Eimreiðin


Eimreiðin - 01.01.1961, Blaðsíða 48

Eimreiðin - 01.01.1961, Blaðsíða 48
36 EIMREIÐIN ríkisins (rikjanna). Vafalaust hefur framkvæmd Gamla sáttmála af kon- ungsvaldsins hálfu hvilt mest á hans herðum, utanstefnur héðan, úr- skurðir í íslenzkum málum. Hann var talinn einhver lögfróðasti mað- ur sinnar tíðar, og er það álit fræðimanna,1) að hann hafi verið drif- fjöðrin í hinu mikla löggjafarstarfi Magnúsar konungs Hákonarsonar, lagabætis. Hann má því væntanlega telja aðalhöfund hinnar íslenzku lögbókar Járnsíðu, og þarmeð að verulegu leyti Jónsbókar 1281, sem í gildi er í ýmsum greinum enn þann dag í dag. I lagasafninu eru t. d. 54 lagaákvæði Jónsbókar, sem beint eru í gildi, auk fjölda annarra ákvæða, sem rót eiga að rekja til lögbókarinnar, beint eða óbeint. Þá hefur það sennilega verið herra Auðunn, sem úrslitaorðið hafði í Staða- málúm Árna biskups og Ieikmanna hérlendis.2) Hann virðist þannig hafa verið einskonar íslandsmálaráðgjafi3) hinna norsku konunga, Magnúsar og Eiríks, og þó einkum eftir valdatöku hins síðarnefnda, sem var ómyndugur fyrir æsku sakir fyrstu árin, og atkvæðalitill jafnan. Er af þessu Ijóst, að Auðunn hestakorn hefur mjög komið við sögur hér á landi, og trúlega meir en menn hafa hingað til gert sér grein fyrir. Væri það vel þess vert, að íslenzkir sagnfræðingar könnuðu J:>að eitthvað nánar. II. Mér er ekki kunnugt um, að neitt hafi verið skrifað hér á landi um Auðunn hestakorn, nema Björn Þorsteinsson sagnfræðingur getur hans lauslega í „íslenzka skattlandið". Er þó ekki ólíklegt, að ýmsum þætti fróðlegt, að kynnast nokkuð nánar þessum umsvifamikla stór- höfðingja sögunnar, og þá sérstaklega tildrögum að falli hans og ómur- legum endalokum. 1 sannleika sagt eru þó einungis til um hann mjög fáar ritaðar heimildir, umfram það sem hinir íslenzku annálar hafa að geyma, og opinberar samtíma heimildir um mál hans og dómfelling virðast nær engar fyrir hendi. Er helzt svo að sjá, sem valdamenn þeirra tíma hafi af einhverjum ástæðum ekki kært sig um, að þær lægju svo mjög á lausu fyrir almenning eða eftirtímann, sbr. síðar. Hinsvegar hafa norskir sagnfræðingar reynt að fylla hér í eyður sögunnar, til dæmis og sérstaklega Gustav Storm í Norsk hist. Tidskr. 1884. Vel má þó vera að nýrri sagnfræðingar norskir hafi eitthvað skrifað um Auð- unn hestakorn, þótt mér sé ekki um það kunnugt. Styðst ég því í grein þessari, auk annálanna, að öllu verulegu við Gustav Storm, hvað snertir ytri ummerki sögunnar, þótt að öðru leyti skilji leiðir, sér- 1) Gustav Storm o. II. Norsk hist. tidskr. 1884, Norsk biografisk Leksikon. 2) Sbr. Arna byskups saga (1948, bls. 320). 3) Einskonar Albertí, enda sumt e. t. v. áþekkt um þá.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.