Æskan - 01.11.1984, Blaðsíða 57

Hinn 10. desember árið 1924 komu nokkrir menn saman
W fundar í Kaupþingssal Eimskipafélags íslands í Reykja-
v'k. Allir höfðu þeir orðið hugfangnir af hugsjónum Henry
Dunants og fylgst með þróun þeirra samtaka sem stofnuð
voru í Genf árið 1863. Þeir voru sammála um nauðsyn
Þess að landsdeild þeirra yrði stofnuð á íslandi. Eftir að
skipst hafði verið á skoðunum var ákveðið að hópurinn
skyldi stofna Rauða kross íslands. Fyrsti stjórnarformaður
var kjörinn Sveinn Björnsson hæstaréttarmálaflutnings-
^aður, síðar fyrsti forseti íslenska lýðveldisins.
Þessa sögufræga fundar mun Rauði kross íslands minn-
ast með ýmsum hætti í námunda við afmælisdaginn hinn
10. desember 1984.
Allt frá stofnun Rauða krossins fyrir rúmum 120 árum
hefur hann með ýmsum hætti leitast við að bæta böl
aianna, draga úr þjáningum, koma í veg fyrir þær og
auðvelda þannig sem flestum að njóta heilbrigðs lífs. Upp-
haflega takmarkaðist starfsemin við stofnun hjálparsveita
fil að veita líkn særðum og sjúkum hermönnum en síðar
arðu verksviðin fleiri, líknarstörf hafin á fjölmörgum sviðum
^annlegra samskipta. Má segja að félagar Rauða krossins
iáti sig varða allt það sem unnt er að færa til betri vegar af
Því marga sem veldur mönnum þarflausum þjáningum. Hér
er bæði um það böl að ræða sem menn verða fyrir af
völdum náttúruhamfara, eldgosa, flóða, þurrka og jarð-
skjálfta, svo að dæmi séu nefnd, og einnig þar sem áföllin
verða af völdum manna, t.d. styrjaldir eða önnur átök sem
i®iða til þess að fólk verður hjálparvana, hungrað eða
iandflótta. Þá er einnig varið tíma og fjármunum til að
^snna fólki að koma í veg fyrir slys og leiðbeina því á
ýnisum sviðum til aukins öryggis og sómasamlegs lífs.
Hér er hvorki tími né rúm til þess að rifja upp sögu
aiþjóðahreyfingar Rauða krossins sem telur nú um 250
^illjónir manna í deildum 135 þjóðríkja né segja frá því
Tiarkverðasta sem gerst hefur í hinni sex áratuga sögu
^suða kross íslands. í stað þess skulum við staðnæmast
stundarkorn við þau verkefni sem einkum er unnið að á
sextugasta afmælisári Rauða kross íslands og reyna að fá
Þannig einhverja hugmynd um fjölbreytni og víðfeðmi
Þeirra verkþátta sem byggðir hafa verið á grundvellinum
Sern lagður var með fundinum í Kaupþingssalnum hinn 10.
desember 1924.
Áður en lengra er haldið verður að minna á að nú eru hér
a íslandi tæplega 20 þúsund félagar í Rauða krossi ís-
l^nds. Þeir starfa í 48 félagsdeildum sem eru í öllum helstu
Þéttbýlisstöðum landsins. Aðalskrifstofa félagsins er að
^óatúni 21 í Reykjavík. Þar er starf félagsdeildanna sam-
r®mt og þaðan er haldið uppi samvinnu við Rauðakrossfé-
I^Qin á Norðurlöndunum og aðalskrifstofu Rauðakross-
Þreyfingarinnar sem er í Genf þar sem samtökin voru
stofnuð af Henry Dunant og félögum hans árið 1863.
Víkjum þá til nokkurra helstu viðfangsefnanna:
Næstum allar deildir Rauða kross íslands hafa á undan-
förnum árum varið miklu fé til kaupa á sjúkrabifreiðum og
Fyrstl stjórnarformaftur R. K. (., Sveinn Björnsson.
sums staðar einnig annast rekstur þeirra. Er nú svo komið
að af þeim 66 sjúkrabifreiðum sem nú eru í landinu hefur
Rauði krossinn fjármagnað að öllu leyti eða að verulegum
hluta kaup á rúmlega 50 þeirra. Þannig reynir Rauði kross-
inn að brúa bilið milli þeirra sem eru hjálparþurfi og hinna
sem líkn geta veitt.
Það skiptir miklu að við kunnum ráð til að koma í veg fyrir
slys og vitum hvernig skynsamlegast er að koma til hjálpar
þeim sem orðið hafa fyrir slysum. Vegna þess efnir Rauði
krossinn til fjölmargra námskeiða í skyndihjálp og reynir að
stuðla að því að kennsla í henni verði tekin upp í skólum
landsins. Fullyrða má að vegna þessarar viðleitni hafi
mörgum mannslífum verið bjargað á íslandi.
Oft ræður það úrslitum um líf eða dauða hvort sjúklingur
á þess kost að fá blóðgjöf. Til tryggingar því að nægilegt
blóðmagn sé jafnan fyrir hendi í Blóðbankanum veitir Rauði
krossinn aðstoð sína. Sennilegt er að á yfirstandandi ári
muni hátt á fimmta þúsund manns hafa gefið blóð í ferðum
sem farnar eru með blóðsöfnunarbifreið Rauða krossins.
Rauði krossinn veitir aðstoð við neyðarvarnir sem eru
skipulagðar til þess að geta veitt sem flestum hjálp ef mikil
vá verður fyrir dyrum, t.d. af völdum eldgosa eða jarð-
skjálfta. Vegna þessa eru 64 fjöldahjálparstöðvar skipu-
lagðar af Rauða krossi íslands víðs vegar á landinu.
Fjölmargir þurfa einhvern tíma á ævinni á hjálpartækjum
að halda vegna fötlunar og sumir geta aldrei án þeirra
verið. Til að geta orðið þessu fólki að liði átti Rauði krossinn
þátt í stofnun hjálpartækjabanka þar sem margvísleg tæki
til aðstoðar eru seld eða lánuð þeim sem á þeim þurfa að
halda.
57