Vikan


Vikan - 08.08.2000, Blaðsíða 52

Vikan - 08.08.2000, Blaðsíða 52
Rannsóknir hafa sýnt að áföll, erfíð uppeldisskilyrðí eða óuppgerðar tilfinningar hjá verðandí foreldrum geta hindrað að eðlileg tengsl myndist imlli foreldranna og nýja barnsins. Oft hef ur verið talað um að vanræksla á börnum og of beldi á heimilum myndi vítahring (vícious cycle) bar sem ein kynslóð taki við arfleifðinni af annarri og falli í sama farið. Sennílega kannast flestir foreldrar við að hafa leitað í smiðju sinna foreldra í uppeldinu, yfirleitt til að taka upp ánægjulegar venjur eða siði, en stund- um kemur fyrir að f oreldrum bregður begar beir heyra eigin raddir haf a yf ir skammar- ræður sinna foreldra sem beir Ho sóru sem unglingar og börn að láta aldrei út sér. Auðveldlega má bví gera sér í hugarlund að beir sem hafi búið víð hjarnbeit og svelti í uppeldi sínu séu verr undir bað búnir að takast á við bá erfiðleika og vinnu sem óneitaniega bíður allra foreldra. Vont uppeldi getur valdið varanlegu til- finningalegu og lík- amlegu heilsutjóni hjá börnum. Þetta er vel þekkt og viðurkennd staðreynd sem bygg- ist á margra áratuga reynslu og þekkingu sem sérfræðingar hafa aflað. Tjón er auðvelt að meta þegar misþyrmingarnar eru lík- amlegs eðlis en erfiðara þegar barn býr við andlegt ofbeldi. Þó er vitað að streitutengda sjúk- dóma má oft rekja til erfiðra upp- eldisskilyrða þar sem einstaklingi sem býr við fjölskyldumynstur sem einkennist af einhvers kon- ar ofbeldi er hættara við að þjást af kvíða og streitu en öðrum. Erf- ið uppeldisskilyrði móta per- sónuleikann þannig að hann er viðkvæmari en ella fyrir utanað- komandi áreiti og á erfiðara með að takast á við vandamál daglegs lífs. Helstu einkenni fullorðinna einstaklinga sem búið hafa við erfið uppeldisskilyrði eða ofbeldi ~~3& 1. Léleg sjálfsmynd sem leiðir til þess að einstaklingurinn leit- ast við að spegla sig í öðrum og þarf stöðugt á viðurkenningu annarra að halda. Honum finnst hann ábyrgur fyrir tilfinningum annarra og hann reynir stöðugt að geðjast öðrum. Hann telur sig geta stjórnað viðbrögðum ann- arra gagnvart sér og í hans huga eru mistök ekki leyfileg. 2. Einstaklingurinn hættir að gera greinarmun á árás og venju- legum samræðum. Þar sem hann býst stöðugt við gagnrýni leitar hann að falinni meiningu í flestu því sem sagt er við hann. Hann er alltaf eins og hermaður í við- bragðsstöðu sem bíður þess að þurfa að axla riffil sinn og halda í næstu orrustu. Líklegt er til dæmis að fullorðinn einstakling- ur sem alist hefur upp við erfið- ar heimilisaðstæður bregðist illa við ef maki hans biður hann að breyta á einhvern hátt umgengni sinni. Spurningar eins og: Viltu ekki setja óhreinan þvott í þvottakörfuna frekar en að skilja hann eftir á gólfinu? Eða: Viltu ekki hengja upp yfirhöfnina þína í stað þess að leggja hana á stól- inn? verða í huga þess sem ekki
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.