skottulæknir tók sér hníf í hönd. — Aðskildi þá? Rétt. Vel gert og allt samkvæmt áætlun .... Nema þegar öllu var lokið, þá ætluðu þeir alveg að sleppa sér. Þeir æddu um eins og kjúklingar, sem hausarnir hafa ver- ið höggnir af. Carter sogaSi hvæs- andi að sér andann af óþolinmæði yfir skilningssljóu augnaráði hins. — Þeir hefðu orðið vitlausir hefðu þeir ekki verið festir saman. — Jesús, sagði Afríkumaðurinn. Carter yppti öxlum. — Það er sál- fræðilegt, nefnilega. — Ræflarnir. Það var engin til- finning í rödd Afríkumannsins. — Þú veizt ekki það skrýtna enn- þá. Carter leit yfir ó tvíburana og það skein í gular tennur hans í gleðisnauðu brosi: — Þeir hata hvorn annan út af lífinu. Hafa allt- af gert það og munu alltaf gera það. I einu skiptin, sem þeir gero hlé á því að bölva og formæla hvor öðrum, er þegar eitthvað er að gerast — eins og á æfingunni í síðustu viku . . . Hann hnykkti höfð- inu í áttina að sviðinu. — Eða eins og núna. Karz hafði ekki rótað sér. Tvi- burarnir stóðu örlítið til hliðar og aðeins fyrir aftan hann og horfðu ó lítinn lokaðan vörubíl, sem kom niður dalinn. Chu tók sígarettupakka upp úr treyjuvasa sínum og kveikti í einni. Lok sneri höfðinu að honum og starði á hann með neistandi augnaráði. Hatursbylgja afskræmdi andlit hans. Hann lyfti hendinni og sló sígarettuna af vörum Chus. — Ekki núna, kvikindið þitt. Orð- in voru eins og skopstæling af ensku, en hatrið í þeim var svo yfirgengilegt, að aðeins sjúkur hug- ur hefði getað notið þess að heyra það. Chu framleiddi dýrsleg hlfóð niðri í hálsinum. Hann lyfti hönd- unum, kreppti fingurna og hristi þær í óviðráðanlegri bræði og lét þær síðan falla máttlausar niður með síðum. ( langar sekúndur stóðu þessir tveir og störðu hvor á ann- an, svo urðu andlit þeirra smám soman tjóningarlaus og augu þeirra hvörfluSu aftur að vörubílnum sem nólgaSist. Liebmann fannst það athyglisvert, að Karz lét aldrei sem hann tæki eftir deilum milli tvíburanna. Hann leit ó þó sem einn. Sarrat hló lógt. — Verið ekki óþolinmóðir, vinir mínir, meðalið ykkar er aS koma. Trukkurinn ók upp meS kletta- hjallanum. Tveir menn komu út úr honum að aftan. ÞriSji kom meS klunnalegum hreyfingum á eftir þeim, hendurnar bundnar á bak aftur. Þetta var hár, marokkóansk- ur Spánverji, með vöðvamikinn lík- ama og snör augu t hörundsdökku andliti. Það vottaSi fyrir ógrun í göngulagi hans, þegar hann gekk upp eftir hæðinni milli varðliðanna tveggja. Þegar hann var kominn inn ó mitt svæðið, losaði annar þeirra hendur hans. Svo fóru þeir burtu og Spánven'inn stóð þarna einn og neri úlnliðina hægt. — Hlustið, sagði Karz, og þótt hann hækkaði ekki róminn, barst rödd hans til hvers manns í hring- leikahúsinu. — Þessi maður er kall- aður Vallmanya. Hann hefur skrif- að undir samning um að þjóna undir mig. Það voru skilyrði ó báð- ar hliðar. Þið þekkið allir þessi skil- yrði. Mongólinn mikli sneri höfð- inu hægt, og augu allra þeirra, sem hjá sátu beindust að honum. Það ríkti fullkomin þögn. — Þessi mað- ur, sagði Karz. — hefur reynzt Ó- heilbrigður. Með hreimnum gaf hann síðasta orðinu upphafsstaf, sérstaka merkingu, — hann er sek- ur fundinn um að nota nasswar . . . grænatóbakið. Eiturlyf. Um slík mál er fjallað ( grein tuttugu og fjögur í samningi okkar. Vallmanya verður að deyja. Eins og ævinlega, þegar einhver af þessum hóp deyr í starfi eða öðruvísi, ganga full laun hans í sjóð, sem skipt verður milli ykkar, þegar hlutverki okkar er lokið. Liebmann virti andlitin fyrir sér, á hnotskóg eftir minnsta merki af óróleika eða andúð. Hann sá hvor- ugt. Sum andlitin voru spennt, sum óköf, sum forvitinleg. Fá sýndu meira en kæruleysislegan áhuga. Liebmann hafði ekki óhyggjur af þessu; það sýndi einfaldlega, að mennirnir höfðu séð allt, að vígin höfðu hætt að hafa þýðingu. Þetta var hinn harði kjarni þessa litla hers. Karz spurði: Með hverju viltu berjast, Vallamanya? Vallamanya pírði augun, ekki á Karz, heldur á tvíburana. — Ég berst með byssusting, sagði hann. Karz sneri höfðinu og leit ó Liebmann. — Höfum við byssusting- sverð? — Ekki hér. Það getur veriS ein- hversstaSar í búðunum. — Eg á, greip Sarrat fram í, undir sætinu á jeppanum. Það er betra en hnífur. — Sæktu það, sagði Karz, og Sarrat hljóp niður hallann, þangað sem iepparnir stóðu. — Svo hann fær að velfa, sagði Afríkumaðurinn við Carter. — Auðvitað. Þeir eru með alls- konar vopn í bílnum — hnífa, axir, sveðjur og meira að segia keðju- búta. — Hvað notar hinn nóunginn? Ég á við tvíburana. — Svo sem ekkert. Bara hanzka. Afríkumaðurinn leit tortryggnis- lega á Carter, sem glotti og sagði: — Hertu upp hugann. Þú sérð það. — Hefurðu séð þetta áður? — Sex eða sjö sinnum. Ég man það ekki. Sá síðasti kaus frumskóg- arsveðju.

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.