Vikan


Vikan - 23.05.1985, Qupperneq 13

Vikan - 23.05.1985, Qupperneq 13
Leikræn stelling: Sjaldgæfur og einstakur sofandi. Sjálfsöruggur, ráðagóð- Magalega: Sofandinn vill hafa tök á öllu. Andlitið veit niður þar eð hann ur og sjálfum sár nægur. þarf að vera I snertingu vlö störan hluta helmslns. Að loknum löngum og ströngum vinnudegi langar mann venjulega til þess eins að leggja höfuðið á koddann, gleyma öllu sem hefur skeð og steinsofna. En þótt með- vitundin hverfi starfar heilinn áfram af fullum krafti. Þetta hafa rannsóknir sannað og þær hafa þar til hver einstaklingur hefur fundið sinn persónulega svefn- tíma. Viljinn mótar svefnhætti á svip- aðan hátt og matameyslu. Deilt er um hvort fólk sem borðar mikið þarf líka að sofa mikið. Vísinda- menn telja að þeir sem hreyfa sig un undir luktum augnlokum, sitt á hvað til hliöanna. Draumamir virðast vera eins og kvikmynd, atr- iðin em skýr og atburðimir skil- merkilegir. Það er af þessum sök- um sem okkur finnst okkur oft hafa dreymt miklu meira en við getum með nokkra móti munað. fá asmakast eða hjartaáfall. Miðað við þessa upptalningu á svefnskeiðum gæti lesandinn ætl- að að hér hafi verið lýst svefni heillar nætur. Því fer fjarri, þessi sjö skeiö taka einungis 90 mínútur. Þegar þeim er lokið drögum við djúpt andann og byrjum aftur á Sjálfsöryggi: Sofandlnn hefur að Ifkindum verið dekraður f æsku. Hann er mjög sjálfsöruggur og hefur sterkan persónuleika. lika sýnt aö svefnhættir og draum- ar gefa til kynna ýmislegt um ein- staklinginn. Bandarískir vísindamenn hafa komist að þeirri niðurstöðu að svefninn ljóstri ekld aðeins upp um innra líf okkar heldur hjálpi hann líka til viö að greiða úr okkar hversdagslegu vandamálum. 1 svefni birtast þau átök og þær breytingar í lífi okkar sem eiga sér stað um þessar mundir. Menn greinir á um þá tímalengd sem nauðsynlega má telja fyrir svefn. Sumir vísindamenn álíta að menn eigi bara að sofa eins lengi og þarf til að hvfla huga og lík- ama. Aðrir era ihaldssamari og vflja að maður sofi í átta tíma á sólarhring. Fram aö vissum aldri ræðst svefninn af líkamsþroska. Nýfædd börn þurfa um tuttugu tíma svefn á sólarhring. Fimm ára krökkum duga tólf klukkustundir. Síðan styttist svefntíminn smám saman mikiö þurfiminni svefn en aðrir. Margir halda að hægt sé að vinna upp tapaöan svefn eftir á. En fólk sem sefur skemur hefur ekki endflega sofið lítið. Þaö hefur bara sleppt ákveðnum svefnskeið- um. Sams konar misskilnings gæt- ir viðvíkjandi réttum svefntíma. Þaö skiptir ekki máli hvenær menn sofa, svefninn er alltaf end- umærandi. Við vöknum á hverri nóttu Svefninn hefur sjö skeið. Það fyrsta felst í því að skynjun okkar á umhverfið minnkar, við sofnum. Á þessu skeiði koma fyrstu vöðva- samdrættimir og sumir eiga það til aö vakna þegar fætumir kipp- asttil. Síðan hefst draumaskeiðið. Vöðvamir hafa slaknaö, andar- dráttur hægist og sömuleiðis hjartsláttur. Fyrsta meginskeið svefnsinserhafið. Á draumaskeiöinu hreyf ast aug- Hálfglldings fósturstelling: Sofendlnn er vlss I sinni sök og eólegar sig vel eöstæðum. Henn er þó ekki nægilege næmur og getur veldlð öðrum djúp- um sárseuke. Næsta svefnskeiö nefna sérfræð- ingamir „djúpan svefn”. Vöðv- amir hafa náð enn meiri slökun, blóðþrýstingur er lágur og líkams- hitinn hefur lækkað. Breytingam- ar, sem eiga sér stað á þessu skeiði, era ekki miklar en undir- búa næsta skeið. Nú tekur hugurinn tfl starfa og vinnur úr hugsunum liðins dags. Stundum ganga menn í svefni á þessu svefnskeiöi. Á síöasta skeið- inu hreyfast augun aftur hratt að baki luktum lokum — okkur dreymir. Blóðþrýstingurinn sveiflast nú upp og niður og það sama á sér stað í öndun og hjart- slætti. Líkamsástandið er slíkt að ef við værum vakandi mundum við finna fyrir ótta eöa hræðslu. Hug- urinn er reiðubúinn að umbreyta í lflcamlega hegðun þeim myndum sem svífa okkur fyrir hugskots- sjónum. Á þessu síðasta skeiði getur veikburöa fólk átt á hættu aö fjórða skeiðinu. Það endurtekur sig síðan þar til við vöknum. Ekki bíöa eftir svefninum Eigiröu í erfiðleikum með að sofna skaltu forðast að grípa til svefnlyfja. Fjöldinn allur af fólki á í erfiðleikum með svefn, til vitnis um það era þau mörgu tonn af svefnlyfjum sem seljast ár hvert í heiminum. Vissulega virka lyfin og þetta er fljótleg aðferð, en reyndu fyrst að finna heilbrigðari aðferðir. Reyndu að komast að raun um hvað veldur svefnleysi Hugsaðu þig tvisvar um áður en þú færð þér svefntöflu. Kannski hefur eitthvaö komið þér úr jafn- vægi — var það rifrildi eða pen- ingaáhyggjur? Lyfin útrýma ekki vandamálum, þau geta meira að segja bætt gráu ofan á svart með því aö breiða yfir þau án þess að þauleysist. Að loknum erfiðum degi þráirðu aö sofa vel. En þér finnst ekki létt- 21. tbl. Vlkan 13
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64

x

Vikan

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.